آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۲۰
فرهنگ
۹

نامزدهای بخش مستندنگاری جایزه جلال چه کتاب هایی هستند

حقیقت نویسی در محضر جلال

ام البنین دیوسالار

گروه ادب و هنر:  12 دوره برگزار شده و تمامش در حوالی آذر؛ ماهی که جلال آل احمد چشم به جهان گشود. درباره این جایزه زیاد شنیده ایم و بد نیست بدانیم که کارش کمک به ارتقای زبان و ادبیات ملی دینی است آن هم با اهدای جایزه به بهترین ها و بزرگداشت پدیدآورندگان آثار ادبی برجسته، بدیع و پیشرو. این جایزه ادبی به نویسندگانی تعلق می گیرد که داستان بلند، داستان کوتاه، نقد ادبی و کتب مستندنگاری و تاریخ نگاری نوشته باشند و هیات علمی و هیات داوران این جایزه برترین ها را انتخاب می کنند. امثال مرتضی سرهنگی، ساسان ناطق و میثم امیری داوری بخش مستندنگاری را برعهده داشتند و پنج اثر را به عنوان نامزد این بخش انتخاب کرده اند.

بعد از آن بیست و سه نفر

نام کتاب: اردوگاه اطفال

مولف: احمد یوسف زاده

ناشر: سوره مهر

احتمالا ماجرای «آن بیست و سه نفر» را می دانید، همان 23 نوجوانی که در دوران جنگ تحمیلی به اسارت رژیم بعثی درآمدند و بعدها یکی از آنها به نام احمد یوسف زاده خاطراتش را نوشت. یوسف زاده در ادامه آن کتاب، اثر دیگری هم به رشته تحریر درآورده به نام اردوگاه اطفال که داستانش درباره 400 اسیر نوجوانی است که در اردوگاه رمادی2 گرفتار شده اند. برخلاف کتاب قبلی که نوجوانان با یک دشمن مشترک روبه رو بودند، در این کتاب نوجوانان به اسارت درآمده، علاوه بر عراقی ها با یک ایرانی نانجیب هم مواجه بودند که به موازات دشمن قرار گرفته بود.

این ایرانی در کنار نیروهای بعثی به گفته یوسف زاده مثل دو لبه قیچی بودند که نوجوانان اردوگاه را در تنگنا قرار می دادند.

کتاب اردوگاه اطفال تقریظ مقام معظم رهبری را نیز به همراه دارد و خاطرات دو سال از دوران اسارت یوسف زاده و نوجوان های دیگر را با همه اتفاقات تلخ و شیرین روایت می کند.

ریل های متقاطع

نام کتاب: قطارباز، ماجرای یک خط

مولف: احسان نوروزی

ناشر: چشمه

کتاب درباره راه آهن ایران است و از یک مسیر حرف می زند؛ مسیری که راه آهن ایران طی کرده و خطوطی که شکل گرفته اند از تجریش تا راه آهن تهران با قطار زیرزمینی، از تهران به تبریز، از زاهدان تا میرجاوه، از بندرترکمن تا ساری، از بندر امام خمینی تا اهواز و با هر خط به تاریخ معاصر هم پرداخته است. احسان نوروزی از مسیر ثبت تاریخ راه آهن به یادداشت هایی درباره سیاست معاصر راه آهن در ایران می رسد و شکافی که موج خصوصی سازی از اوایل دهه 1380 در آن ایجاد کرد. مشاهدات شخصی نویسنده و آنچه از روایت های تاریخی از فلان سیاستمدار، بهمان سوزن بان یا مدیر محلی نوشته بر خلاف خطوط موازی ریل های قطار در پایان کتاب به هم می رسند و روایتی جذاب از تاریخ پیشروی مخاطب قرار می دهند.

همه فن حریف

نام کتاب: دست نیافتنی

مولف: علیرضا حیدری و طاها صفری

ناشر: گلگشت

نشر گلگشت خودش را اولین و تنها نشر تخصصی ادبیات ورزشی در ایران معرفی می کند و از اولین آثاری که به عنوان زندگینامه ورزشی منتشر کرده همین کتاب دست نیافتنی است که به زندگی علیرضا حیدری اختصاص دارد. حیدری در این کتاب، فراز و فرودهای زندگی قهرمانی و حرفه ای خود را روایت کرده و البته طاها صفری در کنار او نگارش این کتاب را به انجام رسانده است.  جالب است بدانید حیدری علاوه بر ورزش در صنعت و هنر نیز فعالیت دارد؛ هم در کار معدن آهن است و هم تجربه بازی در فیلم «من یک ایرانی ام» را از سر گذرانده؛ فیلمی که در کشور اوکراین ساخته شد.

آقا معلم در سرزمین عجایب

نام کتاب: سرزمین خارج از نقشه (خاطرات عجیب یک معلم براساس زندگی عزیز محمدی منش)

مولف: علی نورآبادی

ناشر: قدیانی

عزیز محمدی منش یک معلم است، معلمی در مناطق عشایری لرستان که او را با دانش آموزانش در مناطق سخت گذر با کوهستان های سرسخت و صخره های زمخت می شناسند. علی نورآبادی همت کرده و درباره زندگی این معلم کتاب سرزمین خارج از نقشه را نوشته است؛ کتاب که حالا نامزد جایزه جلال شده و در یک قدمی دریافت این جایزه قرار دارد. خواندن این کتاب احتمالا لبخند به لب و بیشتر از آن بغض در گلویتان خواهد نشاند و سرسختی، ایمان و تلاش این معلم را خواهید ستود چرا که او فقط یک معلم نبوده و فقط در کلاس درس حاضر نمی شد، عزیز محمدی منش در مراسم عقد حضور داشته، مرده شویی کرده، در عروسی و دعوا بوده و جهانش به کلاس درس خلاصه نمی شده است.

فریاد بی گناهی

نام کتاب:  نقاشی قهوه خانه؛ خاطرات کاظم دارابی متهم دادگاه میکونوس

مولف: محسن کاظمی

ناشر:  سوره مهر

کاظم دارابی قصه بلندی داشت از دوران کودکی تا زمانی که درگیر ماجرای میکونوس شد. داستانش برمی گردد به ترور چهار تن از فعالان سیاسی اپوزیسیون و از آن جمله صادق شرفکندی، دبیرکل حزب دموکرات کردستان، در رستوران میکونوس در برلین و کاظم دارابی، دانشجو و تاجر ایرانی مقیم آلمان در جریان دادرسی ها و در دادگاهی با حضور 170 شاهد و از آن جمله بنی صدر، نخست وزیر مخلوع ایران، محکوم به حبس ابد شد. کتاب «نقاشی قهوه خانه»، شرح این ماجراست که دارابی پس از گذراندن 15 سال حبس و اخراج از آلمان به ایران بازگشته و با واکاوی اسناد سعی دارد بی گناهی خود را نشان بدهد.