آرشیو سه‌شنبه ۵ آذر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۸۱
جهان
۷

نقش پیشرو زنان لبنانی در اعتراضات

در طلب برابری

اگر خبرهای اعتراض های لبنان را دنبال کرده باشید، احتمالا ویدئویی را دیده اید که ماه گذشته و در بحبوحه اعتراض های ضددولتی این کشور دست به دست می شد؛ ویدئویی که در آن زنی جوان، به محافظ مسلح یکی از وزارتخانه ها لگد می زد تا مانع شلیک او به معترضان شود. این ویدئو در واقع نماد شجاعت زنان معترض لبنانی در اعتراض های هفته های گذشته بوده است.شبکه خبری سی ان ان به تازگی در گزارشی به حضور زنان در اعتراض های لبنان پرداخته و آنها را طلایه دار «انقلاب اکتبر» خوانده که در یک ماه گذشته سراسر لبنان را فراگرفته است. به باور بسیاری از فعالان و ناظران، موفقیت زنان در کمک به برکناری نظام کنونی، می تواند نقشی چشمگیر در آینده لبنان و بهبود حقوق زنان در این کشور داشته باشد.اعتراض های کنونی لبنان لحظه ای بی سابقه را در تاریخ این کشور رقم زده است. این اعتراض ها از 17 اکتبر و با افزایش مالیات بر تماس های پیام رسان واتس اپ آغاز شد؛ با این حال این افزایش مالیات فقط خشم مردم را مانند آتش زیر خاکستر شعله ور کرد. پیش از آن نیز مردم از شرایط وخیم اقتصادی و چندین شکست مفتضحانه دولت، از جمله بی کفایتی دولت در خاموش کردن آتش سوزی های گسترده ماه اکتبر، خشمگین و سرخورده بودند. با چنین پیش زمینه ای، هزاران نفر از مردم لبنان به خیابان ها آمدند و در محکومیت فساد دولت و نخبگان حاکم با یکدیگر متحد شدند. معترضان لبنانی هم مانند همتایان عراقی خود، از نظام فرقه ای و سهم خواهانه ای جان به لب شده اند که بارها و بارها مردم را سرخورده کرده است. در لبنان، اعتراض ها منجر به استعفای نخست وزیر شد و مجلس را هم مجبور کرد که دو بار جلسه خود را لغو کند.در تمام این اعتراض ها، زنان نقشی کلیدی داشتند؛ راهپیمایی ها را رهبری می کردند، سازمان دهنده تحصن ها بودند، شعار می دادند، بحث و گفت و گوی سیاسی راه می انداختند، چادر بر پا می کردند و هزاران کار ریز و درشت دیگر. در بیش از یک مورد، زنان سپری انسانی برای محافظت از معترضان در برابر پلیس ضدشورش تشکیل دادند. کارمن غیها، فعال و استادیار دانشگاه آمریکایی بیروت، از لبنان در گفت و گو با سی ان ان گفت: «زنان به طور طبیعی فضای خود را در عرصه عمومی طلب کرده و خود را به نقش های سنتی مربوط به مسائل زنان محدود نکرده اند». او ادامه می دهد: «ما شرکای واقعی این انقلابیم».رسانه های بین المللی و محلی هم به نقش زنان در این قیام توجه کرده اند. النهار که روزنامه ای پیشرو در لبنان به شمار می رود، در صفحه اول خود سرود ملی لبنان را منتشر کرد و به این قسمت از سرود ملی که می گفت «لبنان زادگاه مردان است»، «زنان» را با رنگ قرمز اضافه کرد. این سرود ملی تصحیح شده برای اولین بار در ششم نوامبر از سوی هزاران زنی که در راهپیمایی شرکت کرده بودند، خوانده شد. گرچه این تغییر رسمی نیست، ولی همچنان پیروزی بزرگی برای زنان لبنانی است که در حال مبارزه برای برابری اند.لبنان در شاخص شکاف جنسیتی سال 2018 که از سوی مجمع جهانی اقتصاد تعیین شد، رتبه 140 را میان 149 کشور به دست آورد و حتی از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مانند کویت و قطر که عموما به عنوان محدودکننده حقوق زنان تلقی می شوند نیز عقب ماند. زنان لبنانی در پارلمان هم به طرز درخور توجهی غایب هستند و تنها شش کرسی از 128 کرسی به آنها رسیده است.زنان لبنانی مدت هاست در نظام سیاسی فرقه ای این کشور که آنها را در برابر مردان آسیب پذیر و نابرابر کرده، تبعیض را متحمل می شوند. قوانین حاکم بر ازدواج، طلاق، حق حضانت و وراثت در اختیار دادگاه های فرقه ای مختلف است. به گزارش دیده بان حقوق بشر، 15 قانون مجزا برای جوامع مذهبی مختلف این کشور در نظر گرفته شده است که همه آنها علیه زنان و تبعیض آمیزند.یکی از مطالبات اصلی معترضان، ایجاد دولتی غیرفرقه ای است که به طور پیش فرض به بهبود برابری زنان منجر شود. یکی دیگر از خواسته های زنان، تغییر قانون تابعیت است. زنان لبنانی، برخلاف مردان این کشور، نمی توانند ملیت خود را به فرزندان و همسرانشان منتقل کنند.اینکه آیا این نمایش قدرتمند زنان به تغییری معنادار در وضعیت آنها منجر می شود یا نه، به نتیجه سیاسی این اعتراض ها بستگی دارد؛ با این حال همین حالا یک چیز مشخص است؛ اعتراض ها نقش زنان لبنانی را در زندگی عمومی برجسته کرده است. راه پیش رو دشوار است، ولی در یک ماه گذشته مردم لبنان به آینده ای جدید و جهانی برابر برای زن و مرد امیدوار شده اند؛ دو مسئله ای که بیش از هر زمان دیگری به هم گره خورده اند.

درگیری شدید میان حامیان حزب الله و معترضان لبنانی

یکشنبه شب بیروت، پایتخت لبنان، به صحنه درگیری معترضان و هواداران حزب الله و جنبش امل تبدیل شد. جوانان خشمگین طرفدار حزب الله لبنان و هم پیمانش جنبش امل، با معترضانی که مسیر اصلی منتهی به مرکز بیروت را شب یکشنبه بند آورده بودند، درگیر شدند و نیروهای امنیتی و ارتش برای ممانعت از درگیری وارد عمل شدند. درگیری ها در حالی بین دو طرف ادامه داشت که ارتش و نیروهای ضدشورش تلاش کردند دو طرف را از هم جدا کرده و آنها را متفرق کنند. یکشنبه شب ده ها جوان لبنانی پای پیاده و سوار بر موتورسیکلت به پل الرینغ رسیدند که برخی تظاهرکنندگان دیگر راه را به روی آنها بستند. این تظاهرکنندگان شعارهایی در حمایت از سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب الله لبنان و نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان سر می دادند. نیروهای امنیتی نیز با سازوبرگ نظامی به محل درگیری گسیل شدند. پس از درگیری های چندساعته بین معترضان که با اقدامات خرابکارانه و سنگ اندازی دو طرف و خسارت زدن به برخی خودروها همراه بود، نیروهای امنیتی از گاز اشک آور برای متفرق کردن معترضان استفاده کردند.