آرشیو سه‌شنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۴۰
زندگی: فناوری
۱۵

بزرگ ترین شرکت های فناوری جهان مانند مایکروسافت، گوگل، اسپیس ایکس، وان وب و... برای ارائه اینترنت ارزان و پرسرعت ایده های جالبی دارند

رقابت غول ها در ارائه اینترنت

نادیا زکالوند

هشت سال پیش، خانم 75 ساله ای که 50 کیلومتر دورتر از شهر تفلیس پایتخت گرجستان، نزدیک جنگل زندگی می کرد با کابل های سیم کشی که زیر زمین قرار داشت مواجه شد. با خودش فکر کرد بد نیست این سیم های مسی را از زیر خاک سرقت کند و بفروشد! در واقع او کابل های فیبر نوری را از زیر زمین بیرون کشید. اگرچه پولی هم عایدش نشد، اما اینترنت میلیون ها ارمنی در کشور همجوار را حداقل به مدت 12 ساعت قطع کرد! در واقع او با بریدن این کابل ها، سیستم اینترنت بخشی از کشور را قطع کرده بود. این اتفاق نشان داد کابل های زیرزمینی بسیار آسیب پذیرند و البته آن دسته از کابل هایی که از کف دریا عبور کرده اند، در خطر صدمات بیشتری قرار دارند. هر چند روز یکبار، یک زلزله، لنگر کشتی یا قایق ها تقریبا 430 کابل کف دریا را از بین می برد. این اتفاق پیشتر نیز باعث بروز اختلال در دسترسی به اینترنت در کشور خودمان هم شده است. این موضوع باعث شده شرکت های بزرگ فناوری دنیا در اندیشه دسترسی به اینترنت از طریق ماهواره ها باشند.

جدا از آسیب پذیر بودن کابل های زیرزمینی، کابل کشی فرآیندی هزینه بر است. به علاوه در برخی از مناطق جغرافیایی زمین به دلیل ساختار خاصی که دارند کابل کشی امکان پذیر نیست و مردم آنها هنوز به اینترنت دسترسی ندارند. بنا بر بررسی سازمان ملل متحد، تقریبا نیمی از جمعیت جهان هنوز به اینترنت دسترسی مناسبی ندارند.

در این میان میلیاردرهایی مانند ایلان ماسک، جف بزوس و ریچارد برانسون درصدد تغییر اساسی در فناوری دسترسی به اینترنت هستند تا مردم سراسر جهان بتوانند به آسانی به آن متصل شوند. آنها می خواهند روشی به کار ببرند تا به جای قرار گرفتن ریشه های اینترنت در زیر خاک، وب بی سیم درست بالای سر ما فعال باشد. این میلیاردرها که در بازار ارائه فناوری های نو مشغول کارند، ایده های بسیار متفاوتی دارند؛ مثلا قراردادن بالن در ناحیه استراتوسفر جو زمین، استفاده از ماهواره ها و پهپادهای کروز. آنها تصمیم دارند اینترنت را، ولو با غیرطبیعی ترین روش ها گسترش دهند. این فرآیندی است که به توسعه بازار و فروش بیشتر محصولات فناورانه آنها در سراسر جهان خواهد انجامید.

اینترنت کابلی و ماهواره ای

اینترنت شبکه عظیمی از رایانه هاست و وقتی شما آدرسی را در مرورگر تایپ می کنید، در واقع به آن فرمان می دهید که به دستگاه دیگری که ممکن است در جایی دیگر از دنیا قرار داشته باشد، متصل شود. بیشتر این اتصال ها از طریق کابل ها صورت می گیرد. حتی گوشی های هوشمند از آن دسته از امواج رادیویی استفاده می کنند که در چند صد متر آخر به برج های سلولی کابلی متصل می شود.

