آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۵۵۴۱
صفحه آخر
۲۰
کافه میرداماد

گفت و گو با مهدی صباغ زاده، کارگردان فیلم خاطره انگیز «خانه خلوت» که قرار است از تلویزیون پخش شود

با 12 میلیون تومان فیلم ساختم

گفتگو: طاهره آشیانی

 شما یادتان نمی آید اما روزی روزگاری در سینمای ایران، فیلم هایی تولید می شد که هم به سالن سینما ارزش و اعتبار می داد هم به کارگردان و بازیگران و عوامل سا زنده اش و هم در تاریخ سینمای ایران جای می گرفت تا اگر روزی روزگاری کسی سراغ گرفت که از سینمای ایران چه فیلمی را تماشا کنیم، نام آنها را بگویی و یادآور شوی که این فیلم ها را از دست نده.یکی از این فیلم ها «خانه خلوت» ساخته مهدی صباغ زاده است که تاکنون بارها از تلویزیون به نمایش درآمده و قرار است روز پنج شنبه هم از شبکه آی فیلم روی آنتن برود.

خانه خلوت در سال 70 ساخته شد و زمانی که در جشنواره فیلم فجر روی پرده رفت همه را به تحسین واداشت.  صباغ زاده در دهه شصت که سینمای ایران بعد از انقلاب شکل می گرفت یکی از کارگردانان موثر این حوزه بود و فیلم هایی می ساخت که هم گیشه سینما از آن استقبال خوبی می کرد و هم منتقدان و داوران جشنواره ها.از میان این فیلم ها می توان به آفتاب نشین ها، سناتور، پرونده، گمشده، مهاجران و جست وجو در جزیره اشاره کرد.وقتی در سال 70 صباغ زاده خانه خلوت را ساخت نشان داد که دهه شصت و فیلم هایی که ساخته باعث پختگی او شده و توانسته دهه هفتاد را با فیلمی که یک سر و گردن از فیلم های سینمایی آن سال ها بالاتر بود را بسازد و اکران کند.

خانه خلوت درباره یک نویسنده است، پیرمردی که روزی روزگاری پاورقی نویس روزنامه بوده. او برای خودش و کارش ارزش قائل بوده اما الان شرایط جوری شده که سودجویان می خواهند دار و ندار مالی و معنوی او را بگیرند.اما او باید مقاومت کند و همین مقاومت است که به او ارزش می دهد و ثابت می کند با بقیه فرق دارد؛ او یک نویسنده است و همین بزرگترین تفاوت او با بقیه است و این ارزش را فقط نرگس (فاطمه گودرزی) می داند که شوهرش در جنگ مفقودالاثر شده.بازی درخشان زنده یاد عزت الله انتظامی و مرحوم نیکو خردمند و فاطمه گودرزی یکی از دلایل موفقیت خانه خلوت بود.

انتظامی، 30 هزار تومان گرفت

دیروز که به صباغ زاده تلفن کردم تا درباره این فیلم از او بپرسم، گفت: 28 سال از ساخت این فیلم می گذرد و جزئیاتش را زیاد یادم نیست. اما الان که از دور به آن نگاه می کنم، به نظرم فیلمی است که از زمان و دوره خودش خیلی جلوتر بود. شخصیت اصلی نویسنده ای است که همه عمر نوشته به این امید که در دوران پیری و کهولت از ثمره آن همه نوشتن بهره ببرد اما از در و دیوار برایش تهدید می بارد.اتفاقی که در همه تاریخ بر سر فرهنگ و هنر ایران آمده و باز هم خواهد آمد.فرهنگ و هنر در کشور ما همیشه غریب بوده و چنین به نظر می رسد که شرایط تغییر نخواهد کرد.شاید همین موضوع باعث شده تا فیلم خانه خلوت همیشه تازه باشد.

صباغ زاده درباره هزینه های ساخت این فیلم می گوید: فیلم نامه که نوشته شد، کسی برای تهیه کنندگی و سرمایه گذاری پا پیش نمی گذاشت، آن زمان هم مثل الان بود و برای فیلم های فرهنگی کسی سرمایه گذاری نمی کرد.فیلم نامه را بازنویسی کردم و تهیه کننده پیدا کرد.فیلم نامه را بردم خانه آقای انتظامی، کلیت کار را برایش توضیح دادم و باهم قول و قراری گذاشتیم. چند روز بعد که فیلم نامه را خواند، تماس گرفت و گفت نقش جلال الدین را بازی می کند. کل فیلم را با 12 میلیون تومان جمع کردیم.سی هزار تومانش دستمزد آقای انتظامی بود. آن زمان 12 میلیون تومان پول زیادی بود. اما خدا را شکر توانستیم فیلمی بسازیم که در تاریخ سینمای ایران بماند.آقای زرین دست، فیلمبردار بود و از همه خلاقیت و تکنیک هایی که بلد بود در این فیلم استفاده کرد.آقای علیقلی موسیقی برایش ساخت که تا مدت ها مردم جدای فیلم  به آن گوش می دادند.ساخت و سازهای فیلم خیلی ظریف و با حساب و کتاب بود و طراح صحنه و لباس برای آن زحمت زیادی کشید.

روشنفکرنماهای چپ گرا به فیلم تاختند

وقتی فیلم در جشنواره نشان داده شد، تحسین همه را برانگیخت.فیلم در چندین رشته نامزد دریافت جایزه شد که یکی اش بهترین بازیگر نقش اول مرد بود اما به زنده یاد انتظامی سیمرغ ندادند.حقش را خوردند.یکی از بهترین بازی های دوران بازیگری ا ش را در این فیلم به نمایش گذاشت.یک عده نویسنده و روشنفکرنمای چپ گرا آن سال ها به فیلم تاختند.نظرشان چندان اهمیتی نداشت اما گویا در رای قطعی داوران تاثیرگذاشت.

غوغاسالاری سینمادارها

صباغ زاده درباره فروش فیلم می گوید: فیلم خوب فروخت.هم سرمایه اولیه را برگرداند وهم سود کرد.آن سال ها حال و روز سینمای ایران خیلی خوب بود.فضا کاملا فرهنگی بود. فیلم هایی ساخته می شد که هم داستان داشت، هم سطحی نبود و هم می فروخت.وزارت ارشاد برای فیلم ها درجه بندی مشخص کرده بود؛ الف، ب و جیم.سینماگران تلاش می کردند فیلم شان درجه جیم نگیرد.نه در شان خودشان بود و نه سینمادارها تمایلی به اکران فیلم های درجه جیم داشتند.الان اما برعکس شده، فیلم های جیم همه سینما ها را قرق کرده اند.مردم به تماشای فیلم های سطحی عادت کرده اند و وزارت ارشاد هم انگار دیگر کار زیادی با فیلم ها ندارد.سینمادارها هستند که تعیین می کنند چه فیلم هایی را اکران کنند و چند سالن سینما به آنها بدهند.دیگر دوره تولید و اکران فیلم هایی که برای سینمای ایران اعتبار می آوردند و برای مسوولان و مردم ارزش داشتند، تمام شده است.خودم و پسرم کاوه در همین سینما فعالیت داریم اما دوره ای که فیلم هایی مانند خانه خلوت تولید و اکران می شد فضای سینمای ایران کاملا فرهنگی بود و با الان اصلا نمی شود مقایسه اش کرد.