آرشیو یک‌شنبه ۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۷۹
روزنامه فردا
۱۶
تلنگر

امید را در دل مردم زنده نگه دارید

دکتر سیدحسن موسوی چلک

یکی از مسائل شرایط فعلی کشور، نگرانی مردم درباره آینده است؛ نگرانی ای که نباید دربرابر آن بی تفاوت بود و نباید خروج از این شرایط را کاری غیر ممکن قلمداد کرد. در هر کشوری، در شرایط مختلف ممکن است اتفاقاتی بیفتد و آن اتفاقات امید به آینده بهتر را دچار تردید کند که نتیجه این تردید می تواند یاس و دلمردگی و بی تفاوتی در جامعه باشد. 

به همین دلیل از امید به عنوان یک مولفه مهم و اساسی در جوامع یاد می شود؛ چراکه پویایی و سر زندگی جامعه به بالا بودن مولفه های مختلف، از جمله امید اجتماعی وابسته است. در جامعه ای که مردم به آینده امیدوار باشند، می توان منتظر تحولات مثبت بود و انگیزه کار بیشتر را در آن جامعه و مردم آن در سطح بالا دید. 

تجربه نشان داده است که مردم امیدوار معمولا از زندگی اجتماعی شان لذت بیشتری می برند و احساس تعلق بیشتری به اطرافیان و مردم خواهند داشت و طبیعتا در چنین شرایطی می توان به افزایش رضایت مندی اجتماعی و امنیت اجتماعی و همچنین مشارکت اجتماعی امید بیشتری داشت؛ چراکه در چنین شرایطی شورش های اجتماعی و فروپاشی اجتماعی کمتر جامه عمل خواهد پوشید. 

وقتی در یک جامعه مردم به آینده امیدوار باشند، تلاش خواهند کرد تا ظرفیت های بالفعل و بالقوه خود را برای توسعه کشور به کار گیرند و این ظرفیت ها می تواند بستری برای ارتقای سرمایه اجتماعی فراهم کند و در چنین شرایطی فاصله دولت و ملت به معنای عام به حداقل خواهد رسید. البته برای کم کردن فاصله بین دولت و ملت و بالا رفتن شاخص امید اجتماعی در جامعه باید شفافیت، سلامت همه جانبه، قانون مداری، مسئولیت پذیری، پاسخگویی، توجه به حقوق شهروندی و شایسته سالاری در جامعه بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد؛ به گونه ای که مردم اعتماد لازم به دولت ها را داشته باشند و در چنین شرایطی است که این اعتماد می تواند پشتوانه محکمی برای دولت به منظور ایفای وظایفش و انجام کارهای بزرگ و اساسی باشد. 

کارهایی که نتیجه آن به زیستن اجتماعی همه مردم باشد. دولت های هوشمند تلاش خواهند کرد تا با بررسی میزان امید در جامعه و یافته هایی حاصل از این بررسی ها سیاست های مناسبی را انجام دهند؛ چراکه سنجش این شاخص می تواند مثل دماسنج اجتماعی حال و روز جامعه را آن گونه که هست نشان دهد.

 فراموش نکنیم انسان ها با امید زنده اند، انسان های ناامید به هر وسیله ای متمسک خواهند شد تا به اهداف و خواسته های خود برسند. گاهی اوقات این شیوه ها و راه ها می تواند نامشروع و هزینه بر برای کشور باشد؛ شورش های اجتماعی معمولا در جاها و شرایطی اتفاق می افتد که امید به حل و فصل مسائل و تحقق شعارها کمرنگ تر می شود؛ بنابراین، امید و امیدواری مردم اگر منجر به رضایت بیشتر مردم در هر جامعه ای از دولت آن جامعه شود که در این صورت شاهد هرج و مرج و بحران های سیاسی و اجتماعی نخواهیم بود. اگر چشم انداز آینده جامعه مسیر رو به بهبود را نشان دهد، مردم تحمل سختی ها را به جان خواهند خرید تا آینده بهتری را برای جامعه خود متصور باشند، مشارکت کنند و بسازند. 

امید یک شبه در جامعه اتفاق نخواهد افتاد و مستلزم وجود نشانه هایی است که مردم آن نشانه ها را ببینند و بسنجند و به آن نشانه ها اعتماد کنند. ما در فرهنگ ایرانی خودمان این ضرب المثل را داریم که در ناامیدی بسی امید هست؛ بنابراین با بهره گیری از این ضرب المثل می توان این گونه متصور شد که حتی در شرایطی که مردم در یک جامعه ناامید هستند، بازهم روزنه هایی برای بهبود شرایط وجود دارد؛ روزنه هایی که می تواند بستر را برای تفکر خلاقیت و نوآوری در جامعه بیش از پیش فراهم کند. اتفاقا در چنین شرایطی است که مردم حس خوب زندگی کردن را تجربه خواهند کرد و بیش از گذشته شاهد نشاط اجتماعی در نتیجه این نوآوری ها و خلاقیت در جامعه خواهیم بود. فراموش نکنیم هدف گذارهای درست در جامعه و زندگی اجتماعی می تواند شور و شوق زندگی را در ما افزایش دهد. تدابیری اتخاذ کنیم تا شور و شوق زندگی از جامعه دور نشود.