در اینترنت ماهواره ای معمولا از ایستگاه های رله ای استفاده می شود که در مدار «زمین ثابت» قرار گرفته و در حال چرخش اند. این ماهواره ها که از نگاه ناظر روی زمین در مکانی ثابت به نظر می آیند، در فاصله 3000 کیلومتری بالای خط استوا قرار داشته و بخش وسیعی از زمین را پوشش می دهند. اما مسافت چرخش این ماهواره ها موجب تاخیر نیم ثانیه ای یا بیشتر در برابر علائم می شود و این مساله در تماس های صوتی اختلال ایجاد کرده و بازی های چند نفره آنلاین و همچنین معاملات تجاری پرسرعت را غیرممکن می کند.

مهم تر از همه، سرعت دانلود در این روش کمتر از روش اتصال کابلی مدرن است و آبونمان آن گران تر تمام می شود. همچنین این سیستم ماهواره ای به استفاده از یک دیش بزرگ و آسمان صاف نیاز دارد.

استراتوسفر و ایده های جالب شرکت های بزرگ

اخیرا تعدادی از شرکت های فناوری گفته اند قصد دارند ماهواره های خود را در لایه استراتوسفر جو، قرار دهند که دومین لایه بزرگ اتمسفر است و بر فراز سطح زمین در ارتفاع 10 تا 50 کیلومتری قرار دارد. این لایه از اتمسفر آنقدر مرتفع است که بتواند سیگنال ها را به منطقه ای به اندازه یک شهر بفرستد و البته آنقدر به زمین نزدیک است که می توان بدون استفاده از دیش گیرنده سیگنال، با یک گوشی به راحتی ارتباط برقرار کرد.

مزیت دیگر این منطقه از اتمسفر در این است که ماهواره ها را - در مقایسه با فضا - راحت تر می توان آنجا قرار داد. فیس بوک و گوگل که در پی جذب مشتری های بیشترند، پهپادهایی ساخته اند که با انرژی خورشید کار می کنند و می توانند در مدت چند هفته خود را به 20کیلومتری زمین برسانند و از آنجا امکان استفاده از اینترنت را برای مردم روی زمین فراهم کنند. اما این پهپادها به زمین سقوط می کردند و با صدماتی که به آنها وارد می شد، از کار می افتادند.

شرکت های دیگر از جمله، بوئینگ و ایرباس روی پهپادهایی مشابه کار می کنند اما کارایی این فناوری چندان اثبات شده نیست.

شرکت گوگل هم ایده ای جدید اما عجیب ارائه داده است. این شرکت تصمیم گرفته با استفاده از قطاری از بالن های باد شده، داده ها را از آسمان به زمین منتقل کنند. در واقع این بالن ها توانستند پس از وقوع بلایای طبیعی در کشورهای پرو و پورتوریکو، ارتباط های اینترنتی برقرار کنند. گوگل با استفاده از این ایده در طرح لون (Loon) در نظر دارد به زودی در کنیا دسترسی به نسل چهارم (4G) خدمات اینترنتی را فعال کند.

اما استفاده از این بالن ها در تمام مناطق جغرافیایی مناسب نیست؛ مانند مناطقی که باد در آنجا به اندازه کافی نمی وزد نمی توان از بالن ها به خوبی استفاده کرد.

از طرفی اگر بتوانیم فرستنده ها را پایین تر از مدار زمین ثابت که تاخیرهای نامطلوبی دارند و البته بالاتر از استراتوسفر که از نظر آب و هوایی بی ثبات است قرار دهیم، چه می شود؟ این منطقه را مدار نزدیک زمین (LEO)  می گویند که ماهواره ها در آنجا می توانند در مدت زمان ده دقیقه، از این افق به افق دیگر حرکت کنند. برای این که بتوانیم سرویس اینترنتی دائمی در این مدار داشته باشیم، باید چند ماهواره را به دنبال هم طوری قرار دهیم که دورادور کره زمین را پوشش داده و با ارسال سیگنال از یک ماهواره به ماهواره دیگر، عمل رله را به راحتی انجام دهند.

هرکدام از شرکت های ایریدیوم، گلوبال استار و اورب کام در مدار نزدیک زمین (LEO) چند ماهواره قرار داده اند که خدمات اینترنتی را البته با سرعتی کند، فراهم می کند. اما برای گسترش اینترنت ماهواره ای، باید تعداد بسیاری از این ماهواره ها را در مدار نزدیک زمین قرار داد.