آرشیو دو‌شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۷۶۶
نفت و پتروشیمی
۱۱

چه متغیرهایی بر روند طلای سیاه در دسامبر اثرگذار است؟

تصویر بازار نفت در آخرین ماه 2019

دنیای اقتصاد : ماه پایانی سال 2019 برای بازار جهانی نفت با رویدادهایی همراه است که می تواند در تعیین مسیر قیمت ها اثرگذار باشد. نگاهی به تقویم نشان می دهد دست کم پنج رویداد در دسامبر رقم خواهد خورد که نقشی اثرگذار در تعیین روند قیمت طلای سیاه در سال آینده خواهد داشت. اهمیت این رویدادها باعث شده است فعالان بازار نفت از فاصله ای نزدیک آنها را دنبال کنند.

 نشست رسمی 177 اوپک که در تاریخ 5 و 6 دسامبر در وین برگزار می شود، نخستین رویداد مهم دسامبر است. نتیجه این نشست سرنوشت توافق کاهش تولید را مشخص خواهد کرد. برگزاری نشست فدرال رزرو که طی آن روند نرخ بهره در آمریکا مشخص می شود دیگر رویداد با اهمیت برای بازارها است که در روز 11 دسامبر برگزار می شود. در این روز گزارش ماهانه اوپک نیز منتشر می شود. در تاریخ 15 دسامبر اما یکی از مهم ترین رویدادها برگزار خواهد شد، رویدادی که تاثیری چشمگیر بر اقتصاد جهانی خواهد داشت. در این روز نشست مربوط به مذاکرات تجاری چین و آمریکا برگزار می شود. آمار مربوط به شاخص خرید مدیران در آمریکا نیز در شانزدهم دسامبر منتشر می شود. اما میزان اهمیت هرکدام از این رویدادها در چیست و نتایج حاصل از آنها چگونه می تواند قیمت جهانی نفت را متحول کند؟

  نشست اوپک پلاس

 وزرای کشورهای عضو و غیرعضو اوپک در روزهای پنجم و ششم دسامبر در وین با یکدیگر دیدار خواهند داشت. در روز پنجم از آخرین ماه 2019، وزرای کشورهای عضو اوپک در قالب نشست رسمی 177 اوپک با یکدیگر دیدار می کنند و هفتمین دیدار رسمی وزرای عضو اوپک پلاس نیز در تاریخ 6 دسامبر برگزار می شود. اهمیت این گردهمایی باعث شده از مدت ها قبل حدس و گمان ها در رابطه با نتایج احتمالی آن آغاز شود با این حال با هر روز نزدیک تر شدن به موعد برگزاری این نشست، نشانه ها و سیگنا ل هایی مشاهده می شود که مسیر حدس و گمان ها را تغییر می دهد.  به این ترتیب در شرایطی که تحلیلگران عنوان می کردند در نشست پیش رو به احتمال قوی توافق فعلی برای کاهش 2/ 1 میلیون بشکه در روز تا نیمه 2020 تمدید می شود، اظهارنظرهای تازه وزیر نفت روسیه، گمانه ها را تغییر داد. الکساندر نواک اخیرا اعلام کرده است ترجیح می دهد اوپک و متحدانش تصمیم گیری درباره تمدید توافق کاهش تولید را نزدیک به آوریل انجام دهند، نه در نشست دسامبر. هرچند هنوز مشخص نیست وزرای اوپک چه واکنشی نسبت به این درخواست داشته باشند اما از آنجا که روسیه طی حدود سه سال گذشته همواره بازیگری اثرگذار در توافق کاهش تولید بوده، باید دید این بار درخواست روسیه به نتیجه خواهد رسید یا خیر.  درحال حاضر به ویژه با چشم اندازی که موسسات بین المللی از بازگشت مازاد عرضه به بازار نفت در سال آینده ترسیم کرده اند، انتظار فراوانی در بازار نفت نسبت به تصمیم اوپک برای تداوم کاهش تولید یا تعمیق آن وجود دارد و چنانچه این تصمیم گیری برای حدود سه ماه دیگر به تاخیر بیفتد، برای بازار نتیجه ای نخواهد داشت جز افزایش سردرگمی. توافق فعلی برای محدودیت عرضه 2/ 1 میلیون بشکه در روز که از اول ژانویه سال 2019 به اجرا گذاشته شده است، قرار است در مارس سال 2020 به پایان برسد. خبرگزاری تاس به نقل از نواک نوشت: هنوز زود است درباره تمدید توافق کاهش تولید صحبت کنیم. این توافق تا اول آوریل اجرا خواهد شد و اکنون در نوامبر هستیم. چرا باید در نوامبر سوالاتی درباره ماه آوریل بپرسیم؟ این اظهارنظر باعث شد نه تنها گمانه تعمیق توافق کاهش تولید رد شود، بلکه تمدید توافق فعلی در نشست پیش رو نیز با اما و اگر همراه شود. در کنار اظهارنظر نواک، این انتظار مطرح است که سعودی ها دیگر مانند گذشته بار تخلف از پایبندی به کاهش تولید دیگر اعضا را به دوش نکشند. این گمانه نیز به خودی خود نشانه ای از اثربخشی کمتر توافق کاهش تولید است. در این میان چیزی که مشخص است، این که چنانچه اوپک دست کم موفق به حفظ توافق فعلی نشود، سال آینده باید در انتظار سطوح پایین تر قیمتی برای نفت باشیم.همزمان با برگزاری نشست اوپک، عرضه اولیه سهام آرامکو (شرکت نفت عربستان) که سال ها فعالان بازار منتظر آن بودند، انجام خواهد شد.  به اعتقاد برخی کارشناسان فروش سهام آرامکو می تواند به تغییر سیاست های عربستان در بازار نفت منجر شود.

