آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۷۶۸
فرهنگ و هنر
۲۱

فریدون شهبازیان هم به جمع منتقدان پیوست

از راه تا چاه خوانندگی بازیگران

دنیای اقتصاد : قصه تکراری است. اما هر دم از باغ این قصه تکراری، تازه بری می رسد و آتش پنهان در خاکستر ماجرا دوباره شعله می کشد. خواننده شدن بازیگرهای سینما و تلویزیون سال هاست که کانون بحث های بسیاری شده است. پیشگامان این ماجرا که نزدیک به دو دهه پیش آرام آرام آغاز شد، بازیگرانی چون خسرو شکیبایی، حسین پناهی، پرویز پرستویی، حمید جبلی و... بودند که شروع به خوانندگی و گویندگی کردند و از قضا برخی از آنها نیز آثار درخشانی خلق کردند. اما در میان نسل جوان تر و بازیگران مطرح امروزی اگرچه کسانی همچون امیرحسین مدرس، حامد بهداد و محمدرضا هدایتی به واسطه تجربیات و آموخته هایشان آثار قابل قبولی تولید کرده اند اما دیگر بازیگران همچون بهرام رادان، مهران مدیری، امین حیایی، محمدرضا فروتن، کامران تفتی، محمدرضا گلزار و... نتوانستند تجربه های پیشرو و البته موفق بازیگران پیشین را تکرار کنند.

کار به تولید آثار و برگزاری کنسرت هایی کشید که داد بسیاری از هنردوستان و به ویژه هنرمندان حوزه موسیقی را درآورد. اوایل پاییز امسال نیز برگزاری کنسرتی از سوی محمدرضا گلزار در خارج از کشور و نوازندگی او موج بزرگی از اعتراض ها را ایجاد کرد. به طور کلی تقریبا همه کارشناسان موسیقی منتقدان سرسخت حضور بازیگرانی هستند که بدون توانایی و دانش کافی وارد حوزه موسیقی و به ویژه خوانندگی می شوند.  در تازه ترین اظهارنظر فریدون شهبازیان موسیقیدان و آهنگساز شناخته شده کشور ما که موسیقی آثار معروف و مطرحی چون «جام تهی» با آواز محمدرضا شجریان، «بشنو از نی» با صدای شهرام ناظری، «کاشفان فروتن شوکران» با دکلمه احمد شاملو و بسیاری دیگر از آلبوم های خاطره انگیز را در کارنامه دارد، از وضعیت موسیقی کشور اظهار تاسف کرده و ضمن انتقاد از برخی مسائل موجود درباره مدیریت موسیقی گفته است: «متاسفانه طی این سال ها روند موسیقی شکل و شمایل دیگری به خود گرفته است. زمانی که آقای محمدرضا گلزار به خودش اجازه می دهد در کنسرتش روی صحنه برود و ویولن بنوازد، آواز بخواند و پیانو و گیتار بزند انتظاری بیش از این نمی توان داشت. زمانی که مهران مدیری خوانندگی می کند و کنسرت می دهد وضعیت همین می شود که می بینید. این اوضاع چگونه درست خواهد شد؟» او همچنین در پایان تاکید کرده که «به نظرم این وضعیت هیچ گاه درست نمی شود و اگر قرار است چنین اتفاقی بیفتد اوضاع باید به هم بریزد که این نیز شدنی نیست.»

موسیقیدانان چه می گویند؟

اما پیش از این نیز بسیاری دیگر از کارکشته های موسیقی از وضعیت بغرنج این هنر در سال های اخیر و به ویژه درباره حضور برخی سلبریتی های سینما در موسیقی که از قضا توانمندی و هنری در این زمینه ندارند، اظهار تاسف و نگرانی کرده بودند. پیش از این شاهین فرهت، آهنگساز و استاد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، درباره علل گرایش بازیگران به خوانندگی گفته بود: «این افراد به چند دلیل به سمت این هنر گرایش پیدا می کنند؛ یا به دلیل علاقه به موسیقی یا به دلیل علاقه به شهرت. به طور کلی اگر از جنبه درست و منطقی به این موضوع نگاه کنیم، متوجه می شویم این افراد از جنبه مادی به این موضوع نگاه می کنند و علاقه در درجه دوم قرار دارد. این افراد فکر می کنند چون در عرصه بازیگری موفق بوده اند، می توانند در موسیقی و خوانندگی هم موفق باشند و این بزرگ ترین اشتباه آنهاست؛ زیرا هرکسی را برای کاری ساخته اند. در طول تاریخ هنرمندان بسیاری بودند که موسیقیدان های خوبی شده اند؛ اما در این دوره این اتفاق کمتر پیش می آید زیرا موسیقی جنبه تجاری پیدا کرده است. به نظر من هرکس باید در حوزه کاری خود فعالیت کند؛ زیرا هر انسانی باید یک راه را ادامه دهد تا بتواند در کار خودش پیشرفت کند.»

پیروز ارجمند هم که سابقه مدیریت در دفتر موسیقی وزارت ارشاد دارد، درباره عدم صدور مجوز برای برخی کارهای نازل در حوزه موسیقی گفته است: «درباره اینکه آیا باید به اینها مجوز داد یا نه، باید بگویم اصلا نمی شود چنین قانونی را وضع کرد و از ارشاد خواست که چنین کاری انجام دهد. اما می شود از این افراد یک تقاضا کرد که در کار خود ورزیده شوند یا در واقع مدیریت شوند. یعنی اگر گلزار خواست ویولن بزند، مدیر برنامه اش این اجازه را ندهد. یا مثلا امروز حق نداریم به مهران مدیری بگوییم که نباید بخوانی. اما می توانیم به او پیشنهاد کنیم که با توجه به جنس صدای شما و کاراکتری که صدای شما دارد، چنین آثاری بخوانید یا با چنین آهنگسازانی کار کنید. ما می توانیم مشاوره بدهیم و خواهش کنیم در این وانفسایی که اوضاع بی حساب و کتاب است، حداقل کارشان را اندکی درست تر انجام دهند.»

اما با وجود چنین منتقدانی بابک زرین که آهنگسازی و تنظیم تمامی قطعات آلبوم محمدرضا فروتن را برعهده داشته است، درباره حضور بازیگران در عرصه موسیقی و خوانندگی معتقد است: «چه اصراری داریم همه را از کاری که انجام می دهند منع کنیم؟ باید حضور بازیگران در عرصه خوانندگی را فرصت خوبی دانسته و این حضور را به فال نیک بگیریم. کسی که وارد دنیای خوانندگی می شود، باید با مهارت های خواندن آشنا باشد. چه بسا بازیگرانی که بسیار رساتر، بهتر و تکنیکی تر از خواننده های امروزی می خوانند. درست و غلط بودن این مساله نیز به ما ربطی ندارد؛ چون هر کس خودش بهتر می داند که در چه کاری می تواند به موفقیت های بهتر و بیشتری دست یابد.» سامان احتشامی نیز که پیش تر در کنسرت مهران مدیری برای او پیانو نواخته بود، صدای مدیری را بهتر از بسیاری از خوانندگان امروز توصیف کرده بود. نکته آن است که عمده موافقان خوانندگی بازیگران آهنگسازانی هستند که با آنان همکاری کرده اند.