آرشیو یک‌شنبه ۱۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۵۵۲۰
رسانه: دور دنیا
۸

آینده سیاسی انگلیس پس از انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات زودهنگام چه خواهد بود؟

سرگردانی شبح برگزیت

زهرا ساختمانیان

سرانجام همان گونه که پیش بینی می شد، بوریس جانسون، نخست وزیر انگلیس پس از مواجهه با مخالفت پارلمان با طرح مدنظر خود برای خروج از اتحادیه اروپا، تصمیم به انحلال پارلمان و برگزاری انتخابات سراسری زودهنگام در کشورش گرفت. این اقدام، با جلب حمایت و نظر مساعد ملکه الیزابت صورت گرفت. قرار است انتخابات عمومی انگلیس 12 دسامبر (21 آذر) برگزار شود. جرمی کوربین، رهبر حزب کارگر با شعار «تغییر واقعی» حزب خود را به مصاف حزب حاکم محافظه کار آورده است، این در حالی است که بوریس جانسون نیز با شعار «انگلیس را از اروپا خارج می کنیم» در این آوردگاه سیاسی حاضر شده است. احزاب لیبرال دموکرات، ملی گرایان اسکاتلند و حزب برگزیت (حزب استقلال)، هریک با رویکردی متفاوت در انتخابات حاضر می شوند.

حزب لیبرال دموکرات به مانند حزب کارگر و ملی گرایان اسکاتلند، درصدد جلوگیری از تحقق برگزیت و برگزاری همه پرسی دوباره است. با این حال حزب برگزیت خواستار خروج قطعی انگلیس از اتحادیه اروپاست، اما نه به سبک و سیاقی که جانسون آن را می پسندد!

حزب ملی گرای برگزیت که طرفداران زیادی نیز در کشور انگلیس دارد، خواستار خروج سخت و بدون توافق این کشور با اتحادیه اروپاست. آنها منتقد توافق جانسون و اتحادیه اروپا بر سر خروج از این مجموعه هستند و آن را توافقی ضعیف و خطرناک می دانند. بنابراین، در انتخابات ماه آینده، ما شاهد نقش آفرینی خاص چهار حزب کارگر، محافظه کار، لیبرال دموکرات و برگزیت خواهیم بود و احزاب دیگر، عملا بازی خود را با یکی از این احزاب تنظیم خواهند کرد.

 خشم ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده که از اصلی ترین حامیان بوریس جانسون محسوب می شود، پس از توافق نخست وزیر انگلیس با سران اروپایی بر سر «برگزیت نرم» نتوانسته است خشم خود را از جانسون پنهان کند. ترامپ هفته گذشته در اظهاراتی مداخله جویانه به مقامات انگلیسی هشدار داد که این کشور باید از اروپا خارج شود، اما در نه سایه توافق با اتحادیه اروپا! رئیس جمهور آمریکا به دولت انگلیس هشدار داد که تحقق برگزیت نرم (برگزیت همراه با توافق) منجر به وابستگی اقتصادی لندن به اروپا طی سال های آینده خواهد شد و مناسبات اقتصادی انگلیس و ایالات متحده را در هاله ای از ابهام قرار می دهد. با این حال کاخ سفید از بوریس جانسون، نخست وزیر و نایجل فاراژ، رهبر حزب افراطی برگزیت خواسته است تا برای جلوگیری از بدتر شدن اوضاع و سرکار آمدن حزب کارگر در قدرت، با یکدیگر ائتلاف کنند.

 احتمال تعلیق پارلمان

آخرین نظرسنجی صورت گرفته توسط رویترز در انگلیس نشان می دهد در فاصله حدود یک ماه باقیمانده تا انتخابات سراسری، حزب محافظه کار موفق به کسب 38 درصد از آرای عمومی خواهد شد، این در حالی است که حزب کارگر 31 درصد آرا را کسب خواهد کرد. باید توجه کرد که این اختلاف در هفته گذشته، حدود 14 درصد بوده و هم اکنون به نصف کاهش پیدا کرده است. نظرسنجی اسکای نیوز نیز نشان می دهد که حزب لیبرال دموکرات به رهبری جوسوینسون که درصدد جلوگیری از کلیت خروج از اروپاست، 17درصد و حزب برگزیت به رهبری نایجل فاراژ 11درصد آرای عمومی را در انتخابات کسب خواهند کرد.

