آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۵۲۷
سیاست
۲
دولت

رییس جمهور با وزیر امور خارجه عمان در تهران دیدار کرد

دیدار با میانجی

یوسف بن علوی، وزیر امور خارجه عمان، کشوری که سابقه تلاشش برای میانجیگری بین ایران و غرب به سال های دور باز می گردد، یازدهم آذرماه در شرایطی پا به تهران گذاشت که روابط جمهوری اسلامی و ایالات متحده امریکا پس از دورانی پرتنش، امروز به نسبت وارد مرحله ای آرام تر، دست کم در قیاس با هفته ها و ماه های گذشته شده است و به رغم پایداری برخی جدال های لفظی، فعلا خبری از احتمال درگیری نظامی میان دو کشور وجود ندارد. همواره دیدار مقام های عمانی از سلطان قابوس، پادشاه این کشور گرفته تا سایر مسوولان و دیپلمات های شان با مسوولان ایرانی به ویژه در شرایط تشدید تنش های غرب با ایران، زمزمه هایی مبنی بر احتمال تلاش این کشور برای میانجیگری را در رسانه ها آغاز می کند، کمااینکه ماجرای تلاش های عمان برای شکل گیری گفت وگوها بر سر پرونده هسته ای ایران همچنان نقل محافل است و از این رو چندان دور از ذهن نیست که این بار نیز وزیر امور خارجه عمان تلاش هایی را برای بهبود روابط تهران و واشنگتن آغاز کرده باشد اما در این میان نمی توان مساله عربستان را نیز فراموش کرد.

در روزها و ماه های اخیر چندین بار مساله بهبود روابط میان تهران و ریاض و رد و بدل شدن پیام هایی بین دو کشور مطرح شد تا جایی که علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران نیز صراحتا از این مساله استقبال کرد؛ هرچند که در نقطه مقابل واکنش های ضد و نقیضی در ارتباط با تهران اتخاذ شد ولی با این حال و حداقل تا لحظه نگارش این گزارش هیچ مقام مسوولی در تهران یا مسقط برخی اخبار منتشر شده مبنی بر ارایه پیامی از سوی بن علوی به مسوولان ایرانی را تایید یا تکذیب نکرده اند تا مساله همچنان در هاله ای از ابهام باقی بماند. در میان این گمانه زنی ها، وزیر امور خارجه عمان در تهران علاوه بر محمدجواد ظریف، رییس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی و همتای خود، با علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی نیز دیدار و گفت وگو کرد و در آخرین مرحله به دیدار حسن روحانی، رییس جمهوری ایران رفت.

رییس جمهوری در این دیدار در مرحله نخست مباحث دوجانبه بین تهران و مسقط را مدنظر قرار داده و سپس به نوع روابط ایران با ایالات متحده امریکا و تحریم های این کشور اشاره کرده است. او در جریان این دیدار با بیان اینکه «دیدار با مسوولان عمان همواره فرصتی مغتنم برای گسترش روابط دوستانه فیمابین است»، اظهار کرد: «جمهوری اسلامی ایران برای توسعه مناسبات و همکاری ها با همسایگان خود به ویژه عمان اهمیت ویژه ای قائل است.» این مقام مسوول همچنین با اشاره به تاریخچه روابط بین ایران و عمان گفت: «تلاش مسوولان ایران و عمان، همواره بر روابط دوستانه و برادرانه ای میان دو کشور برقرار بوده است. خوشبختانه امروز تحرک خوبی در مناسبات اقتصادی فیمابین به وجود آمده و امیدواریم با برگزاری هجدهمین کمیسیون مشترک همکاری های دو کشور، گام های خوبی در راستای توسعه و تقویت روابط و همکاری های تهران - مسقط برداشته شود.»

