آرشیو سه‌شنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۸، شماره ۲۲۳۴۵
اخبار کشور
۲
یادداشت روز

مردم گوش شنوا می خواهند نه مکان اعتراض

عباس شمسعلی

در روزهای گذشته و پس از آنکه افزایش قیمت و سهمیه بندی بنزین، در برخی نقاط کشور با اعتراض جمعی از مردم به نحوه اجرای این تصمیم مهم روبه رو شد، اراذل و اوباشی که از قبل توسط بیگانگان اجاره شده و آموزش دیده بودند دست به آشوب و اخلال در نظم و امنیت زده و آسیب فراوان به اموال عمومی و جان و مال مردم وارد کردند. یکی از موضوعاتی که به طور مکرر از سوی برخی چهره های سیاسی از جمله مسئولان دولتی و رسانه ها مورد توجه قرار گرفت، موضوع چگونگی اعتراض مردم و لزوم در نظر گرفتن مکان هایی برای اعتراض بود. موضوع این یادداشت بررسی این پیشنهاد است.

این طبیعی است که هر تصمیم اقتصادی، سیاسی و... در سطح کشور می تواند موافقان یا مخالفانی داشته باشد، اما آیا تنها راه پیش روی مردم برای رساندن انتقاد یا سوالاتشان به گوش مسئولان تجمع آن هم در یک مکان خاص است؟

به نظر مشکل اصلی چیزی فراتر از این طرح و پیشنهاد پر رنگ و لعاب و به ظاهر شیک است. مشکل اصلی این است که عده زیادی از مسئولان کشور که امور اجرایی یا تصمیم گیری های سرنوشت ساز و موثر در زندگی مردم به دست آنهاست، مدت هاست از حضور بین مردم و ارتباط بی واسطه با آنها غافل شده اند یا این کار پراهمیت در قاموس مدیریتی آنها وجود ندارد.

سوال این است؛ آیا همین مردم که ممکن است درباره یک تصمیم اقتصادی یا طرح معیشتی ابهام یا اعتراضی داشته باشند اگر به راحتی به مسئولان در رده های مختلف دسترسی پیدا کنند یا شاهد حضور بی واسطه مسئولان در بین خود باشند و مجال طرح انتقاد، اعتراض یا سوال به آنها داده شود حتی اگر در مواقعی به طور کامل قانع نشوند دیگر دلیلی برای اعتراض خیابانی یا تجمع در مکان خاص می بینند؟

متاسفانه حضور مسئولان در بین مردم و همنشینی با آنها که یکی از دستاوردها و جلوه های شیرین انقلاب اسلامی است رفته رفته با گذشت سال ها به دلایل مختلف به حاشیه رفته است. اگر مسئولان به جای تصمیم گیری در اتاق های دربسته و دوری از مردم، به دور از برخی رفتارهای نمایشی برای حضور در بین اقشار مختلف و شنیدن نیازها، درددل ها، مشکلات، گلایه ها و حتی راهکارهای آنها ارزش قائل شده و فرصت کافی در نظر بگیرند، هم می توانند تصمیم های دقیق تری اتخاذ کنند و هم با در نظر گرفتن همه جانبه نیازها و شرایط جامعه در تصمیم گیری ها، مردم را در اجرای طرح های مهم و کلیدی با خود همراه کنند.

امیرالمومنین حضرت علی(ع) در حکم مکتوب برای مالک اشتر نخعی (نامه 53 نهج البلاغه) آورده اند:«اما بعد از این، پنهان ماندنت را از رعیت طولانی مکن، که در پرده ماندن حاکم شعبه ای است از تنگ خویی و کم اطلاعی به امور. پنهان ماندن حاکم از رعیت حاکمان را از دانستن آنچه بر آنان پوشیده است باز می دارد، بر این اساس کار بزرگ پیش آنان کوچک و کار کوچک بزرگ جلوه می کند، زیبا زشت گردد و زشت زیبا شود، و حق به باطل آمیخته می گردد...»

