آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۴۷۶۸
بورس کالا
۱۵

بررسی آمارهای معاملات در بورس کالا و بازار آزاد محصولات پتروشیمی نشان داد : ثبت 3 هفته رشد مداوم قیمت

محمدحسین بابالو

دنیای اقتصاد : بازار محصولات پتروشیمی در فاز رونق قرار دارد آن هم در شرایطی که بهای پلیمرها نیز در یک فاز افزایشی نوسان می کند. رشد قیمت های پایه در بورس کالا تاکنون به معنی یک روند رو به رشد قیمتی تفسیر شده و نشان می دهد همگام با تقویت نرخ، تقاضا نیز در بورس و بازار افزایش یافته است. این جریان صعودی هم درخصوص رشد قیمت ها و هم در فاز بالا بودن تقاضا نشان می دهد که روزهای جذابی در بازار پتروشیمی ها تجربه می شود که ساده ترین خروجی آن تاکنون بالابودن محسوس حجم معامله پلیمرها در بورس کالاست.نگاهی به قیمت های مخابره شده در بازار داخلی نشان می دهد که روند صعودی قیمت ها که از چند هفته پیش آغاز شده تاکنون ادامه داشته است که این رشد نرخ خود محرک قابل اعتمادی برای بالابودن تقاضا به شمار می رود. هم اکنون شاهد رشد قیمت دلار آزاد به نسبت چند هفته اخیر هستیم و البته قیمت دلار نیمایی هم در یک مسیر صعودی قرار داشته است. این روند در کنار تکانه های پراکنده رشد نرخ محصولات پتروشیمی در بازارهای جهانی به افزایش قیمت های پایه منجر شده که این روند صعودی نرخ را ایجاد کرده است.

البته از اواخر آبان ماه تاکنون قیمت پلیمرها در بورس و بازار در یک مسیر صعودی نسبی قرار گرفته است یعنی رشد قیمت های اخیر برای سومین هفته پیاپی تجربه می شود. این درحالی است که بازار پلیمرها در بورس کالا از اواخر تیرماه تا اواخر آبان ماه در یک فاز نزولی مستمر قرار داشته است بنابراین رشد قیمت های اخیر رخداد بزرگی در این بازار به شمار نمی رود اما به شدت به تحریک تقاضای داخلی منتهی شده است. این رشد تقاضا موجب شد تا در 3 هفته اخیر (هفته جاری و 2 هفته قبل از آن) بیشترین حجم معاملات برای 3 هفته مستمر در بورس کالا در سال جاری به ثبت برسد که نشان دهنده رونق جدی و تغییر فاز بازار پلیمرهاست. رشد تقاضای داخلی در روزهای سرد سال در کنار افزایش تقاضای صادراتی برای محصولات نهایی را می توان از دلایل اصلی رونق در این بازار به شمار آورد اگرچه قیمت های معاملاتی در هفته های اخیر هم از جذابیت بالایی برخوردار بوده اند.البته در بسیاری از بازارهای کالایی (داخلی) در هفته های اخیر شاهد رشد نرخ هستیم بنابراین در بازار پلیمرها نیز رخداد خاص و عجیبی به ثبت نرسیده است و با توجه به نوسان قیمت های پایه، اوضاع در بازار پتروشیمی ها را می توان متعادل ارزیابی کرد اگرچه این تعادل در همه گروه های کالایی پلیمری خودنمایی نمی کند. با توجه به رونق جدی تقاضا و اما و اگرهای سفته بازی و واسطه گری در این بازار شاهد هستیم که سختگیری های جدیدی در مسیر تقاضا درحال ترسیم است اما با توجه به تجربیات سال های اخیر، انتظار نداریم که بازار با این رفتارهای مدیریتی به تعادل برسد اما تغییر واقعی در حجم عرضه ها اثرگذاری بیشتری دارد.