به بیگانگان اجازه دخالت ندهیم

روحانی همچنین توسعه روابط و همکاری های تجاری، افزایش ارتباط میان بازرگانان دو کشور، تلاش در راستای تسریع در اجرای توافقات فیمابین و تسهیل در روابط بانکی دو کشور را حایز اهمیت دانست و خاطرنشان کرد: «عمان می تواند به عنوان مرکزی برای تجارت ایران در منطقه باشد.» رییس جمهوری با اشاره به ضرورت تلاش برای توسعه بیش از پیش روابط ایران و عمان در بخش های مختلف از جمله علمی و فرهنگی، روابط مردم با مردم و کشتیرانی و گردشگری تصریح کرد: «فعالان اقتصادی و سرمایه گذاران دو کشور می توانند با استفاده از ظرفیت ها و توانمندی های موجود، همکاری های مشترک خود را گسترش دهند.» حسن روحانی در ادامه موضوع طرح صلح هرمز که او به نمایندگی از جمهوری اسلامی در جریان آخرین سفر خود به نیویورک تقدیم سازمان ملل متحد کرد را مدنظر قرار داد و بار دیگر متذکر شد که ایران خواستار تامین امنیت منطقه به دست کشورهای منطقه است. این مقام بلندپایه ایرانی در دیدار با وزیر امور خارجه عمان با بیان اینکه «جمهوری اسلامی ایران معتقد است کشورهای منطقه باید در تامین امنیت منطقه حضور و نقش آفرینی فعال داشته باشند و در این راستا طرح صلح هرمز را نیز ارایه کرده است»، خاطرنشان کرد: «باید با گسترش همکاری ها، امنیت منطقه به ویژه در خلیج فارس و تنگه هرمز را برقرار کرده و به بیگانگان اجازه دخالت ندهیم.»

تلاش کنیم جنگ یمن پایان یابد

«یمن» و بحران انسانی حاکم بر این کشور دیگر موضوعی بود که رییس جمهوری در جریان این دیدار به آن اشاره کرد، موضوعی که پیش تر به عنوان یکی از شروط ایران برای گفت وگو با مقامات سعودی و بهبود روابط با این کشور مطرح شده بود. روحانی در این دیدار بحران یمن را یکی از مسائل و معضلات مهم منطقه عنوان و تصریح کرد: «جنگ یمن جز ویرانی، کشتار مردم، ایجاد عداوت و کینه میان مردم دو کشور و تهدید تمامیت ارضی یمن هیچ دستاورد دیگری نداشته است. متاسفانه اروپا و امریکا به رغم اظهارنظرهای ظاهری خود، علاقه ای به برقراری صلح در یمن ندارند، چراکه به این واسطه توانسته اند، سلاح بسیار زیادی را به فروش برسانند.» رییس قوه مجریه با تاکید بر اینکه راهی جز برادری و دوستی میان کشورها و ملت های منطقه وجود ندارد، خاطرنشان کرد: «همه باید تلاش کنیم تا جنگ در یمن هر چه سریع تر به پایان رسیده و ثبات و امنیت در این کشور در سایه مذاکرات صلح یمنی - یمنی ایجاد شود.» روحانی همچنین با اشاره به ضرورت تلاش در راستای ارسال کمک های انسان دوستانه به مردم یمن اظهار امیدواری کرد که «تلاش های صلح طلبانه ایران و عمان منجر به برقراری صلح، ثبات و امنیت در منطقه و گسترش دوستی، برادری و اخوت میان ملت ها شود.»