بنیانگذار جمهوری اسلامی نیز بارها ضمن تاکید بر لزوم سادگی و خوی خدمتگزاری مسئولان بر همنشینی آنها با مردم تاکید فرموده اند.

امام خمینی(ره) می فرمایند: «به مجلس و دولت و دست اندرکاران توصیه می نمایم که قدر این ملت را بدانید و در خدمتگزاری به آنان خصوصا مستضعفان و محرومان و ستمدیدگان که نور چشمان ما و اولیای نعم همه هستند و جمهوری اسلامی رهاورد آنان و با فداکاری های آنان تحقق پیدا کرد و بقای آن نیز مرهون خدمات آنان است، فروگذار نکنید و خود را از مردم و آنان را از خود بدانید...» (جلد 21 صحیفه- صفحه 412)

رهبر معظم انقلاب نیز که پرچمدار مردمداری در نظام جمهوری اسلامی هستند در فرصت های مختلف به میان مردم رفته و پای درددل آنها نشسته اند. هنوز حضور ایشان با لباس مبدل در سرکشی از مردم زلزله زده بم، حضور بی تکلف و سرکشی چند ساعته و چادر به چادر از زلزله زدگان دو سال قبل غرب کشور به عنوان یک الگوی عملی برای مسئولان مطرح است. از سوی دیگر دیدارهای مختلف و متعدد و نشست های رو در رو  و چند ساعته با جوانان، تولیدکنندگان، نخبگان و... و شنیدن صحبت ها و انتقادهای این افراد یکی از برنامه های ثابت رهبر انقلاب است.

رهبر انقلاب در همین زمینه در جلسه تنفیذ حکم ریاست جمهوری دور دوازدهم خطاب به رئیس جمهور و مسئولان دولتی فرمودند: «به میان مردم بروید، با مردم بی واسطه مرتبط بشوید، از مردم بشنوید؛ این از کارهای بسیار مهم است. گزارش هایی که به ما می رسد، هرچند آن گزارش ها صادقانه باشد، اما خیلی تفاوت می کند با آنچه انسان در مواجهه با مردم و رفتن در میان مردم مشاهده می کند و می بیند.» (12/5/96)

اما متاسفانه این موضوع راهبردی و مهم توسط بسیاری از مسئولان حتی در رده های پایین مدیریتی به فراموشی سپرده شده است. مردم اکنون در برخی از موارد حتی برای دیدار یک فرماندار، شهردار یک منطقه کوچک یا مدیر یک اداره دولتی و طرح مشکلاتشان روزها می روند و می آیند و با در بسته مواجه می شوند. موضوعی که دلخوری و اعتراض مردم را در پی دارد.

از سوی دیگر وقتی مسئول ارشد اجرایی کشور به جای حضور مستمر خود و فرستادن افراد امین و مورد اعتماد خویش در بین مردم و شنیدن درد دل های آنها مثلا از درون خودروی آنچنانی خارجی از کارگران کارخانه دیدن کند، یا راه اطلاع از مشکلات مردم را نظرسنجی از درون خودرو با نگاه به چهره آنها بیان کند، کمتر فرصت اظهارنظر آزاد و رو در رو به دانشجویان و جوانان، تولیدکنندگان و... بدهد، خود و مسئولان دولتش به جای حضور در بازار و نشستن پای صحبت کسبه و مردم سرگرم حواشی شوند، یا در اجرای طرح مهم اصلاح قیمت بنزین نیازی به سخن رو دررو با مردم نبیند و حتی در اظهارنظری عجیب ادعا کند رئیس جمهور کشور از زمان دقیق اجرای این طرح اطلاع نداشته است! آیا این روش مطابق با سیره مردمداری و ارزش های اسلامی و انقلابی است؟

