آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۲۲۳۴۶
گزارش روز
۵
رویارویی با دشمنان به روایت 40 سال پیشرفت و آبادانی (1)

درخشش دانش جوانان انقلابی در سایه خود باوری

هدیه آقاپور

کنار زدن دشمن در همه عرصه ها، یک شعار نیست، بلکه کارنامه جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی را به تصویر می کشد و بسی جای افتخار دارد که در کشاکش تحریم، فشارها و توطئه ها به خودکفایی و توسعه های مختلف دست پیدا کردیم.

چندی پیش رهبر معظم انقلاب در سخنان شان اشاره داشتند که؛ ملت ایران در عرصه جنگ نظامی، سیاسی و امنیتی (مانند کارهایی که در این چند روز بود و کارهای مردمی نبود) دشمن را عقب زده است و به فضل الهی در جنگ اقتصادی هم دشمن را به طور قاطع عقب خواهد زد و با ادامه حرکت کنونی در مسیر رونق تولید و پیشرفت اقتصادی، افق روشن آینده خود را محقق خواهد کرد. (28/ آبان/ 1398)

عرصه های توطئه آمیز دشمن

پیش از آن که به مقوله توسعه در زمینه های مختلف بپردازیم، باید یک قدم به قبل تر از آن بازگردیم، دقیقا جایی که دشمن تلاش کرد تا راه توسعه را با فتنه ها و توطئه های مختلف ببندد در اصل می توان این گونه گفت که ما در همه عرصه ها، توطئه دشمنان را خنثی کردیم.

 در همین رابطه ولی الله نانواکناری نماینده مردم بابلسر و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با گزارشگر کیهان می گوید: «دنیا می داند پس از پیروزی انقلاب اسلامی دشمنان ما چه در شرق و چه در غرب، تلاش کردند تا انواع توطئه ها را نسبت به انقلاب روا دارند.»

وی ادامه می دهد: «در زمان حیات حضرت امام(ره) آن قدر توطئه کردند تا جنگ برپا شد، اما در نهایت ما پیروز شدیم و پس از آن نیز به یمن وجود مقام معظم رهبری توانستیم همه توطئه ها را خنثی کنیم.»

نانواکناری با برشمردن توطئه هایی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی دشمنان علیه کشورمان صورت دادند، اظهار می دارد: «این توطئه ها شامل تحریم های ظالمانه، مسائل حقوق بشری، اقدامات تروریستی، جنگ روانی و غیره می شود.»

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تصریح می کند: «ناگفته نماند حضور گروه های تروریستی در منطقه به این منظور بود تا با سیطره بر عراق و سوریه بتوانند نفوذی در ایران داشته باشند که الحمدلله این توطئه آنان نیز خنثی شد.»

وی اضافه می کند: «پشت برجام نیز توطئه ای خوابیده بود که با هوشمندی مقام معظم رهبری و دلسوزان انقلاب آن طور که باید به سرانجام نرسید و می توان گفت ما در همه عرصه های توطئه آمیز دشمن را کنار زدیم.»

نقش رهبری در جهش علمی ایران

کنار زدن توطئه های دشمن آغاز راهی بود برای توسعه در زمینه های مختلف که البته نقش رهبر فرزانه انقلاب در آن بسیار پررنگ است.

پیش از انقلاب نهاد متولی نخبگان نداشتیم، اما پس از انقلاب خصوصا طی دو دهه اخیر رهبر معظم انقلاب با حمایت از اقداماتی مانند تاسیس نهادهای متولی شناسایی و حمایت نخبگان و ایجاد ساختار ها و تشکیلات علمی نقش مهمی در گفتمان سازی و جریان سازی فضای علمی کشور ایفا کرده اند.

برگزاری سالانه بیش از 10 دیدار عمومی با نخبگان علمی و نشست هفتگی مداوم با نخبگان علمی نشان از اهتمام رهبری به پیشرفت علمی دارد.

توسعه حیرت انگیز ایران در علوم پزشکی

فشارها و تحریم ها علمی و پزشکی هیچ گاه نتوانست در طول چهل سال گذشته بر رشد علمی کشورمان تاثیر منفی بگذارد. در حال حاضرمراکزی در داخل کشورمان داریم که در حوزه هایی مثل نانو و سلول های بنیادین و هوافضا با مراکز اروپایی رقابت می کنند.

 آمار علمی ایران هراس دشمنانش را برانگیخته است، چرا که تعداد دانشگاه های ایران به دو هزار و پانصد عدد رسیده و سرعت رشد علمی ایران شانزدهم در دنیا و اول در منطقه بوده و نهضت علمی در ایران در نوع خود بی نظیر است.

در حوزه پزشکی، ایران حتی در حوزه پیوند اعضای انسان نیز پیشرفت های چشمگیری به دست آورده است از جمله پیوند ریه و مغز استخوان که ایران را یکی از محدود کشورهای فعال در این حوزه قرار داده که هزینه آن نیز قابل قبول است.

