آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۴۵۰۶
سیاست
۳
باشگاه اصلاحات

اظهارنظرهای مخالفان و موافقان طرح «سرا» همچنان ادامه دارد

سرنوشت نامعلوم «سرا»

امروز درست یک هفته از تصویب طرح «سرا» می گذرد. طرحی که اگر چه با رای اکثریت اعضای شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان به عنوان تاکتیک جدید انتخاباتی این جریان سیاسی برگزیده شد، مخالفانی نیز دارد. از همین روی در 7 روز گذشته با وجود تاکید همواره بر حفظ انسجام در جریان اصلاح طلبی، طرح «سرا» همچنان در بوته نقد و داوری کنشگران اصلاح طلب قرار گرفته و شاهد صف آرایی موافقان و مخالفان این طرح بوده ایم. 103 روز مانده به انتخابات دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی، اصلاح طلبان در ابتدا، انتها و میانه یک طیف دیگر بر سر آمدن یا نیامدن بحث نمی کنند و از حضور مشروط، تفکیک سره از ناسره و... حرفی نمی زنند. بلکه فضای انتخاباتی حاکم بر این جناح سیاسی، بیش از هر چیز متمرکز بر اجرایی شدن یک طرح است؛ طرحی که با هدف هر چه دموکراتیک کردن لیست بندی های انتخاباتی طراحی شده اما برخی منتقدان آن معتقدند اشکال و ایرادهایی باعث می شود روند دموکراتیک مدنظر اصلاح طلبان برای رسیدن به یک فهرست انتخاباتی مشترک مخدوش شود. بر اساس آنچه تاکنون رسانه ها از اظهارات اعضای احزاب اصلاح طلب منتشر کرده اند، به نظر می رسد حزب کارگزاران، اعتماد ملی، حزب اسلامی کار و انجمن اسلامی معلمان از مخالفان این طرح هستند.

«سرا» تنها راهکار نیست

مخالفت ها عمدتا همان مخالفت هایی است که پیش و پس از انتخابات هفتم اسفندماه 94 وجود داشت. مخالفت با وجود رانت های سیاسی و خانوادگی و حتی حزبی برای حضور در فهرست انتخاباتی با این تفاوت که آن زمان با تایید نهایی سیدمحمد خاتمی به عنوان چهره کاریزما و فصل الخطاب جریان اصلاحات، همه بر سر یک فهرست انتخابات به اجماع رسیدند و در نهایت فهرست انتخاباتی گام دوم «امید» به عنوان فهرست نهایی منتشر شد اما این بار هنوز مشخص نیست که فرآیند طراحی شده مورد وثوق همه طیف های این جریان سیاسی قرار گیرد و البته هنوز مشخص نیست که آیا «سرا» به واقع روند فهرست بندی انتخاباتی را دموکراتیک خواهد کرد یا نه؟یکی از اولین مخالفان طرح «سرا» که پیش از این روزنامه «اعتماد» در شماره چهاردهم آبان با عنوان «از الیگارشی به دموکراسی» و در شماره هجدهم آبان ماه با عنوان «آزمون انتخاباتی اصلاح طلبان» به آن پرداخت غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی است. او اولین کسی بود که مخالفت خود را علنی و آشکار از طریق توییتر با مردم در میان گذاشت.

او ابتدا نوشت: «آن چه انتخابات را معنادار می کند و به مردم رغبت رای دادن می بخشد، نتیجه رای دادن است و نه مناسک آن. شکل گرایی و مناسک گرایی سیاسی چه برای حکومت چه برای اصلاحات بیراهه است. به فکر کارآمدی اصلاحات باشیم. بدنه اجتماعی اصلاحات از پایین به بالا شکل می گیرد، نه از بالا به پایین! چه کسی حق دارد بدنه اجتماعی اصلاحات را انتخاب کند؟ آنان باید ما را انتخاب کنند یا ما آنان را؟! بگویید در مجلس یازدهم چه می کنید تا مردم درباره رای دادن و ندادن به شما تصمیم بگیرند. برای مردم اهمیتی ندارد که چگونه نامزد شده اید، مهم این است که چه می کنید.» و سپس یک روز بعد در گفت وگو با روزنامه سازندگی، ارگان رسانه ای این حزب نیز گفت: «مکرر گفته می شود در این شیوه مردم تعیین کننده هستند. کدام مردم ؟ مردمی که انتخاب شده اند که به صورت عمومی «مردم» خوانده نمی شوند. بدنه اجتماعی باید وجود داشته باشد. نمی توان بدنه اجتماعی را ایجاد کرد و بعد بگوییم اینها مردم هستند. این رفتار رنگی از دموکراسی ندارد. به نظر من این طرح شدنی نیست و درصورتی که قرار باشد در بازه زمانی قانونی فعالیت کند، در یک هفته نمی تواند کار موثری انجام دهد و احتمالا نیز تنها محدود به تهران یا در نهایت یک یا دو شهر بزرگ دیگر می شود.»

