آرشیو دو‌شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۷۶۶
خبر
۲

رئیس مجلس در یک نشست خبری: معضل قانون گذاری موازی باید مرتفع شود

عکس: امیر پورمند، دنیای اقتصاد
عکس: امیر پورمند، دنیای اقتصاد

دنیای اقتصاد : علی لاریجانی دیروز در نشستی خبری به سوالات نمایندگان رسانه ها پاسخ داد؛ نشستی که در آن، موضوع افزایش قیمت بنزین، انصراف لاریجانی از کاندیداتوری و همچنین اصلاح ساختار اقتصادی و سیاسی کشور، پرشمارترین سوالات خبرنگاران از علی لاریجانی را به خود اختصاص داد.

اشکال به کار هیات عالی نظارت مجمع

لاریجانی در پاسخ به سوالی درباره جایگاه مجلس دهم در بعد نظارت و قانون گذاری و اینکه آیا مجلس همچون گذشته در راس امور است، گفت: اینکه یک نهادی که امام هم فرمودند در راس امور است به معنای این نیست که مجلس در همه امور دخالت کند. او با بیان اینکه انجام کار در قوای مختلف به معنی این نیست که مجلس در راس امور نیست، ادامه داد: جایگاه در راس امور بودن مجلس این است که در مرتبه ای پایین تر از رهبری ریل گذاری کند که در این سه دوره اخیر آنچه شاهد بودم مجلس دهم هم ظرفیت خوبی دارد به طوری که تنوع افکار بیشتر از مجالس قبلی است و همین کمک می کند که آرای مردم در مجلس گفته شود.

رئیس مجلس با اشاره به برخی نهادهای دیگر مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی یا شورای عالی فضای مجازی، گفت: از زمانی که آقای روحانی رئیس جمهور شد دقت زیادی صورت می گیرد که در این نهادها قانون گذاری انجام نشود. البته ما هم نمی گذاریم در این نهادها قانون گذاری شود؛ البته در گذشته قانون گذاری می کردند به طور مثال در بحث تشویق ازدواج قانون نوشتند تا در حد دادن سکه و پول اقدامات تشویقی انجام شود که جلوی آن گرفته شد. در شورای عالی فضای مجازی هم فقط سیاست گذاری ها در حوزه فضای مجازی انجام می شود.

لاریجانی با بیان اینکه البته یک مشکل درباره مجمع تشخیص و هیات عالی نظارت وجود دارد، ادامه داد: در زمان مرحوم هاشمی رفسنجانی، هیات نظارت برای بررسی اجرای دقیق سیاست های کلی تشکیل و سازوکاری در نظر گرفته شد که جنبه مشورتی داشت و اگر بنا بود نظر قطعی داده شود مجمع تشخیص تصمیم می گرفت. اما در یک سال اخیر تغییراتی ایجاد شده که بی مشکل نیست. لاریجانی تاکید کرد معضل قانونگذاری موازی باید مرتفع شود.اصولا بحث ارزیابی سیاست های کلی در امتداد زمان امکان پذیر بوده و نقطه ای نیست. لاریجانی با بیان اینکه موضوع هیات عالی نظارت مشکلی است که باید مرتفع شود، تصریح کرد: به خصوص بعد از اینکه مقام معظم رهبری سیاست های قانون گذاری را ابلاغ کردند در آن جا قید کردند که مرزها مشخص شود.

شورای هماهنگی اقتصادی موقتی است

رئیس مجلس تصریح کرد: البته فکر می کنم نظراتی درباره عملکرد شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا وجود داشته باشد که در این زمینه تاکید می کنم این موضوع امری موقتی است، مقام معظم رهبری برای شرایط فعلی فرمودند سازوکاری در نظر گرفته شود و ما مقید هستیم که در این شورا قانون گذاری نشود مگر اینکه ضرورت ایجاد شود. به طور مثال در بحران ارز این موضوع باید مهار می شد، تاکید می کنم این شورا هرگز نمی خواهد جایگزین مجلس شود و نباید هم بشود. او تصریح کرد: بعد از ابلاغ سیاست های کلی، با معاونت حقوقی دولت، قوه قضائیه، شورای نگهبان و مجمع جلسه ای داشتم که در آنجا کمیته ای تشکیل شد که منتظر نتیجه نظر کارشناسی آن هستیم تا حد و مرزها مشخص شود تا هر بخشی در سیستم خود کارها را ساماندهی کند.

