آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۴۱
زندگی: سلامت
۱۴
روان شکافی

کودکان وسواسی

دکتر مهرنوش دارینی

یکی از رفتارهایی که هم در بزرگسالان دیده می شود و هم در کودکان، رفتارهای تکرار شونده یا وسواس است. به آن دسته از رفتارهای تکرارشونده ای که فرد نمی تواند به طور اختیاری و ارادی شروع کند یا به پایان برساند و به دلیل اضطراب ایجاد می شود وسواس می گویند.

ممکن است که کودکان نیز به صورت طبیعی برخی از رفتارها را تکرار کنند یا روی لوازم اسباب بازی یا لوازم شخصی و لوازم التحریر خود حساس باشند. اما زمانی این نوع حساسیت ها حالت بیمارگون به خود می گیرد که با نشانه های تکرار شونده همراه شود و این تکرارها مانع از انجام امور عادی زندگی روزمره کودک شود.

این نوع اختلال می تواند از شش سالگی در کودکان تشخیص دقیق داده شود کودکان مبتلا به وسواس فکری عملی، افکار یا وسواس های فکری و مزاحم و ناخواسته را تجربه می کنند که این افکار موجب اضطراب آنها می شود و غالبا با رفتارهای تکراری سعی می کنند اضطراب خود را کاهش دهند.  رایج ترین وسواس در کودکان ترس از میکروب و آلودگی است که با شستن مکرر خود و حتی لوازم نوشتاری و دفتر مشق نیز می تواند همراه شود. رفتارهای تکراری کودکان در طول زمان تغییر می کند و ممکن است در زمینه وارسی کردن و نظم نیز بروز کند. برخی کودکان نیز ممکن است قبل از خواب بارها از والدین خود بپرسند که دوستش دارند یا خیر که این نوع پرسش بیش از حد معمول و به مدت طولانی صورت می گیرد. تشخیص به موقع رفتارهای وسواسی می تواند درمان زودهنگام را به همراه داشته باشد. علاوه بر کودکان، نوجوانان نیز ممکن است درگیر وسواس شوند و برخی از نشانه های هشدار اولیه عبارتند از:

   مصرف بیش از اندازه صابون، دستمال کاغذی و لوازم بهداشتی

   تعویض بیش از اندازه لباس

   نگرانی بیش از حد برای سلامتی اعضای خانواده

   افت تحصیلی ناگهانی وپایین آمدن یکباره نمرات امتحانات مدرسه

    طول کشیدن بیش از اندازه نوشتن تکالیف

   داشتن مراسم طولانی برای خوابیدن

   استفاده از جملات تکراری

برای تشخیص لازم است تا فهرست رفتارها به صورت دقیق ثبت شود و کودکان چون می دانند رفتارهای تکراری آنها ممکن است مورد تمسخر همکلاسی هایشان قرار بگیرد در نتیجه رفتارهای خود را به صورت پنهانی انجام می دهند یا نمی توانند افکار خود را به درستی توضیح دهند. برای درمان از دارو درمانی در صورت لزوم و رفتاردرمانی، درمان های شناختی و خانواده درمانی استفاده می شود.