به صورت دقیق تر اگر شاهد تداوم رشد عرضه در بازار داخلی باشیم، جو روانی رشد قیمت ها و هیجان خرید؛ سریع تر از حد انتظار متعادل خواهد شد اگرچه اعتماد خریداران به استمرار عرضه کافی کلید اصلی مدیریت بازار خواهد بود. حال در شرایطی که ذهنیت های مختلفی از سمت معامله گران و خریداران نهایی به بازار وارد می شود و استراتژی های معاملاتی متفاوتی را شاهد هستیم نمی توان درخصوص دورنمای بازار به صراحت اظهارنظر کرد اگرچه برای اغلب گریدهای پلیمری مورد معامله در بازار داخلی و بورس کالا، تولید داخلی مازاد بر نیاز یک واقعیت مهم است، بنابراین مدیریت این بازار چندان هم دشوار نیست. در هر حال پاشنه آشیل مدیریت بازار در شرایط فعلی جو روانی حاکم بر معاملات است و اگر به هر دلیل ذهنیت افزایش نرخ در بازار حکمفرما شود، خریدهای هیجانی تداوم خواهد داشت ولی دائمی نخواهد بود. به عنوان یک نمونه مشخص شاهد رشد قیمت دلار نیمایی هستیم و حتی بدون در نظرگرفتن نوسان قیمت های جهانی، بازار با سیگنال های واقعی از احتمال نوسان آینده قیمت ها روبه روست بنابراین ناخودآگاه خرید را توجیه پذیر ارزیابی می کند.روزهای پیچیده ای در بازار پلیمرها تجربه می شود آن هم در شرایطی که با رشد قیمت دلار آزاد، شاهد افزایش جذابیت صادرات محصولات نهایی به کشورهای همسایه هستیم. هم اکنون رشد قیمت دلار در بازار آزاد گویی سریع تر از افزایش نرخ در بازار پلیمرهای بورس کالا حرکت کرده است بنابراین جذابیت صادراتی محصولات نهایی در صنایع پلیمری افزایش جدی داشته است و این واقعیت می تواند داده های جدیدی را به همراه داشته باشد که خود توجیه گر رشد حجم معاملات مواد اولیه پلیمری در بورس کالاست. آمارهای معاملات پلیمرها در بورس کالا از رونق محسوس خرید در این گروه کالایی حکایت دارد که این روند معاملاتی در هفته جاری هم به وضوح قابل مشاهده است گویی بازار هنوز بر این عقیده است که رشد قیمت ها استمرار خواهد یافت.

 صادرات به عراق؛ همچنان محبوب و جذاب

درخصوص اوضاع صادرات به کشورهای همسایه با محوریت عراق در گفت وگویی با دکتر سعید ترکمان به این موارد پرداختیم. وی در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» عنوان کرد: رشد قیمت دلار در بازار آزاد در هفته های اخیر موجب شده افزایش جذابیت صادرات محصولات ایرانی به کشورهای همسایه تقویت شود آن هم در شرایطی که قیمت ها در بازار داخلی در این بازه زمانی رشد چندانی نداشته اگرچه هم اکنون شاهد افزایش قیمت مواد اولیه هستیم. به صورت دقیق تر شاهد هستیم که قیمت دلار آزاد در چند هفته اخیر نزدیک به 15 درصد افزایش یافته است که به معنی ارزان تر تمام شدن قیمت های صادراتی ایران برای خریداران در کشورهای همسایه است. هرچند بحث ناآرامی ها در بازار عراق واقعیتی است که جذابیت فعالیت های اقتصادی را در مناطق جنوبی عراق کاهش داده است. البته این داده اثرات متناقضی بر بازارهای صادراتی داشته است. مثلا مشکلات حمل ونقل در مناطق جنوبی و حتی مرکزی در عراق، موجب شده کالاهایی که از بنادر جنوبی عراق به این کشور وارد می شوند، با مشکلات بیشتری همراه شوند ولی در مناطق شمالی این کشور همچون اقلیم کردستان عراق، تمایل بیشتری به خرید کالا از ایران (و ترکیه) پیدا شده است. این داده در کنار افزایش قیمت دلار آزاد موجب شده جذابیت خرید محصولات ایرانی در اقلیم کردستان عراق افزایش یابد. به وضوح شاهد رشد تقاضای صادراتی در مناطق شمالی عراق هستیم که می تواند یک محرک مهم برای رشد صادرات به این منطقه باشد. البته نگرانی ها در مناطق جنوبی در بین مردم و تجار ایران و عراق افزایش یافته است اگرچه این تردیدها بیشتر به بازار داخلی عراق بازمی گردد. وی درخصوص نقل وانتقال ارزی بین دو کشور نیز عنوان کرد: تغییر بزرگی در شرایط نقل وانتقال ارز بین ایران و عراق با رویکرد مراودات ارزی از مسیر صرافی ها رخ نداده است و تنها رشد قیمت دلار را باید در این موارد مهم ارزیابی کرد. هم اکنون مسیرهای مختلفی برای انتقال ارز به صورت فیزیکی یا حواله وجود دارد که به نسبت قبل تغییر خاصی را شاهد نیستیم هرچند که تغییری اگر وجود داشته باشد در نوسان قیمت دلار تخلیه شده است اگرچه در مورد دورنمای قیمت دلار نمی توان اظهارنظر خاصی داشت. ترکمان درخصوص وضعیت بازار داخلی هم عنوان کرد: چیزی که در بازار داخلی مشهود است را باید در رونق فاز تولید مشاهده کرد که در آمارهای معاملات مواد اولیه در بورس کالا هم قابل رهگیری است اگرچه رونق صادرات با توجه به نوسان قیمت دلار و همچنین بهبود تقاضا در بازار داخلی را باید در این خصوص مدنظر قرار داد آن هم در شرایطی که همراه با رشد قیمت ها، تقاضای داخلی (برای مواد اولیه) نیز افزایش یافته است.