آرشیو دو‌شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۵
صفحه اول
۱
سیاست

راه چاره؛ قانون انتخابات

پروانه مافی

در ادوار مختلف، تعداد بسیاری از شهروندان برای حضور در انتخابات مجلس شورای اسلامی در بازه های زمانی نام نویسی، اقدام می کنند. کسانی که اساسا با وظایف نمایندگی و مسوولیت های نمایندگی مجلس ناآشنا هستند. با این حال در همین انتخابات پیشین مجلس (دوره دهم) قریب به 12 هزار نفر کاندیدا شدند. برای جلوگیری از چنین شرایطی که عمدتا موجب کندی فرآیندهای طی شده پیش از انتخابات می شود، مجلس طرح اصلاح قانون انتخابات را در دستورکار خود قرار داد. این طرح در کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور بررسی شد. همچنین لایحه ای تحت عنوان لایحه جامع انتخابات از سوی دولت به مجلس ارسال شد که به دلیل هم پوشانی هایی که این لایحه با طرح مجلس داشت، برخی از مواد لایحه ارسالی از سوی دولت نیز از سوی مجلس مورد بررسی قرار گرفت.

در طرح اصلاح قانون انتخابات تدابیری اندیشیده شده بود که اتفاقا از ورود خیل عظیمی از شهروندان به رقابت های انتخاباتی برای مجلس شورای اسلامی جلوگیری می کرد. همچنین بحث استانی شدن انتخابات نیز در این طرح دیده شده بود. با این حال شورای نگهبان ایرادهایی به این لایحه گرفت و عنوان کرد که بخش هایی از آن به خصوص در حوزه استانی شدن انتخابات مورد تایید نیست. همین شد که این لایحه به انتخابات دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی نرسید اما با اصلاحاتی که انجام می پذیرد، حتما در سال های آینده و برای انتخابات بعدی این لایحه می تواند راهگشا بوده و از کاندیداتوری به اصطلاح فله ای جلوگیری کند. البته ناگفته نماند که به دلیل برخی مواد قانون اساسی دست نمایندگان نیز در ایجاد محدودیت های بیشتر برای کاندیداتوری در انتخابات مجلس بسته بود و نمی توانستیم محدودیت های جدی تری ایجاد کنیم.

اگر چه نفس دموکراتیک بودن در اصول قانون اساسی رعایت شده و اجازه ثبت نام برای اغلب شهروندان وجود دارد اما لازم است با فرهنگ سازی و تلاش های رسانه ای مردم نسبت به وظایف سنگین نمایندگی آگاه شده و اگر کسی در خود به واقع شرایط لازم نمایندگی را می بیند، برای نام نویسی اقدام کند در غیر این صورت خود را در معرض احراز صلاحیت قرار ندهد.

همچنین باید این امر نیز در نظر گرفته شود که اگر چه حضور حداکثری در جریان کاندیداتوری می تواند به دموکراتیزه کردن انتخابات کمک کند اما نباید فراموش کرد که نباید صرفا بنابر احساس وظیفه شخصی به این عرصه قدم گذاشت و لازم است برای نمایندگی، صلاحیت های لازم وجود داشته باشد. از سویی این نام نویسی بی رویه موجب کندی کار شورای نگهبان می شود که امیدواریم با قانون جامع انتخابات در آستانه انتخابات بعدی محدودیت های قانونی اعمال شود.

البته در این زمینه نباید نقش احزاب را نادیده گرفت؛ تحزب، کار تشکیلاتی و تقیدی که در اثر آموزش حزبی نسبت به مرامنامه، اساسنامه و مصوبات وجود دارد هم می تواند در ایجاد محدودیت های خودخواسته برای ثبت نام نیز تاثیرگذار باشد.