چرا قیمت بنزین افزایش یافت؟

رئیس مجلس در پاسخ به سوال خبرنگار دیگری درخصوص اجرای طرح مدیریت مصرف سوخت، با بیان اینکه در مورد حامل های انرژی، مجلس در سال 88 قانونی به نام هدفمندی یارانه ها تصویب کرد که بسیار دقیق بود، گفت: این قانون به دولت اختیار داده بود و او را ملزم می کرد ظرف مدتی یارانه مربوط به انرژی و سایر مسائل از جمله آب را شفاف کند و در آن قانون آورده بودیم که قیمت ها به چه میزانی برسد حتی گفته شده بود چگونه مصرف شود، قرار بود 50 درصد به مردم، 20 درصد به بودجه و 30 درصد به تولید داده شود؛ قانون کاملی است.

او با بیان اینکه دولت به دقت موضوع را انجام نداد، گفت: در شرایط فعلی و از دو سال پیش موضوع مطرح بود چراکه حجم زیادی یارانه اختصاص داده می شد و به شدت غیرعادلانه بود، براساس گزارش آژانس بین المللی انرژی ایران در سال 2015 رتبه اول در شاخص مصرف انرژی را داشت و 47 میلیارد دلار یارانه انرژی پرداخت می کرد که از جیب مردم بود و به شدت غیرعادلانه توزیع می شد. لاریجانی ادامه داد: یارانه بنزین به دهک اول 2/ 1 و به دهک دهم 25 درصد اختصاص پیدا می کرد، به عبارتی دهک دهم 18 برابر استفاده می کرد و در مجموع مصرف بنزین و CNG در دهک اول 8/ 1، در دهک دهم 35 درصد که 20 برابر بود، در مجموع 3 دهک اول 17 درصد و 3 دهک آخر بیشترین درصد، این آمار نشان دهنده عدم تعادل است.

رئیس مجلس افزود: قیمت بنزین یک نمونه بود که طبقات بالا بیشتر استفاده می کردند و طبقات پایین کمتر از آن استفاده می کردند، این مشکل همیشه وجود داشت. در مجلس درخصوص یارانه ها بحث داشتیم، قانون اختیار را به دولت داده بود و در شورای عالی هماهنگی سران قوا پیشنهاد دولت مطرح شد، البته به این معنا نبود که پیشنهادهای دیگری وجود نداشت.

رئیس قوه مقننه ادامه داد: حدود هزار و 300 هزار میلیارد تومان یارانه به صورت غیرعادلانه توزیع می شد که سهم هر خانوار در سال 57 میلیون تومان می شود، برخی خانوارها سهم کمتر و برخی بیشتر، به طوری که برخی خانوارها 10 میلیون تومان و برخی 300 میلیون تومان یارانه در سال دریافت می کردند. لاریجانی افزود: در شورای عالی هماهنگی اقتصاد پیشنهاد داده شد تا چطور شرایط متعادل شود؛ 3 سناریو وجود داشت، مرکز پژوهش های مجلس و سازمان برنامه و بودجه پیشنهادهایی دادند، در مجلس نیز 3 ساعت در این زمینه بحث شد.

وی با اشاره به جلسه شورای عالی هماهنگی سران قوا گفت: در این شورا از دو وجه مشورتی و تصمیم گیری مباحث مطرح شد، مشورتی از این جهت که نرخ ها چگونه باشد، چرا که آقا فرمودند مشورت کنید و تصمیم گیری آنچه شد که دولت می خواست و در کل این چارچوب برای دولت است. در شورا تصمیم گیری شد که طبق قانون تنها 50درصد از اجرای هدفمندی به مردم داده نشود بلکه با توجه به شرایط تحریمی همه درآمد به مردم داده شود.  وی ادامه داد: بحث این است که چگونه باید آن را علاج کرد. قانون هدفمندی یارانه ها مدلی برای علاج ارائه کرد. آن قانون، قانون دقیقی است، دولت باید آن را درست اجرا کند. من حامل این نظرم که مجلس تصمیمش در آن زمان درست بوده است.