  نشست فدرال رزرو

 نشست پیشین فدرال رزرو در اواخر اکتبر برگزار شد. در آن زمان بانک مرکزی آمریکا برای سومین بار در سال 2019، نرخ بهره را کاهش داد. این روند تقریبا عکس کل افزایش نرخ های سال 2018 بود. علت پیش گرفتن سیاست کاهش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو، نخست به عدم اطمینا ن هایی که از سوی رئیس جمهوری آمریکا در رابطه با جنگ تجاری وجود دارد بازمی گردد. دومین علتی که برای این سیاست گذاری ذکر می شود، تداوم کند شدن رشد جهانی اقتصاد است که خطراتی را برای اقتصاد آمریکا به همراه دارد و فدرال رزرو را در حالتی تدافعی قرار داده است.  اهمیت تصمیم بانک مرکزی آمریکا در رابطه با نرخ بهره در اثرگذاری این اقدام در ارزش شاخص دلار است. با افزایش و کاهش شاخص دلار، تقاضا برای نفت خام نیز تحت تاثیر قرار می گیرد. به این صورت که با کاهش نرخ بهره، شاهد افت ارزش شاخص دلار در بازارهای جهانی هستیم و به این واسطه، ارزش ارزهای دیگر در برابر دلار تقویت شده و متعاقب این اتفاق، تقاضای نفت از سوی کشورهای صاحب این ارزها نیز تقویت می شود. اثرگذاری نرخ بهره در آمریکا بر بازار نفت درحالی است که گزارش های موجود نشان می دهد اکثر سیاست گذاران فدرال رزرو موافق ثابت نگه داشتن نرخ بهره در سطح 30 اکتبر هستند. در این تاریخ، فدرال رزرو برای سومین بار پیاپی نرخ بهره را 25/ 0درصد کاهش داد تا در مجموع نرخ بهره به 2درصد کاهش پیدا کند. به این ترتیب به نظر می رسد اعضای کمیته بازار آزاد فدرال رزرو بر این عقیده اند که حمایت از اقتصاد کافی است و بنا دارند این نظر خود را در نشست بعدی این سازمان در تاریخ 11 دسامبر مطرح کنند. چنانچه در نشست بعدی بانک مرکزی آمریکا شاهد کاهش بیشتر نرخ بهره نباشیم، می توان انتظار داشت تقاضا برای نفت خام نیز چندان تقویت نشود و قیمت ها با فشار بیشتری از این ناحیه مواجه شوند. در تاریخ 11دسامبر گزارش ماهانه اوپک از تولید نفت در کشورهای عضو این سازمان نیز منتشر می شود. این گزارش نیز می تواند بسته به کاهشی یا افزایشی بودن تولیدات، بر قیمت جهانی نفت خام اثر بگذارد.

