آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۷
صفحه اول
۱
دیپلماسی

برجام باید زنده بماند

حسین ضیایی

«جوزپ بورل»، جانشین فدریکو موگرینی که از اول دسامبر رسما سکوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا را به دست گرفته است، در اولین اظهارنظر رسمی خود گفت: «برجام باید زنده بماند.» وی در مصاحبه با روزنامه اسپانیایی ال پاییس بدون اشاره به ضعف های اروپا در حفظ برجام افزود: «ما بیشترین علاقه را برای خفظ برجام داریم و از مقامات ایرانی نیز می خواهم هر چه را که می توانند انجام دهند تا این توافق زنده بماند.» وی که سرسختانه به استقلال رای اروپا در برابر امریکا اعتقاد دارد، همچنین به لزوم اتخاذ سیاست های ویژه این اتحادیه در برابر اقدامات چالش برانگیز دونالدترامپ رییس جمهور امریکا تاکید کرد. این در حالی است که 6 کشور اروپایی (دانمارک، نروژ، فنلاند، سوئد، لوکزامبورگ و...) در تازه ترین اقدام خود برای حفظ برجام بر آمادگی مشروط خود برای پیوستن به صندوق اعتباری ویژه روابط مالی اروپا با ایران موسوم به اینستکس خبر دادند.

هم اکنون مواضع ضعیف اروپا در حفظ برجام از یکسو و اصرار ویژه بر حفظ آن تا انتخابات 2020 میلادی در امریکا به نوعی حاکی از اعتراف به دو حقیقت است؛ ناتوانی در کمک عملیاتی در شرایط کنونی در حفظ برجام و دوم گرفتن زمان و احاله «فرصت واقعی» دفاع از برجام به بعد از انتخابات امریکا. اگرچه در نگاه اول باید با بدبینی به این نوع تعامل اروپا با برجام برخورد کرد، اما واقعیات جاری سیاسی و اقتصادی در عرصه تحولات بین المللی حکایت از تغییر و تحولات بزرگ جهانی پس از انتخابات 20 20 امریکا برای جهانیان و به ویژه اروپا دارد. هم اینک اروپا در «ردیف اول» کسانی است که در صورت ماندگاری ترامپ در پست ریاست جمهوری باید برای حفظ استقلال رای خود به شکلی اجتناب ناپذیر نسبت به تجدیدنظر کامل در همه عرصه های نظامی، اقتصادی و سیاسی خود با کاخ سفید اقدام کند. بدیهی است بعد از انتخابات 2020 میلادی در جهان با ترامپ و جهان بدون ترامپ همه عناصر و بازیگران محیط بین المللی با مواضع و ترتیباتی جدیدتر و شفاف تر نسبت به اتحادها و جدایی ها دست خواهند زد.

شاید نگاه مسوول جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا در توصیه به ایران در حفظ برجام از منظر راه اندازی یک محور مقاومت جهانی یکپارچه در برابر اقدامات چالش برانگیز ترامپ علیه قراردادها و قوانین موجود همکاری های جهانی است. هم اینک به زعم رهبران وفادار به حفظ موجودیت اتحادیه اروپا، دونالد ترامپ یکی از سرسخت ترین دشمنان اتحادیه اروپایی به شمار می آید.

به عبارت دیگر ناکام سازی روند ضدیت ترامپ با همه سازمان ها و معاهدات جهانی مغایر با منافع جهانی امریکا همچون برجام، پیمان زیست محیطی پاریس، اتحادیه اروپا، نظام تجارت بین المللی و... تنها با راه اندازی یک محور مقاومت پایدار و فعال جهانی تحقق خواهد یافت.

این در حالی است که دونالد ترامپ همواره انهدام قدرت تجاری چین، انهدام اتحادیه اروپا و انهدام برجام را به عنوان سه اولویت سیاست خارجی خود در نظر گرفته است.

بدیهی است حضور خردمندانه تر و دوراندیشانه تر ایران در محیط بسیار پرتنش و حساس جهان کنونی برای دفاع از منافع ملی و امنیت ملی کشور یک ضرورت انکارناپذیر است.