از زمان سهمیه بندی اطلاع داشتم

لاریجانی با اشاره به اظهارات مقام معظم رهبری در درس خارج از فقه درباره طرح افزایش قیمت بنزین گفت: موضوع بنزین در جلسه سران مطرح شد و ایشان هم حمایت فرمودند. البته حواشی مسائلی مطرح می کنند ولی حق همین است. رئیس مجلس همچنین گفت: البته من مطلع بودم پنج شنبه هم با آقای رحمانی وزیر صنعت و معدن درباره برخی مشکلات این امر صحبت کردم و روز سه شنبه هم در جلسه غیرعلنی به نمایندگان مجلس گفتم که چنین طرحی وجود دارد. آقای مصری هم در مجلس گزارش دادند. لاریجانی در پاسخ به سوال خبرنگار ای اف پی فرانسه، درباره اعتراضات اخیر در پی افزایش نرخ بنزین گفت: قاعدتا این مساله می توانست از راه های دیگری هم انجام شود. این امور یک راه ندارند. آن مجموعه ای که از دولت مسوول این کار بودند، این راه را دنبال کردند. شاید هم آنها فکر نمی کردند این مساله این میزان تبعات داشته باشد. البته من در جریان نیستم و شورای امنیت مسوول این مساله بود ولی به اعتقاد من حتما فرصتی هست که بازنگری انجام شود که کجاها در اجرا نقص وجود داشته است و آن نقایص را جبران کنند چراکه اصل فکر یک مساله است و نحوه اجرا بحث دیگر.

فرق لاریجانی مجلس با صداوسیما

لاریجانی همچنین در پاسخ به سوال دیگری درباره اینکه لاریجانی امروز با لاریجانی صداوسیما از حیث عملکرد سیاسی چه تفاوتی دارد، گفت: به هر حال انسان ها در مسیر کارهای سیاسی مثل بقیه امور پیشرفت می کنند و در زمینه های مختلف تجربه پیدا می کنند. من هم در خدمت نمایندگان مجلس در این دوازده سال واقعا درس آموختم و خیلی تجربه پیدا کردم و از نظراتشان استفاده کردم. در سطوحی مشکلات کشور را بهتر دیدم و بنابراین اگر شما صدرایی بیندیشید، مرحوم ملاصدرا به حرکت جوهری قائل بود و هر دم انسان ها عوض می شوند و این خیلی عجیب نیست. لاریجانی اضافه کرد: نکته این است که دولت می توانست طبق قانون هدفمندی یارانه ها این کار را انجام بدهد و قانون به او گفته که این کار را بکند. منتها دولت به خاطر شرایط و حساسیت ها در آنجا مشورت کرد، این جنبه مشورتی بود. ولی پیشنهاد، پیشنهاد دولت است. آن قسمتی که سران تصمیم گرفتند این بود که همه منابع را به مردم بدهند چراکه قانون هم گفته 50 درصد را بدهد، ما این را تغییر دادیم.

برای ریاست جمهوری برنامه ای ندارم

لاریجانی در پاسخ به سوال دیگری،درباره برنامه خود برای مجلس یازدهم و ریاست جمهوری سیزدهم گفت: امیدوارم هم مخالفان و موافقان من همیشه خوشحال باشند و بخلی در این زمانه ندارم. من یک فرزند کوچک نظام و عضو مجلس شورای اسلامی هستم و همواره از محضر نمایندگان استفاده می کردم. او افزود: من خانه نشین نیستم و هر وظیفه ای به دوش من گذاشته شود انجام می دهم ما در این چهل سال براساس عقیده مان کار کردیم. تکلیف را روشن کنم که من برای انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 برنامه ای ندارم.

در انتخابات مجلس شرکت نمی کنم

لاریجانی همچنین درباره احتمال اعلام کاندیداتوری مجددش گفت: حقیقت این است من در مجلس دهم هم نظرم این بود که ورود نکنم و الان که نگاه می کنم که 12 سال است توفیق نمایندگی مردم قم را داشتم و آن زمان هم بزرگان و آقایانی تماس داشتند و به نحوی شد که مرا قانع کردند این بار هم همین طور شد که بزرگان و آقایان نامه ای نوشتند به صورت شفاهی و تلفنی با من صحبت کردند و من هم تلاش کردم که آنها را قانع کنم به اینکه 12 سال برای حضور در این عرصه کافی است، بنابراین به نظر می رسد که این تصمیم لحظه ای نیست.