ناگفته نماند این موفقیت ها سبب شده که توریسم درمانی در ایران به خصوص در سال های اخیر رونق بگیرد.

حوزه داروسازی در مقایسه با دوران پیش از انقلاب، شاهد خیزشی بزرگ است. ایران فقط در حدود پنج درصد که آن نیز مربوط به بیماری های خاص یا صعب العلاج است، دارو وارد می کند. در مقابل، نیاز خود را تولید و مازاد بر آن را صادر می کند.

شبکه خبری المیادین لبنان در گزارشی از پیشرفت علمی ایران، با «درخشان» توصیف کردن آن، اعلام کرد که نکته این پیشرفت ها این است که در سایه تحریم چهل ساله به دست آمده است.

به گزارش این شبکه خبری دستاوردهای پزشکی و علمی ایران در سال های اخیر درخشان است. در تحقیقات علمی ایران از جمله کشورهای صدرنشین فهرست است حتی بالاتر از برخی کشورهای غربی. در حوزه پزشکی نیز به دستاوردهای مهمی رسیده که علم شبیه سازی یکی از این آنهاست.

محمدحسین قربانی نماینده مردم آستانه و عضو کمیسیون بهداشت و درمان در گفت وگو با گزارشگر کیهان می گوید: «یکی از افتخارات جمهوری اسلامی با توجه به تاکیدات حضرت امام و مقام معظم رهبری تکیه بر توان داخلی است؛ بنابراین اگر بر این باور استوار باشیم، در تمامی زمینه ها رشد و توسعه خواهیم داشت.»

وی ادامه می دهد: «اگر پس از پیروزی انقلاب اسلامی حوزه پزشکی را رصد کنیم، می بینیم حتی تا یک دهه پس از انقلاب متخصصین و حتی پزشکان حوزه شهرستان های ما همچنان از اتباع خارجی بودند، اما این در حالی است که وقتی به تربیت پزشکان مجرب در داخل توجه کردیم به مرحله ای رسیدیم که امروز با شهامت می توانیم اعلام کنیم که در حوزه سلامت دو درصد از علم دنیا را ایران تولید می کند.»

قربانی می افزاید: «امروز هیچ بیمار ایرانی برای درمان نیاز به خارج از کشور رفتن ندارد و این حاصل توجه به ارتقاء دانش پزشکی است البته در حوزه های دیگر مثل علم و فناوری، سلول های بنیادی، ماهواره، صنایع دفاعی، فیزیک هسته ای به چنین پیشرفت های شایانی دست یافتیم.»

عضو کمیسیون بهداشت و درمان تاکید می کند: «اگر فضا را برای دانشمندان جوان باز بگذاریم و به آنها میدان بدهیم، قطعا می توانیم از چالش های موجود گذر کنیم. امروز هم این تحریم ها می تواند برای ما یک فرصت باشد و به ما بستگی د ارد که چگونه از این فرصت استفاده کنیم؟»

وی تصریح می کند: «بدون شک در همه عرصه ها نگاه داخلی باید وجود داشته باشد، چرا که دشمنان و بیگانگان هرگز ارتقا جمهوری اسلامی ایران را نمی خواهند و کشورهای توسعه یافته همواره به دنبال این هستند که وابستگی کشورهای در حال توسعه به خود را حفظ کنند.»

قربانی اضافه می کند: «جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت های بسیار بالایی به لحاظ  منابع برخوردار است؛ از جمله منابع طبیعی مثل معادن و منابع انسانی و همچنین موقعیت ژئوپلیتیکی. بنابراین باید به جوانان و مدیران ما واژه «می توانیم» القا شود تا در فضای آزمون و خطا به پیشرفت برسند. همان طور که مرحوم طهرانی مقدم می فرمودند ما در صنایع موشکی آن قدر به آزمون و خطا دست زدیم تا به این مرحله رسیدیم.»

پیشرفت علمی و کنار زدن دشمن به روایت آمار

آمارها به خوبی نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران در زمینه های مختلف چگونه دشمن را دور زده و خلاف جهت امیال آنان حرکت کرده است.

پیش از انقلاب 40 درصد دانشجویان ایرانی در خارج از کشور تحصیل می کردند، اما در سال 97 فقط 1 درصد آنان برای تحصیل به خارج از کشور می‎روند، بنابراین میزان مهاجرت تحصیلی 1/40 شده است. ایران طبق گزارش مشترک سازمان ملل و OECD، از نظر شاخص نسبت تعداد مهاجران تحصیل کرده به کل تحصیلکردگان داخل کشور، در گروه کمتر از 2 درصد قرار دارد.

پیش از انقلاب، ایران هیچ دانشمند برتر جهانی نداشته است، اما در 1395 (2016) طبق اعلام پایگاه معتبر بین‎المللی وب آو ساینس، ایران دارای 208 دانشمند برتر است که در میان یک درصد دانشمندان برتر دنیا قرار دارند. این رتبه بندی براساس تعداد مستندات علمی در پژوهش های محققان دنیا در 10 سال اخیر در 22 رشته موضوعی انجام می شود. این در حالی است که اساتید حوزه و علوم اسلامی را در ردیف دانشمندان بین المللی محاسبه نمی کنند.