  مذاکرات تجاری پکن-واشنگتن

 بیش از یک سال از آغاز جنگ تجاری ترامپ علیه چین می گذرد. جنگ تجاری طی این مدت هزینه های فراوانی نه تنها برای این دو غول اقتصادی بلکه برای تمام دنیا به جا گذاشته است. در رابطه با بازار نفت، اثری که جنگ تجاری داشته، در سمت تقاضای نفت خام بوده است. به این معنا که با کند شدن چرخ اقتصاد در کشورهای مصرف کننده نفت خام، تقاضای آنها برای این ماده اولیه که در تولید به کار می رود نیز کاهش یافته است.  در این میان تمام امید فعالان اقتصادی به مذاکراتی است که طی ماه های گذشته میان آمریکا و چین آغاز شده تا شاید با نتیجه بخش بودن این مذاکرات، اقتصاد بار دیگر رونق بگیرد. مذاکرات تجاری پکن و واشنگتن طی ماه های گذشته افت وخیزهای فراوانی داشته و در شرایطی به ایستگاه آخر 2019 رسیده است که چشم انداز روشنی در رابطه با آن مشاهده نمی شود. گرچه تیم های مذاکره کننده هر دو طرف تلاش فراوانی برای به دست آورن یک نتیجه اثرگذار داشته اند، اما هر بار این زیاده خواهی رئیس جمهور آمریکا بوده که به شکل یک اظهارنظر یا توییت، روند مذاکرات را از مسیر خارج کرده است. به این ترتیب است که رسانه های دولتی چین اعلام کرده اند پکن در فاز نخست مذاکره تجاری با آمریکا، خواستار حذف تعرفه ها است. روزنامه گلوبال تایمز چین به تازگی در یک توییت اعلام کرده است: «تعهد آمریکا برای کاهش زمان بندی شده تعرفه ها تا تاریخ 15 دسامبر نمی تواند جایگزین حذف کامل تعرفه ها باشد.» به گزارش سی ان بی سی، پکن اصرار دارد تعرفه های ایالات متحده آمریکا باید به عنوان بخشی از فاز نخست معامله تجاری با آمریکا حذف شود. گلوبال تایمز چین روزنامه رسمی حزب کمونیست حاکم بر چین است. موضع اخیر چین می تواند نشان دهنده پیچیده تر شدن مذاکراتی باشد که پیش از این قرار بود در نوامبر نهایی شود. آن طور که دونالد ترامپ اعلام کرده، واشنگتن در پیچ و تاب های آخر خود برای روشن کردن نتیجه جنگ تجاری 16 ماهه است. با این حال آن طور که از گزارش های موجود برمی آید، فشار چین برای بازگشت گسترده تر تعرفه ها مانعی است که بر سر راه به نتیجه رسیدن مذاکرات تجاری قرار گرفته است. در این راستا رئیس کمیته امور مالی مجلس سنای آمریکا به خبرنگاران گفته است چین نماینده تجارت ایالات متحده آمریکا و استیو منوچین، وزیر خزانه داری این کشور را برای مذاکرات حضوری به پکن دعوت کرده است. این دعوت حضوری اگرچه احتمال دستیابی به یک توافق نهایی تا پایان سال 2019 را تقویت می کند، با این حال باید دید آیا آمریکا حاضر به تن دادن به خواست چین برای بازگشت وسیع تعرفه ها در فاز نخست توافق خواهد شد یا دامنه این جنگ ویرانگر به سال 2020 نیز کشیده خواهد شد؟