بن بستی میان ایران و آمریکا نیست

لاریجانی درپاسخ به سوال خبرنگار تلویزیون CBS NEWs آمریکا که پرسید آیا راهکار عملی برای شکستن بن بست بین ایران و آمریکا می بینید، گفت: اراده سیاسی برای حل این موضوعات همیشه هست و بن بستی نیست. افرادی هم هستند که گفت وگوهایی می کنند. بحث این است که آن سیاست فشار حداکثری حتما روش غلطی است و باید این روش را اصلاح کنند. برخی کشورها هم دارند تلاش می کنند، ما هم درها را نبستیم ولی اصل این است که آمریکایی ها باید بفهمند که این روش درست نیست. این روش در گذشته هم جواب نداد.

عراق متحد طبیعی ماست

وی درباره اتفاقات عراق و نگرانی ایران گفت: با حضور آیت الله سیستانی در عراق و رهبری جامعی که دارد ما نگرانی نداریم و ایشان به ابعاد مساله خوب وقوف دارند. الان فکر می کنم ایشان با تدبیر موضوع را به سمت حل ماجرا می برند و اگر کمکی از ما بخواهند در خدمت آنها هستیم ولی اصل تدابیر ایشان است. رئیس مجلس در پاسخ به سوال روزنامه آساهی ژاپن درباره قطعی اینترنت و آسیب به بیزینس های نوپا اظهار کرد: این یک بحث موقتی بود و شورای امنیت در این زمینه تصمیم گیری کرده بود البته به این موضوع نیز دقت کرده بودند که برخی از کسب و کارها از طریق اینترنت بوده و نباید لطمه وارد شود و به همین دلیل مساله قطعی اینترنت سریعا حل شد و البته بخشی از قطعی اینترنت نیز منطقه ای بود که حل شد.

اصلاحات سیاسی در شرایط آرام

لاریجانی درباره ضرورت اصلاحات سیاسی و اقتصادی در کشور گفت: اصلاحات ساختاری از یک جنس نیستند، برخی در خود دولت و نهادهای حکومتی باید انجام شود، مثلا در مورد املاک و امکاناتی که بخش های مختلف دولت و قوا و نهادهای مختلف دارند حجم بسیار گسترده ای است که ربطی به آحاد مردم ندارد بلکه باید استفاده بهینه از امکانات موجود در نظر گرفته شود، که یک بخش از اصلاحات ساختاری است. رئیس مجلس اظهار کرد: صندوق های بازنشستگی دچار مشکل است که اصلاح و تبدیل آن باید درون دولت و حکومت انجام شود که ربطی به مردم ندارد، برخی از این اصلاحات ساختاری به نحوی نیست که مشکلات اجتماعی در آن وجود داشته باشد.

لاریجانی اصلاح ساختاری در حوزه اقتصادی را ضروری و لازم دانست و گفت: البته شاید برخی از اصلاحات ساختار اقتصادی در شرایط فعلی تحریمی امکان پذیر نباشد، منابع آن نیز وجود نداشته نباشد، اما باید تفکر آن وجود داشته باشد و ساماندهی شود. وی برخی اصلاحات در ساختار اقتصادی را امکان پذیر برشمرد و گفت: در ساختار بودجه می توان وضع بهتری به وجود آورد اگر با فکر برنامه ریزی شود، قابل اجرا است. لاریجانی درباره اصلاح ساختار سیاسی کشور نیز گفت: برای این کار باید شرایط قانون اساسی را تغییر دهیم، البته هنوز از ظرفیت های فراوان قانون اساسی استفاده نکرده ایم.  وی گفت: قانون اساسی کشور وحی منزل نیست. در یک شرایط آرام و منطقی می توان برای اصلاحات کشور و بهبود وضعیت ساختار سیاسی کشور که در قانون اساسی سازوکار آن وجود دارد و تعبیه شده است، اقدام کرد. البته آنچه الان مهم است اصلاح ساختار اقتصادی کشور است.

