آرشیو چهار‌شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۷۶
صفحه اول
۱
حرف اول

عراقی ها چرا معترض اند؟

صباح زنگنه

عراق در سال های اخیر معمولا به شکل محدود و گاهی سراسری اعتراض را تجربه کرده است. در تابستان گذشته نیز بصره در جنوب عراق، شاهد تظاهرات قابل توجهی بود که در پی افزایش گرما و قطعی برق و مشکلات آب آشامیدنی بروز کرد. آن اعتراضات تعدادی زخمی در پی داشت و تعدادی از دفاتر احزاب نیز خسارت دیدند. وجود فساد درخورتوجه و ضعف در ارائه خدمات، نارضایتی هایی را در پی داشته است. مرجعیت عراق نیز به این ضعف ها و نا کارآمدی در کابینه که شبیه به تقسیم منافع بین احزاب و شخصیت های عراق است، معترض هستند. اعتراضات اخیر با دعوت احزاب و کار شبکه ای جریانات نامشخص شکل گرفت و ادامه یافت. بی کاری، خدمات آب، برق، بهداشت و مسکن ضعیف و نبود فعالیت های عمرانی و برنامه های تحول گرایانه اقتصادی، همه و همه از محورهای اعتراضات است. سهم خواهی احزاب و افراد بانفوذ را هم باید به این موارد اضافه کرد. دخالت های پیدا وپنهان خارجی اعم از آمریکا و برخی کشورهای عربی، در وضعیت فعلی عراق تاثیر گذار است. اختلافات به گونه ای است که به سفر عادل عبدالمهدی به چین اعتراض شده، ارتش در حفظ حریم هوایی عراق منفعل عمل می کند و به پایگاه های حشدالشعبی حمله می شود و جابه جایی یک ژنرال ارتش نارضایتی پدید می آورد. همه اینها و در یک کلام آسیب های داخلی، دخالت های خارجی را نیز در پی دارد. در 16 سال بعد از حمله آمریکا به عراق، این اعتراضات کمابیش انجام شده است. تفاوت بودجه اقلیم کردستان و ممنوعیت ورود برخی از کالاهای مصرفی از کشورهای همسایه ازجمله دلایل اعتراض تظاهرات کنندگان است. برخی استانداری ها نیز به دنبال این بودند تا خانه های غیرمجازی را که در حاشیه شهرها ساخته شده، تخریب کنند و زمین ها را برای ساخت خانه های ارزان قیمت آماده کنند اما در ابتدا اقدام به تخریب کردند که همین مسئله جنبه دیگری به نارضایتی ها و اعتراض ها اضافه کرد. این اعتراض ها از بغداد آغاز و به سایر استان ها نیز توسعه پیدا کرد و صرفا در استان های شیعه نشین این اتفاقات رخ داد و مناطق اقلیم کردستان و استان های غرب عراق هیچ کدام چنین تظاهراتی را شاهد نبودند. 

همه اینها علامت سوالی را ایجاد می کند که نخست وزیر شیعه باید پاسخ معترضان را داده و به مسائل آنها رسیدگی کند. فراموش نکنیم دولت عبدالمهدی هم دولت حاصل توافق میان دو فراکسیون اکثریت این کشور است که این روش تاکنون در عراق پیاده نشده بود. تبلیغات در رسانه ها یا به ویژه در رسانه های اجتماعی و ناکارآمد دانستن دولت نیز مزید بر علت شد. تاثیر توییت ها و پیام های رسانه های اجتماعی به حدی بود که دولت ناگزیر از قطع اینترنت شد؛ چراکه اکثر توییت ها خارج از عراق و عمدتا از عربستان انجام می شد. فقط یک سال از عمر دولت و نخست وزیر عادل عبدالمهدی گذشته و طرح چنین موضوعاتی فضا را کاملا ملتهب کرده است. وقتی اتفاقاتی مانند آنچه در عراق در جریان است، رخ می دهد، بهره برداری سیاسی از آن امری معمول است؛ مثلا عده ای با ایران مخالف اند و همه مسائل را به سمت ایران سوق می دهند؛ طبیعتا عده ای هم آن را حاصل دخالت های آمریکا و اسرائیل و اعراب منطقه می دانند. تمام اینها سوال هایی را ایجاد می کند که باید پاسخ داده شود.