در این مدت حسین کمالی، دبیرکل حزب اسلامی کار نیز در مخالفت با این طرح صحبت کرده و گفت باید معیار سنجش برنامه های پیشنهادی باشد و محمدصادق جوادی حصار و اسماعیل گرامی مقدم از اعضای حزب اعتماد ملی به صراحت از مخالفت این حزب با طرح «سرا» سخن گفتند. البته قائم مقام حزب همچنان بر خدشه دار نشدن اتحاد و انسجام درونی ادوگاه اصلاح طلبی تاکید کرد.

با این حال شهیندخت ملاوردی، عضو شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان در واکنش به نقدهای مطرح شده از سوی برخی احزاب تاکید کرده سه چهارم اعضا با تصویب این طرح موافق بوده اند. او به اعتمادآنلاین در توضیح مخالفت برخی از احزاب گفت: «در جزییات اجرایی آن احزاب و اشخاص پیشنهادها و نگرانی هایی دارند که بعد از رسانه ای شدن خبر تصویب آن بیشتر مجال ظهور و بروز یافته و این یک فرصت برای طراحان و موافقان طرح است که نهایت بهره را در تکمیل و رفع اشکالات احتمالی آن ببرند.»

ملاوردی همچنین توضیح داد که «پس از آسیب شناسی و بازخوانی وضعیت و موقعیت جریان اصلاحات و کارآمدی آن در شرایط حاضر و به ویژه در دوره دولت دوازدهم و خودانتقادی و نقد درون جریانی، ایده اصلاح اصلاحات مطرح شد؛ در این میان اصلاح ساز و کارها نیز جای خود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد تا بتواند در احیا و ارتقای امید اجتماعی و اعتماد عمومی در وضع فعلی کشور موثر واقع شود» و سپس تاکید کرد «بنابراین این طرح - تاکید می کنم به عنوان یکی از راهکارها نه به عنوان تنها راهکار- در کنار سایر راهکارها می تواند اثربخشی لازم را داشته باشد.

یکی از انتقاداتی که در مورد طرح «سرا» مطرح شده بود، معکوس شدن روند اصلاحات و انتخاب از بالا به پایین بود که البته ملاوردی در پاسخ به این انتقاد گفت: «این طرح اتفاقا در پاسخ به چنین نقدی شکل گرفته و ابتکاری است در پاسخ به اینکه انتخاب ها و گزینش ها در فضایی بسته و توسط افراد معدودی صورت می گیرد و با حاکمیت اندک سالاری، شفاف، دموکراتیک، مردمی، مشارکتی و... نیست. شاید منظور نقشی است که شورای عالی سیاستگذاری یا احزاب در این فرآیند دارند؛ البته فقط هم این نیست و خیلی شاخص های دیگر را نیز در بر می گیرد.»

احتمال موافقت خاتمی با «سرا»

همزمان با اظهارات ملاوردی، جواد امام نیز از احتمال موافقت رییس دولت اصلاحات با این طرح سخن گفت چرا که با تکیه بر این ساز و کار مسوولیت از دوش سیدمحمد خاتمی هم برداشته خواهد شد. این موضوع یکی از مصایب جریان اصلاحات بود که خاتمی با «تکرار می کنم» هزینه عملکرد نیروهای اصلاح طلب در مجلس را داد. مدیرعامل بنیاد باران در واکنش به اظهارات مخالفان در این مدت تاکید کرد «شایسته نیست که بعد از رای گیری، جوسازی کنند» و در این راستا توضیح داد «این گونه که می گویند طرح از بالا به پایین است، نیست این روند مطابق تشکیل شورای مرکزی یک حزب است به این ترتیب که قبل از شکل گیری شورای مرکزی هر حزب، مجمع عمومی تشکیل می شود و اعضا را دعوت می کنند و در نهایت شورای مرکزی تشکیل می شود. آیا اینکه شورای مرکزی بعدا 300 نفر عضو حزب را معرفی کند، حرکت از بالا به پایین محسوب می شود؟»

امام همچنین درباره پیشنهاد پذیرفته شده خود در شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان به مخالفان طرح نیز توضیح داد: «پیشنهاد این بود که دوستانی که ابهام و ایرادی راجع به فرآیند طرح دارند، بیایند به عنوان ناظر بر آن قرار گرفته و اطمینان لازم را به دست بیاورند تا نگرانی های شان برطرف شود.» او البته از برخی انتقادهای غیرمنصفانه منتقدان گلایه کرد و گفت: «دوستان ابهام و ایهامی داشته باشند که برطرف نشده باشد حق دارند و منطق حکم می کند دوستان آن را مطرح کنند و راجع به آن سوال بپرسند تا رفع شود.»