آرشیو سه‌شنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۶
جامعه
۱۲
یادداشت

شهری دسترس پذیر برای همه

دکتر محمدرضا جوادی یگانه

معلولیت معیار سنجش ویژگی های انسانی نیست و تسهیل گری برای حضور موثر و مفید شهروندان دارای معلولیت می تواند منشا ثمرات و برکات زیادی باشد. با توجه به تنوع گروه های جمعیتی در جامعه نظیر افراد دارای معلولیت، سالمندان، زنان و کودکان، باید شهر را به گونه ای طراحی کرد که امکان بهره مندی این گروه ها از امکانات و فضاهای شهری فراهم شود. این نه یک نگاه ویژه به شهر، بلکه بخشی از وظایف مدیریت شهری است. افراد دارای معلولیت که ده تا پانزده درصد جامعه را تشکیل می دهند فقط به توانبخشی با ماهیت پزشکی نیاز ندارند، بلکه نیازمند توانبخشی مبتنی بر جامعه نیز هستند که بر اساس آن باید نظام های اجتماعی برای بسترسازی به منظور حضور و مشارکت این افراد در حیطه های گوناگون جامعه از جمله آموزش، سلامت، ارتباطات، رفت و آمد در شهر، زندگی مدنی و نیز استقلال و خودکفایی اقتصادی اهتمام ورزند تا زمینه دسترسی آنها به خدمات همسان با سایر افراد جامعه فراهم شود. اعتقاد مدیریت شهری این است که افراد و گروه های دارای نیازهای خاص در دسترسی به امکانات و فرصت ها و دریافت خدمات شهری حقی برابر دارند و وظیفه مجموعه مدیریت شهری است که زمینه بهره مندی آنها را از امکانات و تجهیزات شهری به طور عادلانه و مساوی فراهم کند. ما در مجموعه معاونت امور اجتماعی و فرهنگی وظیفه خود می دانیم که ضمن بسترسازی در این مجموعه برای حضور افراد دارای معلولیت در پروژه های شهری، مطالبه گر و پیگیر حقوق آنها باشیم تا محدودیت جسمی شان به دلیل معلولیت کالبد شهر به محرومیت تبدیل نشود. البته می دانیم که به دلیل عدم مناسب سازی تاریخی کلانشهری مثل تهران، پیچیدگی روابط و ساختارها، فقدان درک درست مجریان شهری از امر مناسب سازی و نبود مدیریت یکپارچه موضوع در تمامی سازمان های دولتی، عمومی و غیر دولتی، مسیری طولانی و سخت در پیش داریم که نیازمند هم افزایی و تلاش مضاعف است. رویکرد ما جلب مشارکت موثر موسسات، سازمان های مردم نهاد، خیریه ها و افراد دارای معلولیت در شناسایی و رفع نقصان ها و موانع موجود در پایتخت برای زندگی بهتر این گروه از جامعه است و در دوره جدید مدیریت شهری توانسته ایم با استفاده از توان فکری و تجربیات نمایندگان جامعه محترم افراد دارای معلولیت خدمات بهتر و موثرتری را به منظور حضور و مشارکت این افراد در شهر فراهم کنیم، هرچند با وضع مطلوب فاصله زیادی داریم. ما در سال جاری اصلاح ساختمان های موجود را شروع کردیم و در حال حاضر در هر منطقه یک سرای محله به صورت کامل برای نابینایان، ناشنوایان و افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی مناسب سازی شده است. برای اولین بار از این هفته در 22سرای محله تهران مترجم ناشنوایان در تمامی برنامه های این سراها حضور خواهد داشت و امکان بهره مندی افراد دارای معلولیت از سراهای محله فراهم می شود. همچنین مناسب سازی مجموعه های ورزشی تا پایان سال در دستور کار این معاونت قرار دارد که تاکنون 9مجموعه مناسب سازی شده است. روز جهانی افراد دارای معلولیت، بیش از اینکه معطوف به این افراد باشد، تلنگری است به مدیران، تصمیم گیران و آحاد جامعه تا ضمن اطمینان به توانمندی افراد دارای معلولیت از هیچ تلاشی برای برابرسازی فرصت ها و ایجاد شهری دسترس پذیر برای همه دریغ نکنند. در عین حال، اولین اقدام قبل از مناسب سازی فیزیکی و کالبدی در جوامع، مناسب سازی فرهنگی و تغییر نگاه جامعه به افراد دارای معلولیت و توانمندی آنهاست و در غیر این صورت، هرچند آن اقدام فراگیر باشد، پایدار نخواهد بود. سهم مهمی از تحقق شعار تهران، شهری برای همه، بی شک در تلاش برای بهبود شرایط زندگی، رفاه و امنیت روانی افراد دارای معلولیت است؛ سهمی که نه تنها توسط نهادهای رسمی، بلکه باید مورد توجه تمام شهروندان تهرانی قرار بگیرد و این امر باید یک مطالبه از سوی افراد دارای معلولیت و مسوولیت اجتماعی از سوی تمام دستگاه ها و شهروندان باشد