آرشیو پنج‌شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۷۷
جامعه
۱۳

راه اندازی سامانه آنلاین پیوند کلیه

«خریدو فروش کلیه از افراد زنده ممنوع»، این هدفی است که وزارت بهداشت به دنبال آن است؛ هرچند به تازگی سامانه ای برای خریدو فروش کلیه از افراد زنده به بیماران با نام «سامانه پیوند» در وزارت بهداشت راه اندازی شده است و روز گذشته مهدی شادنوش، رئیس مرکز مدیریت پیوند و بیماری های وزارت بهداشت، دراین باره اظهار کرد این سامانه از شهریور امسال راه اندازی شده و تاکنون حدود 66 مورد پیوند کلیه از افراد زنده در کشور انجام شده و هیچ گونه حاشیه ای هم به دنبال نداشته است. اما کیانوش جهانپور، مدیرکل وزارت بهداشت در گفت وگو با «شرق» می گوید هدف اصلی وزارت بهداشت این است که پیوند اعضا از فرد زنده را متوقف کند.  خبر اصلی دراین باره را روز گذشته ایسنا منتشر کرد و دراین باره نوشت وزارت بهداشت با راه اندازی «سامانه پیوند» در حال تلاش برای مدیریت وضعیت پیوند کلیه در کشور است. در ادامه این خبر آمده است «وزارت بهداشتی ها به فکر چاره ای برای درهم پیچیدن بازار سیاه خریدو فروش کلیه افتادند و طرح «ساماندهی اهدای کلیه از فرد زنده» را تدوین کردند؛ به طوری که «سامانه پیوند» طراحی شد و قرار است به زودی آغاز به کار کند و امید می رود که بتواند میزان تخلفات در حوزه اهدای کلیه را به حداقل برساند. طراحی این سامانه به گونه ای است که فردی که تمایل به اهدای کلیه دارد و فردی که به دریافت کلیه نیاز دارد، در آن ثبت نام کرده و تمام اطلاعات و شرایط او در سامانه ثبت شده و از سوی متخصصین پیوند و اورولوژی رصد می شود. در نهایت پس از گرفتن آزمایش های خونی و... از دو طرف و آزمایش روان پزشکی از فرد اهداکننده، دو موردی که بیشترین تطابق را با یکدیگر داشته باشند، با در نظر گرفتن سایر اولویت ها بدون آنکه اهداکننده و گیرنده یکدیگر را بشناسند، عمل پیوند انجام می شود. مسئولان وزارت بهداشت و انجمن حمایت از بیماران کلیوی معتقدند که اجرای این طرح می تواند بساط کلیه فروشی را جمع کرده و جانی تازه به حوزه پیوند کلیه از فرد زنده بدمد». در همین زمینه مهدی شادنوش، رئیس مرکز مدیریت پیوند و بیماری های وزارت بهداشت در گفت وگو با این رسانه گفته بود: «این در حالی است که پیش از این ساماندهی، بحث هایی در زمینه عنوان زشتی به نام خریدو فروش کلیه، روان جامعه را مخدوش می کرد که با تدوین آیین نامه ای در زمینه اهدای کلیه از افراد زنده از سوی وزارت بهداشت و اجرای آن در کشور، در حال حاضر دیگر وجهه زشت این موضوع کاملا برطرف شده است. در حال حاضر تمامی اقدامات مربوط به تخصیص کلیه در کشور مستقیما تحت نظر مرکز مدیریت پیوند وزارت بهداشت اتفاق می افتد. پیوند کلیه از فرد زنده هم کاملا مشخص و نظام مند شده است و هدیه ای هم با عنوان هدیه ایثار به اهداکننده داده می شود و اخیرا نیز تقریبا میزان آن دوبرابر شده است. با این اقدام از مواجهه مستقیم گیرنده و اهداکننده جلوگیری می کنیم و محرمانگی موضوع هم حفظ می شود».

با وجود این گفته ها کیانوش جهانپور، مدیرکل روابط عمومی وزارت بهداشت، روایتی کاملا متفاوت در این باره با «شرق» در میان می گذارد و می گوید: «هدف وزارت بهداشت این است که بتوانیم پیوند را از افراد زنده ممنوع و متوقف کنیم؛ این جزء خواسته ها و اهداف وزارت بهداشت است. این یک توفیق اجباری و از سر ناچاری و ناگزیری است که امروز انجام می شود و از افراد به بیماران پیوند انجام می شود. هدف گذاری ما این است که پیوند تمامی اعضا از افراد مرگ مغزی انجام شود و تمام برنامه ها ، برنامه ریزی ها و اقداماتی که در حوزه پیوند در حال انجام است، با این هدف است که ما به نقطه ای برسیم که اصلا نیازی به اهدای عضو افراد زنده در کشور وجود نداشته باشد». او در ادامه می گوید: «هر کشوری که می خواهد به هدف توقف خریدو فروش اعضا دست پیدا کند، باید مسیر پیوند اعضا از افراد مرگ مغزی را دنبال کند؛ مادامی که ما نتوانیم پیوند از مرگ مغزی را نهادینه کنیم و در این زمینه فرهنگ سازی نشود و کماکان تعداد اعضایی که از افراد مرگ مغزی پیوند زده می شود، کمتر از نیاز کشور باشد، قاعدتا بیماران به و یژه بیماران کلیوی مجبور می شوند به سوی پیوند اعضا از افراد زنده بروند. تجربه جهانی نشان داده است که هرچقدر هم در این زمینه سخت گیری شود، فقط ممکن است مفاسد آن کاهش پیدا کند اما هرگز موضوع خریدوفروش اعضا و تبادلات مالی در این زمینه به صفر نخواهد رسید و کماکان این معضل وجود خواهد داشت. امروز کشورهایی وجود دارد که کلیه اعضای مورد نیاز پیوندی کشور را از افراد مرگ مغزی پیوند می زنند؛ در نتیجه دیگر با معضل خریدو فروش اعضای بدن مواجه نیستند و حتی پیوند اعضا از افراد زنده را نیز ممنوع کرده اند. در کشور ما نیز در دانشگاه علوم پزشکی شیراز گام های مهمی در این زمینه برداشته شده است و باید به کل کشور تسری پیدا کند». جهانپور می گوید: تک تک ایرانی ها باید بدانند با خاک کردن و دفن افراد، سرمایه گرانبهایی را دفن می کنیم؛ همچنین مردم و خانواده ها باید بدانند وقتی مرگ مغزی مسجل شد و تایید شود، به هیچ وجه و تحت هیچ شرایط  و معجزه ای، با هیچ اقدامی احتمال برگشت هیچ فردی به زندگی وجود ندارد. ما باید مردم را در این زمینه آگاه کنیم تا مردم بدانند پس از مرگ مغزی اگر فرصت از دست برود، تنها سرمایه گرانبهایی از بافت هایی که قابل پیوند است و می تواند حیات دوباره را به انسان های دیگر هدیه کند، از بین خواهد رفت. قلب، کلیه، کبد و حتی بافت های دیگر بدن را می توان به بیماران پیوند زد.