آرشیو سه‌شنبه ۵ آذر ۱۳۹۸، شماره ۳۵۸۱
هنر
۱۰
جشنواره فیلم رشد

ساختمانی شیک اما فرسوده

رسول نظرزاده

چهل ونهمین جشنواره فیلم رشد در حالی برگزار شد که در این سال ها شاهد کمترین تاثیر و کاربرد از این گونه فیلم ها و سایر تولیدات این جشنواره در مدارس و آموزشگاه ها بوده ایم. قرار بود این فیلم ها در راه «دموکراسی آموزشی» و چندصدایی کردن کلاس های درس و صدای معلم و خروج از آموزش مستقیم کتاب های درسی به کار آید و به صورت دیداری نسل آینده این سرزمین را برای زندگی فردا و تجربه های گوناگون آماده کند. با تعطیل شدن بخش تامین وسایل کمک آموزشی و پرورشی در مدارس و کم رنگ شدن علاقه نسل جدید از این گونه فیلم ها و غیرجذاب بودن آنها برای کودکان و نوجوانان- در حالی که جذاب ترین فیلم های آموزشی و هنری در سایت ها و دنیای مجازی وجود دارد- سال ها این سازمان و جشنواره و ساختمان ها یش، کاربرد اصلی خود را از دست داده اند. آنچه امروز از این جشنواره و سازوکار اداری آن باقی مانده جز هزینه ای گزاف و ساختمان و اداره ای شیک اما از درون فرسوده در مراکز شهرها بیش نبوده که عده ای در آن می کوشند با پشت میزنشینی و ابلاغ های اداری و اتاق های مدرن زیر سایه حقوق ماهانه، دورکاری، اضافه کار و سایر امکانات دولتی، مسیر درآمدزایی خود را فعال نگه دارند و از ورود افراد غیرخودی به آن خودداری کنند و پس از کمی با تجربه ها و ارتباط هایی که به دست آورده اند خود اقدام به تاسیس شبه شرکت های تولید فیلم «خصولتی» کنند که سفارش های خود را از همان مراکز می گیرند؛ تولیداتی که در چرخه همان بده بستان های درون سازمانی قرار می گیرند و جز هزینه و بیلان کاری و آرشیوسازی کاربردی ندارند. از این رو هر چند سال می بینیم یکی از همان افرادی که قرار بوده در این سال ها به مردم خدمات هنری ارائه بدهد خود با بودجه همان سازمان و سازمان های موازی اقدام به تولید فیلم سینمایی یا انیمیشن بلند می کند! در حالی که همکاران سخت کوش آنها در همان ساعات- معلم های فداکار این مرزو بوم - در حال تدریس و کار شاق در مدارس با حقوق اندک بوده و هستند.  پرسش اینجاست؛ در شرایط و دنیای امروز این سازمان یا اداره با بودجه و سرانه و وسایل و عوامل گوناگون و برگزاری جشنواره و سفرهای کوچک و بزرگ و جلسه های ریز و درشت و بخش های پژوهشی و... چه تاثیر و کاربردی برای نسل های مختلف دانش آموزان این سرزمین داشته   است؟ کدام فیلم آموزشی در درس های گوناگون از این سازمان و جشنواره -حتی برندگان فیلم های گوناگون سال های پیش این جشنواره - طی 49 سال به کار فرزندان این مرزوبوم آمده است؟ چه ساعتی از ساعت های تدریس و آموزش در رشته های مختلف در مدارس و کلاس ها، به دیدن و نقد این فیلم ها و مشارکت و تجربه اندوزی آنها اختصاص داشته است؟ آیا فیلم های سال ها و دهه های پیش این جشنواره امروز محلی از اعراب و ارجاع دوباره دارند؟ در حالی که در طول سال چند جشنواره مشابه با مضامین مشابه در حال برگزاری و بلعیدن هزینه ها هستند. جشنواره فیلم کودک و نوجوان، جشنواره فیلم کانون پرورش، جشنواره فیلم های صنعتی، جشنواره سیمرغ با موضوع محیط زیست و... که معلوم نیست تولیدات و برگزیدگان آنها سر از کجا درمی آورند. اغلب آنها هزینه های خود را پیش تر از محل تولید و از هزینه های سازمانی دریافت کرده اند و نیازی به پخش و رویارویی و توجه تماشاگر و نقد ندارند، با این همه امسال شنیدیم برای گسترده ترکردن هرچه بیشتر این سفره، اقدام به برگزاری جشنواره در چند کشور برای دانش آموزان ایرانی مقیم خارج از کشور کرده اند! انگار همیشه مرغ همسایه غاز است! در حالی که فرزندان پرشمار همین آب و خاک در داخل کشور کمترین خبر و ارتباطی با فیلم های جشنواره ندارند چه نیازی به بین المللی برگزارکردن جشنواره برای تعدادی اندک در بیرون از مرزهاست؟ و اصلا مگر در داخل ایران چند مدرسه در طول سال حاضرند ساعت های درسی شان را تعطیل کنند و به دیدن فیلم آموزشی به سالن های سینما بروند؟ موضوع وقتی تلخ تر می شود که بدانیم در این سال ها درد و اعتراض اصلی معلم ها، کمبود بودجه و مشکلات معیشتی و نبود خدمات مناسب بوده واین گونه در این سال ها از جیب معلم ها با بهانه های گوناگون، مراسم و جشنواره ها و شوراها و جلسه هایی برگزار می شود که هیچ کاربردی جدی در این سال ها برای معلم ها و دانش آموزان نداشته اند؛ در حالی که تعداد زیادی از فارغ التحصیلان و جوانان رشته های دبیری یا گرایش های هنری سینما و تئاتر در این سال ها به دلیل نبود فضای شغلی مناسب همچنان بی کار مانده اند و هیچ چشم انداز روشن برای زندگی آنها دیده نمی شود. جشنواره فیلم های آموزشی رشد در شکل فعلی خود نیاز به خانه تکانی اساسی برای ادامه حضور ملموس خود در فضای آموزشی معاصر و چگونگی ارتباط خود با نسل های جدید در مراکز آموزشی و کلاس ها دارد. یکی از دلایل برگزاری هر جشنواره ای را در پایان هر دوره بر اساس برایند، تاثیرگذاری و بازده آن در گروه های مقصد می سنجند، نتیجه ای که طی 49 دوره برگزاری این جشنواره نسبت به آن غفلت شده است. در شکل حاضر، برگزاری چنین جشنواره ای با زمینه ها و ضمیمه هایش در پوشش فرهنگی/ سینمایی و با قالب مرکزگرای سازمانی اش، جز حیف و میل کردن بودجه ها و اموال و دریافت حقوق های سرسام آور ریز و درشت برای گروهی خاص که برایند کارهایشان در این سال ها نامعلوم بوده، بهره دیگری نداشته است.