آرشیو سه‌شنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۶
اقتصاد
۱۰
گزارش

افزایش 2 برابری صادرات به همسایگان در افق 1400

وزیر صنعت در مراسم روز ملی صادرات عنوان کرد: صادرکنندگان از فرصت جهش ارزی استفاده نکردند

گروه اقتصادی: مراسم بیست و سومین سالروز ملی صادرات ایران روز گذشته(دوشنبه) در سالن اجلاس سران تهران برگزار شد. مراسمی که هر چند هر ساله در 29 مهر ماه که مصادف با روز ملی صادرات در تقویم ایران است، برگزار می شود اما امسال با برنامه ریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت با حدود یک ماه و نیم تاخیر یازدهم آذر ماه برگزار شد. موضوعی که رضا رحمانی، وزیر صمت نیز در ابتدای صحبت های خود در این مراسم به آن اشاره کرد. رحمانی گفت که دلیل جابه جایی در برگزاری مراسم روز ملی صادرات دو موضوع بوده است. از سویی اواخر مهر امسال، مصادف با دهه پایانی ماه صفر شده بود و به گفته او با توجه به برگزاری مراسم های مذهبی و درخواستی که برخی افراد داشتند، این وزارتخانه تصمیم به تعویق اجرای این مراسم گرفت، از سوی دیگر بر اساس برنامه ریزی صورت گرفته باید مقدمات انتقال مسوولیت در برگزاری این مراسم از دولت به اتاق بازرگانی ایران طی می شد. به گفته وزیر صمت، دولت اصرار دارد که اجرای این مراسم و برنامه به بخش خصوصی واگذار شود و از سال آینده مراسم روز صادرات با محوریت اتاق برگزار خواهد شد.

مراسم روز گذشته با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور، رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت و مقام های سیاسی و اقتصادی دولت برگزار شد و جهانگیری به عنوان مهمان اصلی مراسم از شرایط اقتصادی کشور پس از تحریم های امریکا در اردیبهشت سال 97 و فشارهایی که به دولت ایران وارد شده، سخن گفت. با وجود تمام مشکلات و محدودیت هایی که در ماه های گذشته به وجود آمده، معاون اول رییس جمهوری معتقد است که کشور از موج ابتدایی فشار تحریم ها عبور کرده و یکی از اصلی ترین دلایل این موفقیت، حضور تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی در خط مقدم جبهه اقتصادی بوده است.

جهانگیری در این رابطه گفت: با وجود فشارهای شدید امریکا امروز سرافرازانه اعلام می کنیم که ما روی پای خود ایستادیم و اقتصاد ایران با وجود آغاز همزمان جنگ های اقتصادی، روانی و رسانه ای از سوی امریکایی ها توانست روی پای خود بایستد.

جهانگیری با بیان اینکه کار صادرکنندگان در شرایط فعلی همانند رزمندگی در جنگ و دفاع از کیان کشور است، افزود: باید دست کسی که در چنین فضایی موفق می شود محصولی را که تحریم شده، صادر کند و از ارز حاصل از آن در بخش واردات استفاده کند، بوسید. در تاریخ ایران این دوره حتما نوشته می شود. امروز صادرکنندگان کشور موفق شده اند که از نظر وزنی در صادرات خود رشد داشته باشند؛ بر این اساس طی 8 ماه نخست سال جاری صادر کنندگان بیش از 88 میلیون تن با ارزشی بالغ بر 27 میلیارد دلار کالا از کشور صادر کرده اند.

او با بیان اینکه در شرایط فعلی دو ماموریت اصلی بر عهده مسوولان و صادرکنندگان و صنعتگران کشور است، خاطرنشان کرد: نخستین ماموریت مان سر پا نگه داشتن اقتصاد، تولید و صادرات و اشتغال کشور است که در این بخش وضع اقتصادی خیلی بهتری نسبت به آنچه امریکایی ها خواب آن را دیده بودند، داریم. ماموریت دوم ما مربوط به حوزه معیشت مردم می شود؛ در این بخش نیازمند اقدامات جدی تری هستیم و همواره باید سر تعظیم در برابر ملت ایران به ویژه طبقات ضعیف فرود آوریم که این روزها را با صبر و تحمل، سختی ها را پشت سر گذاشتند و حاضر نشدند کمترین حرکتی که نشان دهد، کشور و نظام در معرض خطر قرار دارند از خود بروز دهند. آنها با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشتند و کمر خم نکردند.