حزب سبز و حزب ملی اسکاتلند نیز به ترتیب 5 و 4 درصد آرا را به خود اختصاص خواهند داد. گرچه با توجه به تاثیرگذاری مستقیم، موضوعاتی مانند برگزاری مناظره تلویزیونی مستقیم میان جرمی کوربین و بوریس جانسون روی آرای مردم، قضاوت در خصوص نتایج نهایی انتخابات زود به نظر می رسد، اما اگر شرایط فعلی در انگلیس تا زمان برگزاری انتخابات باقی بماند، هیچ حزبی نمی تواند اکثریت کرسی های مجلس عوام را به دست آورد. در این صورت، پارلمان انگلیس تا زمان تشکیل دولتی ائتلافی در لندن معلق خواهد شد! مانند اتفاقی که در جریان انتخابات سراسری سال 2010 میلادی رخ داد و تا مدت ها، مولد بحران سیاسی در لندن بود.

با توجه به اختلافات بنیادینی که میان حزب محافظه کار با دو حزب کارگر و لیبرال دموکرات وجود دارد، احتمال حضور و مشارکت آنها در هر دولتی که جانسون در آن حضور داشته باشد عملا منتفی خواهد بود. اما ائتلاف دو حزب برگزیت و محافظه کار (پس از انتخابات سراسری) مستلزم عقب نشینی جانسون یا فاراژ از خواسته های حزبی خود خواهد بود. در این صورت، تن دادن جانسون به خروج سخت و بدون توافق از اروپا یا تن دادن فاراژ به توافق برگزیت با اروپا، به معنای مرگ سیاسی هر یک از این سیاستمداران خواهد بود.

گذار به وضعیت بدتر

منظومه سیاسی پیچیده ای که در انگلیس به وجود آمده است، نشان می دهد که فارغ از این که کدام حزب بتواند پس از انتخابات آذرماه امسال نقش محوری در قدرت ایفا کند، لندن تا سال ها و بلکه دهه های آینده درگیر عواقب و تبعات برگزیت خواهد بود. «برگزاری همه پرسی دوباره بر سر برگزیت» که خروجی احتمالی پیروزی حزب کارگر و لیبرال دموکرات ها است، قطعا خشم احزاب محافظه کار و برگزیت و ملی گرایان را برانگیخته خواهد کرد و منجر به بروز بحران های عمیقی (ازجمله تظاهرات خشونت آمیز) در انگلیس خواهد شد.

«خروج نرم» یا «خروج سخت» از اروپا نیز که محصول حضور یک دولت ائتلافی ضعیف (ائتلاف احتمالی محافظه کاران و حزب برگزیت) در لندن خواهد بود، به بروز شورش های عمیق از سوی موافقان بقای انگلیس در اروپا و مخالفان برگزیت منجر خواهد شد. فراتر از آن، در حالتی که برگزیت سخت رخ دهد، اتحادیه اروپا قطعا از همه ظرفیت ها و توانایی های خود برای مواجهه با دولت بعدی انگلیس و تحت فشار قرار دادن آن در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی استفاده خواهد کرد. بنابراین برگزاری انتخابات سراسری 21 آذر در انگلیس، به جای آنکه نقطه «تعیین تکلیف برگزیت» باشد، نقطه گذار لندن به شرایطی بدتر از وضعیت فعلی خواهد بود، وضعیتی که هیچ یک از سیاستمداران انگلیسی پیش بینی تحقق آن در آستانه گذار به سال 2020 میلادی را نمی کنند.