آرشیو پنج‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۷۷
دیپلماسی
۱۵

تسلیت ظریف به مناسبت فوت پروفسور فضل الله رضا

درگذشت سفیر وطن دوست ایران در یونسکو

شرق: از محله ای باران زده در رشت تا سفارت ایران در اوتاوا در زمانه ای که راه های کشور مال رو بود، مسیر سختی بود که فضل الله رضا طی کرد؛ مسیری که حتما تلاش او در صد سال پیش و بن مایه فرهنگی و مالی خانوادگی اش، طی کردن آن را ممکن کرده است. پروفسور فضل الله رضا که روز گذشته چشم از جهان فروبست، نمونه بارز سال ها تلاش و درنظرداشتن منافع ایران بود. او اگرچه متخصص در حوزه مخابرات است، در عین حال به واسطه مسئولیت هایش به عنوان چهره ای دیپلماتیک نیز شناخته می شود.

پروفسور فضل الله رضا، مهندس برق و استاد دانشگاهی است که در یونسکو و کانادا سفیر بوده است. او از 1348 تا 1353 سفیر ایران در یونسکو و از آبان 1353 تا آذر 1357 سفیر ایران در کانادا بود. او همچنین سمت دومین رئیس دانشگاه صنعتی شریف را در کارنامه کاری خود دارد.

روز گذشته به مناسبت درگذشت او وزیر خارجه و سخنگوی دستگاه دیپلماسی پیام تسلیت فرستادند. در پیام تسلیت محمدجواد ظریف آمده است: «خبر درگذشت پروفسور فضل الله رضا از تبار پاکان روزگار و از سلسله مشاهیر ایران، موجب تالم و تاثر خاطر گردید. حیات پربرکت این فرزند اصیل ایرانی سراسر افتخار، پویش و کاوش در سپهر خیال انگیز دانش و ادب است. میراث ایشان معرف کارنامه مفاخر ایرانی است؛ از حضور درخشان در یونسکو به عنوان سفیر ایران و استادی دانشگاه ها و مجامع علمی شناخته شده جهان گرفته تا نظریات علمی ماندگار در حوزه های دانش و ادب. این استاد وطن پرست و بی بدیل، علاوه بر صعود به قله های دانش، متخلق به اخلاق و صفات نیک بودند و فقدان ایشان برای جامعه ایرانی و مراکز علمی خسران بزرگی است. درگذشت زنده یاد پروفسور رضا را به خانواده، دوستان، استادان، دانشجویان و عموم مردم ایران تسلیت عرض می کنم و برای آن استاد ارجمند شادی روح و علو درجات از خداوند متعال مسئلت می نمایم». 

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز در حساب توییتری خود در گذشت پروفسور فضل الله رضا، سفیر اسبق ایران در یونسکو را تسلیت گفت. سیدعباس موسوی نوشت: «صد سال تکاپو، صد سال افتخار؛ پروفسور فضل الله رضا چهره در نقاب خاک کشید. این نادره علم و ادب از هر رشته ای خرمنی اندوخت و پس از کسب افتخارات و گسترش مرزهای دانش، با ایران ماند و ایرانی زیست تا جاودانه شد. درگذشت استاد رضا را به خانواده و دوستداران ایشان از صمیم قلب تسلیت می گویم».

فرزند گیلان

فضل الله رضا روز گذشته در 105سالگی در اوتاوای کانادا چشم از جهان فرو بست. اگرچه او سال ها اقامت در خارج از ایران را برگزیده بود، ولی ارتباطش با جامعه ایرانی قطع نشده بود؛ آن چنان که آذر سال 92 مراسمی برای قدردانی از او در دانشگاه تهران برگزار شد. همچنین او در مراسم دیدار ایرانیان مقیم خارج کشور در نیویورک با روحانی در سال 93 نیز حضور داشت و متنی را آرام خواند و از جامعه نخبه و هنردوست ایرانی حرف زد. در بیوگرافی پروفسور نوشته اند: فضل الله رضا، فرزند «شیخ اسدالله رضا» (روحانی و مالک) و از نبیرگان امیر «هدایت الله خان فومنی»، سال 1293 خورشیدی در رشت به دنیا آمد. نام خانوادگی اش منسوب به حاجی آقا رضاست که از مجتهدین عالی قدر گیلان بوده است. وی تحصیلات خود را در رشت و تهران گذراند و هم زمان صرف و نحو عربی و بخشی از علوم قدیمی را از استادان وقت آموخت و با آثار برجسته فرهنگ ایرانی مانند گلستان و بوستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و... آشنا شد. 

او لیسانس خود را در رشته مهندسی برق از دانشگاه تهران گرفت. پروفسور رضا از نوجوانی با شعر، ادب، فلسفه، حکمت، عرفان و ریاضی آشنایی پیدا کرد. او در 25سالگی کتاب های «راز آفرینش»، «هندسه علمی» و «رادیو به زبان ساده» را به رشته تحریر درآورد. در تابستان سال 1323 خورشیدی، یعنی اواخر جنگ جهانی دوم، برای تکمیل تحصیلات راهی آمریکا شد. در سال 1324 فوق لیسانس خود را از دانشگاه کلمبیا در آمریکا و دکترایش را در رشته مهندسی برق از دانشگاه موسسه تکنولوژی نیویورک (دانشگاه نیویورک فعلی) دریافت کرد. وی پس از محمدعلی مجتهدی، به عنوان دومین رئیس دانشگاه صنعتی شریف انتخاب شد.

از دانشکده برق شریف تا مونترال کانادا

در سال های 1329 تا 1334 عضو گروه مهندسی برق دانشکده مهندسی دانشگاه کاتولیک و سپس دانشگاه ام آی تی در بوستون آمریکا بود و بین سال های 1333 تا 1347 در گروه مهندسی دانشگاه سیراکیوز در ایالت نیویورک عضویت داشت. پروفسور رضا در سال های 1340 تا 1353 استاد میهمان در دانشگاه های مرکزی سوئیس، کپنهاک دانمارک و دانشگاه کلرادو در بولدر آمریکا و پاریس بوده است. پروفسور رضا از سال 1357 استاد دانشگاه های کنکوردیا در مونترئال در کبک کانادا و دانشگاه مک گیل مونترال بود. او همچنین رئیس افتخاری کنفرانس مهندسی برق ایران، استاد افتخاری دانشگاه تربیت مدرس، رئیس انجمن علمی ایرانیان در آمریکای شمالی، رئیس گسترش زبان و ادب فارسی و مشاور و همکار فعال موسسات علمی و ادبی فراوانی بوده است. دو نفر از عموهای پروفسور رضا، وزرای عدلیه و مخابرات نهضت جنگل بوده اند.

آذر 92 دانشکده فنی دانشگاه تهران میزبان همایش بزرگداشت پروفسور فضل الله رضا بود. در این مراسم که استادان و هم ترازان فضل الله رضا حضور داشتند، بخشی از مباحث به مطایبه گذشت و بخشی به قدردانی. سیدمحمود دعایی، رئیس موسسه اطلاعات، فرجی دانا و محمدرضا عارف و استاد باستانی پاریزی نیز در این نشست حضور داشتند.