گذشته را پشت سر بگذاریم

رییس جمهوری ایران در بخش دیگری از اظهارات خود بار دیگر به طور ضمنی خواستار بهبود روابط میان کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و جمهوری اسلامی شد و از لزوم پشت سر گذاشتن گذشته ها سخن گفت. او با بیان اینکه «معتقدیم باید گذشته را پشت سر گذاشته و به آینده بنگریم و با همکاری مشکلات منطقه را حل و فصل کنیم»، گفت: «سیاست های دولت عربستان سعودی در سوریه، عراق و لبنان هیچ دستاوردی برای شان نداشته و امیدواریم مسوولان این کشور مسیر سیاست خود را تغییر دهند.» روحانی همچنین با اشاره به دکترین روابط خارجی جمهوری اسلامی در زمینه ارتباط با همسایگان و کشورهای حاشیه خلیج فارس بیان کرد: «از منظر جمهوری اسلامی ایران هیچ مشکلی برای توسعه روابط با همسایگان و تجدید روابط با عربستان سعودی وجود ندارد. معتقدیم در راستای تامین امنیت و ثبات در منطقه باید همه کشورها در کنار یکدیگر قرار داشته باشند.» بدین ترتیب در میان اظهارات روحانی مطابق معمول هیچ حرفی از رد و بدل شدن پیام بین تهران و واشنگتن نشده است ولی رییس جمهوری ایران پس از این دیدار و در جریان اظهاراتی در جمع افراد دارای معلولیت که در نهاد ریاست جمهوری برگزار شد، از پیام های خصوصی امریکایی ها به مسوولان ایرانی برای شکل گیری مذاکره بین دو کشور سخن به میان آورد و گفت: «با مقاومت ملت، امروز شرایط به گونه ای است که آنها خودشان به دنبال گفت وگو و مذاکره هستند و پیام های خصوصی می فرستند. پیام ها و درخواست هایی که به صورت خصوصی برای مذاکره می فرستند، برخلاف شعارهایی است که به صورت عمومی مطرح می کنند و اروپایی ها که واسطه هستند نیز این را می دانند.»

صلح هرمز به نفع همه است

یوسف بن علوی، وزیر امور خارجه عمان نیز در جریان این دیدار توسعه روابط میان تهران و مسقط را فراموش نکرد و با ابلاغ سلام سلطان قابوس، پادشاه این کشور به نفر دوم جمهوری اسلامی از دید قانون اساسی، توسعه روابط و همکاری های ایران و عمان را در راستای منافع همه کشورهای منطقه دانست و تصریح کرد: «عمان نسبت به توسعه روابط و همکاری ها با جمهوری اسلامی ایران اهتمام ویژه ای دارد.» این مقام دیپلماتیک عمانی در این دیدار با اشاره به برگزاری هجدهمین کمیسیون مشترک همکاری های ایران و عمان با حضور فعالان اقتصادی و نمایندگان بخش خصوصی دو کشور اظهار کرد: «تقویت روزافزون مناسبات و همکاری های فیمابین موجب خرسندی دو ملت خواهد بود.» بن علوی در بخش دیگری از اظهارات خود همراهی های اخیر و سالیان دور و نزدیک تهران و مسقط را نشانگر نزدیکی دیدگاه های دو کشور دانست و با بیان اینکه «ایران و عمان در بسیاری از موضوعات منطقه ای و بین المللی دیدگاه ها و مواضع مشترکی دارند»، خاطرنشان کرد: «ابتکار جمهوری اسلامی ایران در ارایه طرح صلح هرمز مطمئنا به نفع همگان و توسعه ثبات و امنیت کشورهای منطقه خواهد بود.» وزیر امور خارجه عمان همچنین در بخش پایانی اظهارات از مشاهده نکاتی خاص برای حل بحران یمن سخن به میان آورده است. او گفت که «ایران و عمان می توانند با توسعه همکاری ها راه حل های مناسبی برای مسائل و معضلات منطقه ای به ویژه در موضوع یمن ارایه دهند. خوشبختانه امروز نشانه های امیدوارکننده ای برای حل بحران یمن پدیدار شده و مطمئنا ایران با توجه به جایگاه و مسوولیت حساس خود در منطقه از هیچ تلاشی در این راستا دریغ نخواهد کرد.» بدین ترتیب به نظر می رسد باید منتظر ماند و دید استقبال دوباره حسن روحانی برای تجدید رابطه جمهوری اسلامی و عربستان سعودی با چه واکنشی از سوی ریاض مواجه خواهد شد همچنین نشانه های مثبت مدنظر رییس دستگاه دیپلماسی برای حل بحران یمن، به حدی است که بتواند دوباره تهران و ریاض را بعد از یک دوره پرتنش که می توان نقطه آغاز آن را اشغال سفارت عربستان در تهران از سوی تعدادی دانشجوی نزدیک به جریان سیاسی اصولگرا که در داخل ایران نیز بارها و بارها مورد انتقاد قرار گرفت، دانست، به هم نزدیک کند یا اینکه این دو غول منطقه ای همچنان به رغم برخی منافع مشترک در خاورمیانه از یکدیگر دور خواهند بود.