آرشیو پنج‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۷۷
صفحه آخر
۱۶
تجربه دیگران

حقی که هنوز به رسمیت شناخته نمی شود

دسترسی به اینترنت یکی از  امکانات دنیای جدید است که زندگی ما را تحت تاثیر قرار داده. با توجه به شرایط ایران که طبق آمار جهانی، سطح دسترسی به اینترنت بین چهار تا هفت درصد است، نگرانی های بسیاری پیش آمده است. طبق گزارش بی بی سی که یک هفته پیش منتشر شده است،  نیمی از جمعیت جهان بدون اتصال اینترنتی معتبر  زندگی می کنند که امکان دسترسی آنها به آموزش، خدمات مالی، تعامل سیاسی، بیان آزاد و سایر موارد را محدود می کند. در میان آنها سلیم عظیم عسانی، بنیان گذار WenakLabs، یک مرکز دیجیتالی در  پایتخت چاد است. در سال 2008، مقامات دولتی این کشور با استناد به گسترش افراط گرایی مذهبی، دسترسی به رسانه های اجتماعی مانند فیس بوک و توییتر را متوقف کردند. این خدمات به مدت 16 ماه به صورت آفلاین باقی مانده است. 

 عسانی می گوید: «ما به دلیل قطع  اینترنت، پول و برخی از مشتریان را از دست دادیم  برخی از مشتریان ما قراردادهای خود را فسخ کردند زیرا فکر می کنند هنوز زمان مناسب برای دسترسی به شبکه های اجتماعی برای کشور ما نرسیده است. حتی امکان کار یا انتشار آثار هنری هم ممکن نیست، چراکه بسیاری از مردم ما هنوز حتی نمی دانند چگونه می توان از فیلترشکن استفاده کرد یا امکان استفاده از اینترنت برایشان آساده نیست».  این روند بسته شدن اینترنت و محدودیت دسترسی به اینترنت در چند سال گذشته، به صورت دسترسی های محدود یا گسترده در کشورهایی نظیر هند، سودان، اریتره، اتیوپی، سوریه، جمهوری دموکراتیک کنگو و عراق بارها گزارش داده شده است. 

جوشوا فرانکو، معاون سازمانی حقوق بشری در زمینه اینترنت است. این سازمان مطالعاتی در زمینه قطع اینترنت در جهان انجام داده است، هر چند این مطالعات در جهان به صورت جامع نیست اما این مسئول معتقد است: «این روند در حال افزایش است. در منطقه غرب و مرکزی آفریقا ما حداقل  12 مورد محدودیت عمدی  موبایل و اینترنت در سال داشتیم اما  در سال 2018، در منطقه 20  مورد گزارش شده بود. ما نگران افزایش بیشتر این محدودیت ها هستیم».  هنگامی که  مقامات سریلانکا در پی حملات تروریستی عید پاک 2019 دسترسی به رسانه های اجتماعی را قطع کردند، گفتند این امر برای جلوگیری از گسترش اطلاعات غلط و افزایش وحشت، ضروری است.  فرانکو می گوید: «ما بیشتر به تاثیرات این محدودیت ها توجه می کنیم، زیرا همیشه این  محدودیت ها به صورت آگاهانه و همه جانبه نگرانه برقرار نمی شود».  دو سال پس از راه اندازی Internet. org، زاکربرگ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد حاضر شد تا مجددا تاکید کند که «اینترنت متعلق به همه است». طبق گزارش های شورای حقوق بشر سازمان ملل در سال های  2011 و 2016  از محدودیت های اینترنتی انتقاد شده است. برخی به دنبال تصویب  توافق نامه های بین المللی درباره آزادی بیان و اطلاعات هستند. در هر دو این گزارش ها تاکید شده است دسترسی به اینترنت به خودی خود یکی از حقوق بشر است. همچنین یکی از سازمان های فعال حقوق بشری در چاد نیز به طور دقیق در پی آن است که این حق را به عنوان یکی از حقوق بشر در کشورش گسترش دهد به گونه ای که «هر جوانی حق داشته باشد رسانه های اجتماعی را باز کند، از اینترنت استفاده کند و آن قدر  از آن استفاده کند تا یاد بگیرد چگونه بتواند  تجارت کند» زیرا «همه مردم حق استفاده از اینترنت را دارند». البته همه دست اندرکاران و سیاست گذاران جهان چنین اعتقادی ندارند. وینت سرف به عنوان یکی از توسعه دهندگان پروتکل TCP / IP  که به عنوان یکی از «پدران اینترنت» شناخته می شود، در واکنش به  گزارش 2011 سازمان ملل سرمقاله ای در نیویورک تایمز نوشت. او در این مقاله به رسمیت شناختن دسترسی به اینترنت را به عنوان یکی از حقوق بشر، به صورت جدی رد کرد.  در سال 2013، مارک زاکربرگ  یک کتاب سفید 10صفحه ای را منتشر کرد که به تشریح دیدگاه جدید وی با عنوان «آیا دسترسی به اینترنت  یک حق بشری  است؟» پرداخته بود. او پیشنهادی قدرتمند را برای «چگونگی ارتباط  با پنج میلیارد نفر بعدی» توضیح داده بود. او تشریح کرده بود  با کمک کنسرسیومی از شرکت های فناوری که به اینترنت متصل هستند، می توان به ساخت زیربناها و همچنین توسعه فناوری های جدید در این زمینه اقدام کرد. او امکاناتی را معرفی کرده بود نظیر هواپیماهای بدون سرنشین با انرژی خورشیدی که بتواند اینترنت را حتی در مناطق دورافتاده پوشش  دهد و اتصالات داده ها را  برای همه افراد فراهم کند.  هر چند در شش سالی که زاکربرگ Internet. org راه اندازی کرد، پیشرفت در این زمینه بسیار ناامیدکننده است. شرکت های مخابراتی تمایلی برای فراهم کردن شرایط مناسب در این زمینه ندارند چراکه قراردادهای موجود برای پیام رسانی و تماس صوتی سود بیشتری برایشان دارد. هر چند فیس بوک  در سال 2018  و در سکوت خبری، پروژه Aquila خود را برای هواپیماهای بدون سرنشین اینترنت پایه گذاری کرد،  با این حال،  هنوز هم میلیاردها نفر در سراسر جهان بدون اتصال به  اینترنت زندگی می کنند. اما در تلاش برای برقراری آنلاین آنها، نباید فراموش کرد قرار است چه نوع اینترنتی در اختیارشان قرار گیرد.