براساس پایگاه استنادی اسکوپوس (بزرگ ترین پایگاه اطلاعاتی «چکیده» و «استنادی» جهان است) نشان می دهد تعداد مدارک نمایه شده، 3071 مدرک قبل از انقلاب و 397212 مدرک بعد از انقلاب اسلامی است؛ بنابراین رتبه علمی منطقه ای و جهانی کشورمان برحسب مقالات و مدارک علمی رشد 129 برابری داشته است.

کسب رتبه اول منطقه و شانزدهم جهان توسط ایران در سال 2018 که این رشد عمدتا در دو دهه اخیر رخ داده است. در نظام رتبه بندی سایماگو براساس پایگاه استنادی اسکوپوس، ایران در سال 1996 در 52 جهانی و رتبه 5 منطقه قرار داشته است.

درصد سهم ایران در تولید مقالات علمی دنیا نسبت به قبل از انقلاب اسلامی 656 برابر شده است. این سهم قبل از انقلاب اسلامی 3هزارم درصد بوده است که در 2017 مطابق نظر ISI (پایگاه سیویلیکا به عنوان بزرگ ترین ناشر الکترونیک مقالات کنفرانس ها و ژورنال های علمی کشور ایران) به 1/95 درصد و مطابق نظر اسکوپوس به 1/97 رسیده است. تعداد مقالات چاپ شده ایران از ابتدای انقلاب تا سال 2016 برحسب گزارش ISI  ، 69 برابر و برحسب گزارش اسکوپوس 75 برابر شده است.

رتبه بندی جهانی دانشگاه ها

رتبه ایران از نظر تعداد دانشگاه های برتر در نظام رتبه بندی تایمز در دنیا از رتبه 32 در سال 2012 به رتبه 17 در سال 2017 ارتقا یافته است.

تعداد دانشگاه های برتر ایران در دنیا براساس نظام رتبه بندی تایمز از صفر دانشگاه در قبل انقلاب به 18 دانشگاه در سال 2018 رشد داشته است. آمار های دیگری نیز در نظام رتبه بندی لایدن (18 دانشگاه ایران در رتبه بندی برترین دانشگا ه های دنیا در سال 2018) و نظام رتبه بندی کیواس (5 دانشگاه در دنیا در سال 2017) وجود دارد.

98 درصد از تولید علم دانشگاه تهران مربوط به دوره بعد از انقلاب اسلامی است و تنها  2درصد آن مربوط به دوران قبل از انقلاب است. همین رقم برای دانشگاه صنعتی شریف 99 درصد است و تنها 1 درصد از تولید علم این دانشگاه مربوط به دوران قبل از انقلاب است. همین رقم برای دانشگاه شیراز حدود 95 درصد است؛ که در واقع می توان گفت: دانشگاه ها قبل از انقلاب صرفا ارائه و انتقال محفوظات و ترجمه بوده و هیچ تولید و خروجی علمی نداشته است.

ساختار های تولید فناوری

بدون شک شرکت های دانش بنیان مولود انقلاب است و قبل از انقلاب هیچ گونه ساختاری در این حوزه وجود نداشت.

مراکز علم و فناوری و مراکز حمایت از نخبگان مولود انقلاب است و قبل از انقلاب هیچ گونه ساختاری در این حوزه وجود نداشت.

پارک های رشد علم و فناوری مولود انقلاب است و قبل از انقلاب هیچ پارک رشد و علم و فناوری در کشور وجود نداشت.

قبل از انقلاب به غیر از برخی صنایع دستی و سنتی هیچ فناوری بومی در کشور وجود نداشت و تکنسین های ما تنها نقش اپراتور تجهیزات خارجی را ایفا می کردند در حالی که تمامی پیشرفت های فناوری بومی مربوط به بعد از انقلاب است.

پس از انقلاب اسلامی شاهد دستاوردهای متعدد علمی و فناوری در علوم و رشته هایی مانند هسته ای، نانو، بیوتکنولوژی، موشکی، سلول های بنیادین، هوافضا، دارو های نوترکیب و پزشکی بوده ایم که ثابت کرد در صورت اتکا به ظرفیت های داخلی و مدیریت مناسب آنها، دسترسی به قله های علم و فناوری امکان پذیر است، از جمله تولید علم در حوزه علوم پزشکی به 75 برابر زمان طاغوت رسیده است. (اسکوپوس) این پیشرفت در علم پزشکی موجب شده است، امید به زندگی که قبل از انقلاب در ایران 54 سال بوده، در سال 2017 به 76 سال رسیده که از این حیث رتبه هفتم جهان را دارا است.

که البته نا گفته نماند تمامی این آمار و پیشرفت ها در شرایط تحریمی 40 ساله صورت گرفته اند.