لاریجانی در پاسخ به «دنیای اقتصاد»: بودجه دو سالانه خلاف قانون اساسی است

در این جلسه، خبرنگار «دنیای اقتصاد» در تشریح سوال خود، با بیان اینکه در ایران، بالاترین منابع در اختیار دولت است که از طریق بودجه تخصیص می یابد، گفت: تسلط مکانیزم بودجه در تخصیص منابع، بودجه را از برنامه محوری به هزینه محوری تغییر داده است که دو برابر شدن ردیف های بودجه در یک دهه اخیر، مثال بارز آن است. هرچند قانون اساسی به مجلس اختیار بررسی و تصویب بودجه را داده اما در این روند معضلاتی مانند حجم بالای پیشنهادهای نمایندگان و نیز لابی دستگاه ها برای گرفتن اعتبار بیشتر وجود دارد که تغییرات زیادی در درآمد و هزینه هایی که در لایحه دولت پیشنهاد شده ایجاد می کند. با توجه به آنکه در آخرین سال فعالیت مجلس دهم هستیم و این مجلس می تواند پایه گذاری اصلاح ساختار بودجه را در کارنامه خود ثبت کند، آیا پارلمان حاضر است سهم خود در این اصلاح مهم را ادا کرده و به جای ارائه پیشنهاد در منابع و مصارف، بخش نظارت را تقویت کند و همچنین از دولت در کاهش حجم ردیف ها و تخصیص هدفمند بودجه حمایت کند تا بودجه عمومی کارآمدتر شود؟

رئیس مجلس در پاسخ به این سوال با بیان اینکه اصلاح ساختار بودجه موضوعی است که به بخش های مختلف کشور مربوط است، گفت: سال گذشته نیز در همین ایام، رهبری فرمودند اصلاح ساختار بودجه را در دستور کار شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا قرار دهید. او درباره پیشنهادهای نمایندگان در زمان بررسی و تصویب بودجه نیز گفت: تقریبا در سه دوره ریاست بنده بر مجلس، تغییراتی که در لایحه سالانه بودجه در مجلس به وجود آمد، حدود پنج درصد بوده است. لاریجانی افزود: برخی از اصلاحات و تغییرات در بودجه ممکن است کیفی بوده باشد، مثلا در بخش کشاورزی در مورد آبیاری تحت فشار چند سال اصرار داشتیم که آن کار انجام بشود ولی تغییرات عمده و کلان در کل لایحه ندیدیم. رئیس قوه مقننه با تاکید بر اینکه مجلس اصراری برای گسترش ردیف های بودجه ندارد، تصریح کرد: در قانون اساسی عنوان شده که باید ردیف بودجه برخی دستگاه ها مشخص شود و برخی دستگاه ها نیز ممکن است مشکل خود را با کمیسیون های تخصصی مطرح کنند که این موضوع در کمیسیون ها مورد بررسی قرار می گیرد.

رئیس مجلس شورای اسلامی اصلاح ساختار بودجه را امری لازم و ضروری خواند و در عین حال تاکید کرد: این اصلاح ابتدا باید در دولت اتفاق بیفتد و لایحه ای که ارائه می دهد، لایحه ای باشد که با ساختار واقعی بودجه تطبیق داشته باشد. البته الان این بحث وجود دارد. در واقع سازمان برنامه باید یک برنامه مدون در مورد بودجه داشته باشد و اگر حرف سنجیده و معقولی باشد، مجلس حتما حمایت می کند. لاریجانی با تاکید بر اینکه دلیلی بر عدم حمایت از اصلاح ساختار بودجه نداریم، در عین حال گفت که باید دید بودجه به چه نحوی ارائه می شود.

او در این زمینه به پیشنهاد ارائه بودجه دوسالانه اشاره کرد و گفت: بخش هایی از بودجه در قانون مشخص شده است. پیشنهادی که برای بودجه دو سالانه مطرح شده با نص قانون اساسی سازگار نیست، البته دولت می تواند مطالعه دو ساله انجام بدهد اما بودجه ای که به مجلس ارائه می شود باید یک ساله باشد. لاریجانی به مثال دیگری اشاره کرد و گفت: چون در قانون اساسی درآمدها و هزینه های برخی دستگاه ها در ردیف های مشخص تعیین شده و قانون محاسبات نیز آن را تایید کرده است، بنابراین باید ردیف ها مشخص باشد و الزامات قانون اساسی و قوانین مادر باید رعایت شود.