وقتی رئیس جمهور در پاسخ به مطالبات و شعارهای اقتصادی و معیشتی عده ای از مردم در میدان امیر چخماق یزد آنها را به همنوایی با آمریکا متهم می کند و می گوید «نگذاریم خواست آمریکا از حنجره عده ای معدود بلند شود» (و البته خود در همان جلسه بی محابا به دستگاه قضایی که به جنگ مفسدان اقتصادی رفته بتازد) دیگر چه توجیهی برای در نظر گرفتن مکان خاص اعتراض برای مردم باقی می ماند؟ معتقدان به لزوم اعتراض در مکان خاص و مقامات دولتی که با ژست مردمداری از این طرح دفاع می کنند و رسانه های دنبال کننده آن پاسخ دهند آیا میدان امیر چخماق یزد یک مکان خاص اعتراض مردمی نبود؟

دولتی که برخی وزرای خود را ژنرال نامیده و مدافعان این دولت باید پاسخ دهند اگر قبل از حذف لجوجانه سهمیه بندی بنزین و وارد آوردن هزاران میلیارد خسارت افزایش مصرف و قاچاق در چهار سال قبل و وارد آوردن شوک قیمتی پس از چهار سال ثابت نگه داشتن قیمت بنزین به مردم و سهمیه بندی مجدد آن یا مزخرف خواندن مسکن مهر که هنوز تکمیل و دریافت واحدهای آن رویای برخی از هموطنان است، این ژنرال ها بین مردم می رفتند و تبعات تصمیمات یا اظهارات خود را با سنگ محک آنها می سنجیدند، جلوی خیلی از اعتراض ها گرفته نمی شد؟

وقتی در زمان رقابت انتخاباتی وعده داده می شود «آنچنان رونقی ایجاد می کنم تا مردم نیازمند یارانه نباشند»، نباید بین مردم ضعیفی که از طرح معیشتی اخیر جامانده و به برکت رونق ایجاد شده! نگران و مضطرب، آواره این سامانه و آن سایت برای اعتراض هستند بروند تا اعتراض آنها را بشنوند و آنها را با دلداری و پیگیری مستقیم کارشان قانع و توجیه کنند؟ آیا سامانه و سایت مذکور یک مکان خاص اعتراض نیست؟ حتما باید مردم در یک مکان ویژه اعتراض کنند؟

باید به کسانی که مروج طرح اعتراض در مکان خاص هستند (ظاهرا برخی از آنها بیشتر طرفدار اعتراض هستند تا حل مشکل) گفت مردم به جای مکان اعتراض، به گوش شنوا و مسئول مردمی و دلسوز که دغدغه حل مشکلات را داشته باشند نیاز دارند.

اگر مردم مسئولان را از جنس خود و در میان خود ببینند مثل همیشه که در مقاطع مختلف با تصمیمات و طرح های مهم همراهی کرده اند پای کار خواهند بود. این مردم نجیب حتی با وجود اعتراض به طرح اخیر باغیرت در برابر اراذل آشوبگر ایستادند و برای دفاع از نظام به خیابان ها آمدند. ای کاش مسئولان قدر آنها را بیشتر بدانند.

مردم نیز باید در انتخابات، عنصر مردمی و خدمتگزار بودن را در کنار تخصص و تعهد بیشتر مورد توجه قرار دهند.

ای کاش افرادی که روحیه مردمداری و توان عمل متعهدانه به مسئولیت ها را ندارند نیز قبول مسئولیت نکنند و وقت مردم را نگیرند. همانطور که رهبر انقلاب با بیان اینکه «اگر توان مدیریتی ندارید مسئولیت نپذیرید» خطاب به داوطلبان نمایندگی مجلس (و طبیعتا همه مسئولان) تاکید فرمودند: «هر مسئولیتی، هر سمتی، هر توانایی ای، در کنارش یک مسئولیتی دارد، یک تعهدی وجود دارد. باید دید که آیا می توانید آن تعهد را انجام بدهید یا نه؟ این خیلی درس بزرگی است.»