آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۴۱
فرهنگ
۹

استفاده از تصویر قله تاناراکی نیوزیلند به جای قله دماوند با آن طراحی ابتدایی و زشت در ستاد انتخابات وزارت کشور چه حقایقی را برای ما آشکار می کند؟

سواد عمومی و بصری تعطیل!

صابر محمدی

خب اشتباه است دیگر، آسمان که به زمین نیامده و آدمی هم که خب می دانید جایزالخطاست؛ مثلا همین خود ما، پیش آمده عکسی را به اشتباه انتخاب کرده و در صفحات روزنامه گنجانده ایم. همین چندی پیش بود که یکی از روزنامه های صبح تهران، تصویر منتقد سینما هوشنگ گلمکانی را به جای مهدی سحابی منتشر کرد و این سهو و خطا ما را یاد روزنامه ای دیگر انداخت که چند سال پیش همین اشتباه را مرتکب شده بود. ولی ماجرا اینجاست که آن خبرنگاری که چنین خطایی کرده، بعید است دیگر هیچ وقت همان اشتباه را تکرار کند. از این روست که می گوییم وقتی برای دومین بار و به زعم برخی خبرگزاری ها برای چندمین بار در وزارت کشور قله دماوند را با قله تاناراکی نیوزیلند عوضی می گیرند، خطایی نیست که بشود با توسل به «آدمی جایزالخطاست» از آن گذشت. خب دوستان در وزارتخانه، چند سال پیش هم همین قله نیوزیلندی را جای دماوند روی بنر انتخابات چاپ کرده و زده بودند روی در و دیوارشان. حالا هم همان خطا را تجدید کرده اند. اما این اشتباه ها و مشخصا این اشتباه چطور رخ می دهند؟ با انتشار عکس هایی از وزارت کشور در روز نخست ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس نخبگان، یاد چه تصاویر اشتباه دیگری می افتیم؟ علاوه بر این که می خواهیم به این پرسش ها پاسخ بگوییم، باید این را هم بپرسیم که چرا در هیچ یک از نهادها و اداره ها ما با طراحی تر و تمیز و گرافیکی روزآمد مواجه نیستیم؟ آخر دوستان آن گل و بلبل و پرچم ایران و قله گیریم دماوند را نمی توانید با کمی سر و شکل بهتر کولاژ کنید؟

درست گوگل کن اخوی!

همین چندی پیش بود که نوشتیم اعتماد سهل انگارانه به داده های فضای مجازی باعث شده عده ای بدون تحقیق درباره دروس حذف شده از کتاب های درسی، وااسفا سر دهند در حالی که سربلندکردن از توی گوشی های مان و جست وجویی ساده بین کتاب های درسی نشان می داد بسیاری از آن موارد که در شبکه های اجتماعی دست به دست می شد بهره ای از حقیقت نبرده بودند. حالا علاوه بر این که باز هم باید به سلیقه بصری نهادها و اداره ها در امور گرافیکی شان بند کنیم، باید بگوییم باز در بر همان پاشنه اعتماد سهل انگارانه به داده های مجازی می چرخد و همین ماجرا علت اصلی اشتباه وزارت کشور در استفاده از نماد نیوزیلند به جای نماد ایران بوده است. این دو قله هر چند شباهت اندکی با هم دارند اما نوک دو قله به طور کامل تفاوت دارد و به راحتی قابل تشخیص است.

علت این غفلت، احتمالا اعتماد به نتایج جست وجوی موتور گوگل، آن هم اعتماد به مشکوک ترین آنها بوده است. خبرنگار شبکه خبر این جست وجو را انجام داده تا پیدا کند دوستان وزارت کشور احتمالا از چه مسیری در این چاه افتاده اند.

 او هنگام جست وجوی کلمه دماوند، در میان تصاویری که در صفحه نخست نتایج به نمایش در آمده فقط به دو عکس از تاراناکی رسیده که هر دوی آنها را یک سایت گردشگری منتشر کرده است. بنابراین جست وجوگر عکس برای طراحی پوستر وزارت کشور نیز اتفاقا از میان ده ها عکس موجود، به سراغ همان یک عکس مشکوک رفته است. نکته اینجاست که اگر دوستان وزارت کشور برای دسترسی به قطع بزرگ و باکیفیت همان عکس، صفحه را باز می کرده و وارد سایت گردشگری می شدند، زیر عکس از کامنت هایی که مردم گذاشته اند در می یافتند عکس مربوط به دماوند نیست بلکه قله  تاراناکی نیوزیلند است.

ابتدا؛ شرح ماوقع

ستاد انتخابات وزارت کشور سه چهار روزی است از کسانی میزبانی می کند که برای یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات میاندوره ای مجلس خبرگان رهبری به میدان فاطمی می آیند. این بار، خلاف دفعه های پیشین که سوژه های خبری را ثبت نام کنندگان عجیب و غریب برای رسانه ها می ساختند، خود دوستان در وزارت کشور دست به کار شده اند تا تنور نه چندان داغ انتخابات این دوره را مشتعل کنند. ماجرا از این قرار است که شما وارد ستاد می شوید و بعد به سمت ردیف میزهایی می روید که پشت شان دوستانی نشسته اند که از شما برای شرکت در انتخابات به عنوان نامزد ثبت نام می کنند. پشت سر این دوستان، بنرهایی افقی نصب شده است با ترکیبی زمخت از قله دماوند، چند پرچم ایران، مقداری گل و ابر و از این نشانه های الکی شاعرانه. البته شما اگر جزو کسانی باشید که از صبح دیروز به بعد به ستاد انتخابات رفته اید این تصویر را می بینید، پیش از آن هم البته همه مواردی را که عرض کردیم می دیدید با این تفاوت که به جای قله دماوند، دوست گرافیست ما از قله تاناراکی در نیوزیلند در طراحی اش بهره برده بود.

یاد این سوتی ها هم افتادیم

 دو سال پیش، همین ستاد: ما به یاد می آوریم همین انتخابات اخیر ریاست جمهوری اخیر در سال 96 هم دوستان در ستاد انتخابات وزارت کشور همین اشتباه را کرده بودند؛ همین قله تاناراکی را به جای قله دماوند چسبانده بودند تنگ گل و بلبل و پرچم ایران. حالا البته برخی رسانه ها به جای این که بنویسند این دومین بار است که چنین اشتباهی رخ می دهد، نوشته اند چندمین بار است. راست و درستش با خودشان.

 سربازهای اسرائیلی در شیراز:  این بنرهای تبلیغاتی رسمی، یعنی آنها که ادارات و نهادهای رسمی طراحی و منتشرشان می کنند، خالی از سوتی نیستند اغلب. در این میان اما ما یاد یکی از پرسروصداترین اشتباه ها افتاده ایم؛ سال گذشته شهرداری شیراز بنری در سطح شهر نصب کرده بود که در آن به جای سه سرباز ایرانی، تصویر سه سرباز ارتش اسرائیل را به عنوان نماد مقاومت و شکوه در دفاع مقدس گنجانده بود! اصل تصویر، سه سرباز مرد و یک سرباز زن اسرائیلی را نشان می دهد و با این حساب که گرافیست سرباز زن را حذف کرده بود، مطمئن می شویم که می دانسته این سربازان ایرانی نیستند.