جهانگیری همچنین با تاکید بر اینکه امروز کار صادرات به معنای جنگیدن است در پاسخ به انتقاد و مطالبه برخی از صادرکنندگان در خصوص وضع ممنوعیت صادراتی در کشور گفت: ممنوع کردن صادرات بسیار آسیب زننده است اما باید بپذیریم در مقاطعی که ممکن است شرایط مردم در داخل از وضعیت فعلی سخت تر شود، برخی محدودیت ها اعمال شود که البته در این شرایط نیز صادرکنندگان باید در جریان موضوع قرار بگیرند. امروز همه دستگاه های تولیدی و اقتصادی کشور وظیفه دارند، سنگی از جلوی مسیر صادرات بردارند؛ هر کسی در این زمینه کوتاهی کند حتما به فکر منافع کشور نیست.

نگاه ویژه به همسایگان

معاون اول رییس جمهور در بخشی از صحبت های خود به وضعیت بازار کشورهای همسایه ایران پرداخت. بر اساس آمار ارایه شده از سوی جهانگیری 15 کشور همسایه ایران در طول سال بیش از یک میلیارد دلار واردات انجام می دهند و تنها در صورتی که ایران بتواند بخشی از این بازار بسیار گسترده را از آن خود کند، میزان رشد اقتصادی و ورود ارز به کشور با افزایشی جدی مواجه خواهد شد.

ذکر این نکته ضروری است که خوانندگان محترم متن کامل سخنرانی معاون اول رییس جمهور را در صفحه سیاسی روزنامه خوانده اند. اینجا ما تنها به بخش های اقتصادی و معطوف به صادرات پرداخته ایم.

صحبت های جهانگیری در حالی مطرح شد که در مراسم روز ملی صادرات رضا رحمانی، وزیر صمت نیز بر لزوم توجه ویژه به بازارهای صادراتی نزدیک به ایران تاکید کرد. در ماه های گذشته دولت بارها اعلام کرده که با توجه به محدودیت های ایجاد شده به دنبال تحریم ها و دشواری هایی که تجارت مشترک با مقاصد دور دارد، راهبرد فعلی اقتصاد کشور، حضور قدرتمند در بازار کشورهای همسایه است. هر چند آمار سال گذشته نشان از آن دارد که بیش از نیمی از کل حجم صادرات غیرنفتی ایران به کشورهای همسایه و منطقه انجام شده اما هنوز سهم ایران از این بازار گسترده بسیار محدود است. در شرایطی که اعلام می شود، همسایگان ایران تنها در یک سال بیش از یک میلیارد دلار واردات انجام می دهند، سهم ایران از این بازار بسیار گسترده کمتر از 25 میلیارد دلار تخمین زده می شود، موضوعی که طبق اعلام وزیر صمت باید در آینده ای نزدیک به شکل جدی تغییر کند.

رحمانی در این رابطه گفت: میزان صادرات ما به کشورهای همسایه تا سال 1400 باید 2 برابر شود و از 24 میلیارد دلار به 48 میلیارد دلار برسد در حالی که این میزان 2 درصد میزان واردات کشورهای همسایه است. ما باید باور داشته باشیم زیرا امسال و سال آینده پیشران اقتصاد ایران، صادرات است البته باید صادرات ما متکی بر کالاهای کیفی باشد زیرا در غیر این صورت دروازه صادرات ما بسته می شود.

او افزود: چین 2 هزار میلیارد دلار واردات دارد و حتی تقاضا دارد که اگر کالای صادراتی کیفی داریم به آنها بدهیم و با بررسی ها مشخص شد که ما ظرفیت قابل توجهی برای صادرات به این کشور داریم.

وزیر صمت از استفاده نکردن از برخی فرصت های اقتصادی در ماه های گذشته نیز سخن گفت و تصریح کرد: ما آن طور که باید از افزایش نرخ ارز در امر صادرات استفاده نکردیم در حالی که برخی صادرکنندگان می گفتند که اگر نرخ ارز کمی افزایش یابد، صادرات جهشی می شود. در دوره های قبل که نرخ ارز گران شد چرا استفاده نکردیم؟ زیرا باید زیرساخت ها تقویت می شد در حالی که چنین اتفاقاتی نیفتاد. شاید مشکل قانونی زیادی وجود نداشته باشد اما اراده لازم است و باید روی اهداف متمرکز شد زیرا اگر منابع درست تخصیص یابد، می توان به اهداف رسید.

اوراسیا و تجارت جهانی

در کنار برنامه ریزی برای ارتقای همکاری های اقتصادی با کشورهای همسایه، دولت تلاش کرده نگاه خود به پیمان های اقتصادی منطقه ای را نیز تغییر دهد و آنچه از آبان ماه امسال و آغاز عضویت آزمایشی در اتحادیه اقتصادی اوراسیا رخ داد، مقدمه ای برای حرکت به سمت اهداف بعدی خواهد بود، اهدافی که به نظر یکی از آنها عضویت در سازمان تجارت جهانی است. حمید زادبوم، رییس سازمان توسعه تجارت و معاون وزیر صمت روز گذشته در جریان مراسم روز جهانی صادرات به دستور رییس جمهور برای پیگیری عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی خبر داد. سازمانی که در طول سال های گذشته بارها بحث عضویت ایران در آن مطرح شده اما هر بار به دلیل فراهم نبودن مقدمات لازم عملا اقدامی در مسیر نهایی این عضویت صورت نگرفته است. این بار عضویت در این سازمان با دستور حسن روحانی پیگیری خواهد شد. زادبوم گفته: از منظر کشورهای هدف صادراتی، رویکرد و اولویت صادراتی در سال جاری به 15 کشور همسایه اختصاص یافته که این رویکرد در صورت تشریک مساعی، همسویی و همراهی دولت و ملت در آینده نه چندان دور جهش صادراتی در این کشور به ارمغان خواهد آورد و پتانسیل 100 میلیارد دلاری علاوه بر 24 میلیارد دلار صادرات فعلی به کشورهای همسایه شناسایی شده است. علاوه بر این به ثمر رسیدن موافقت نامه تجارت ترجیحی با اوراسیا که با همت دولت و همراهی مجلس شورای اسلامی به نتیجه رسید، ظرفیت بالقوه ای را پیش روی تجار و صادرکنندگان قرار داده که می توانیم، مرزهای اقتصادی خود را در این حوزه جغرافیایی توسعه دهیم. همچنین در ادامه این مسیر رییس جمهور به وزیر صمت دستور پیگیری عضویت در سازمان تجارت جهانی را داده است.

در بخش دیگری از این مراسم نوبت به فعالان بخش خصوصی رسید تا دیدگاه ها و خواسته های خود از دولت را در حوزه تولیدات صادرات محور مطرح کنند. مشکلات موجود در ارتباط با تامین نقدینگی، مالیات واحدهای تولیدی و دستورالعمل های متناقض و محدودکننده صادرات، بخشی از دغدغه هایی بود که از سوی غلام حسین شافعی، رییس اتاق بازرگانی ایران و دیگر سخنرانان بخش خصوصی حاضر در این مراسم مطرح شد.

هر چند دولت اعلام کرده در حوزه مالیات آماده است تا به تولیدکنندگان امتیازاتی بدهد اما به نظر می رسد همچنان تامین نقدینگی یکی از اصلی ترین نیازهایی است که تولید ایران با آن دست و پنجه نرم می کند، نیازی که وزیر صمت وعده داد با حمایت بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور برطرف شود. در شرایطی که معاون اول رییس جمهور از کاهش قابل توجه فروش نفت ایران تحت تاثیر تحریم های امریکا سخن گفته، صادرات غیرنفتی کشور در ماه های گذشته، عصای دست دولت در تامین منابع ارزی مورد نیاز بوده اند و به نظر برای حفظ توان تولیدی آنها دولت باید در ماه های گذشته سیاست های تشویقی و تسهیلی جدیدی در این زمینه وضع می کرد، سیاستی که شاید مقدمه آن عمل به وعده بانک ها در تامین نقدینگی واحدهای تولیدی و صنعتی باشد.