آرشیو دو‌شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۱
خارج از مرزها
۵
دریچه دیگر

چرا اینستاگرام پست های ایرانی ها را حذف کرد؟

آزادی بیان با تابعیت از دونالد ترامپ

زهرا تخشید

آیا اینستاگرام می تواند پست شما را حذف کند؟ پاسخ کوتاه بله است. اینستاگرام یکی از خدماتی است که توسط شرکت فیس بوک ارایه می شود. شرکت فیس بوک در سال 2012 استارت آپ اینستاگرام را خریداری کرد. هم اکنون هر کاربر این شبکه اجتماعی هنگام تشکیل حساب خود با انتخاب گزینه «من مقررات این شرکت را می پذیرم» قراردادی را با شرکت ارایه دهنده خدمات امضا می کند که ملزم به پایبندی به شروط یک طرفه مقرر در این قرارداد است. حال با توجه به متمم اول قانون اساسی امریکا که ضامن آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات شهروندان این کشور است، برچه اساسی این شرکت می تواند برخی پست ها را به دلخواه حذف کند و در نتیجه شهروندان امریکایی را از دسترسی به این اطلاعات محروم سازد؟

متمم اول قانون اساسی امریکا تنها به شرکت های دولتی اعمال می شود. با توجه به اینکه فیس بوک ارتباطی به دولت امریکا نداشته و یک شرکت خصوصی است، متمم اول قانون اساسی نیز بر آن اعمال نشده و این شرکت می تواند حسب دلخواه مطالب منتشرشده در شبکه های اجتماعی خود را تنظیم کند. به این ترتیب کسی نمی تواند به دلیل حذف مطلب خود توسط این شرکت به دادگاه شکایت کند. این شبکه اجتماعی نیز برخی از مقررات خودنوشته خود را تحت عنوان «استانداردهای جامعه» به معنی مقررات اهالی استفاده کننده از خدمات فیس بوک در وب سایت خود منتشر کرده است که برای کاربران قابل ملاحظه است و بر اساس آن عمل می کند.

اما دلیل اصلی مطرح شدن این سوال که چرا اینستاگرام اقدام به حذف پست های بسیاری از ایرانیان می کند از آنجا نشات می گیرد که شرکت فیس بوک مدعی دفاع جدی از آزادی بیان در دنیاست. این شرکت تا کنون بارها شکل گیری اعتراضات بهار عربی را به نقش فیس بوک در ایجاد ابزاری برای آزادی بیان در آن جوامع ارتباط داده است. پیشبرد چنین شعارهایی توسط شرکت ها به اختیار خود شرکت انتخاب می شود زیرا امروزه شرکت ها معتقدند با پیشبرد سیاست هایی که افکار عمومی آن را محترم می شمارند می توانند میزان محبوبیت شرکت را در جامعه بالا برده. شرکت ها امیدوارند در نتیجه این محبوبیت حجم بیشتر کاربران را جذب کرده و در دراز مدت حتی سوددهی شرکت را نیز با چنین رویکردهایی افزایش دهند. در این راستا چندی پیش مارک زاکربرگ حتی از انتشار مطالب دروغین تحت عنوان لزوم حمایت از آزادی بیان به هر قیمتی در سخنرانی خود در دانشگاه جورج تون دفاع کرد. او در این سخنرانی اعلام کرد در جامعه دموکراتیک نباید شرکت های خصوصی در رابطه با اینکه چه سخنی اجازه انتشار دارد و چه سخنی باید سانسور شود تصمیم بگیرند. در این شرایط، به چه دلیل فیس بوک (که مالک اینستاگرام است) اقدام به حذف پست های ایرانیان می کند؟ چنانچه در ادامه خواهیم دید به نظر می رسد فیس بوک برخلاف تبلیغات خود مبنی بر دفاع از آزادی بیان ترجیح داده است در رابطه با کشور ایران به اختیار خود از سیاست های دولت فعلی کشور امریکا پیروی کند. اما فیس بوک این مساله را به این صورت بیان نمی کند. این شرکت در مصاحبه ای اقدامات خود را توجیه و اعلام کرده با توجه به قوانین مرتبط با تحریم ایران مجبور به برداشت صفحات و پست های مربوط با اشخاصی است که توسط دولت امریکا تحریم شده اند. آیا این ادعا صحیح است؟ اگر چنین است به چه دلیل توییتر که یک شبکه اجتماعی دیگر در امریکاست اقدام به حذف چنین پست هایی نکرده است؟ برای پاسخ حقوقی به این سوالات لازم است به قوانین امریکا در این رابطه مراجعه کنیم.

به نظر می رسد شرکت فیس بوک در این راستا به یک قانون قدیمی به نام قانون اختیارات اضطراری اقتصادی بین المللی استناد می کند. این قانون که در سال 1977در امریکا به تصویب رسیده به رییس جمهور این کشور اختیارات گسترده ای پیرامون صدور دستورات اجرایی در زمینه تحریم های اقتصادی داده است. به این ترتیب شرکت هایی که در امریکا فعالیت دارند باید از دستورات اجرایی صادرشده در این راستا توسط قوه مجریه امریکا پیروی کنند، در غیر این صورت شرکت متخلف به پرداخت جریمه های سنگین مالی محکوم خواهد شد. اما این قانون تمام ماجرا نیست. مطلبی که شرکت فیس بوک به نظر می رسد به عمد در رابطه با کاربران ایرانی به آن بی تفاوتی نشان می دهد استثنایی است که در سال 1988 و 1994 به این قانون اضافه شد. طبق متمم «ب» بند 1702 این قانون، رییس جمهوری امریکا نمی تواند در ارتباطات مردم امریکا با اشخاصی که مورد تحریم قرار گرفته اند خللی وارد آورد.[1] بر اساس این بند هرگونه ارتباط پستی، تلگرافی، تلفنی و سایر ابزار ارتباطی که شامل نقل و انتقال مالی نباشد با اشخاصی که توسط این کشور تحریم شده اند بلا مانع است. امروزه شبکه های اجتماعی به راحتی تحت پوشش «سایر ابزار ارتباطی» قرار می گیرند. بنابراین دولت امریکا طبق تفسیر قانون فعلی نمی تواند شرکت فیس بوک را به حذف پروفایل شخصی که تحریم شده است یا پستی مربوط با او مجبور کند. همان طورکه در توییتر نیز پروفایل اشخاص شناخته شده ایرانی که توسط دولت امریکا تحریم شده اند همچنان پابرجا هستند. بنابراین در صورتی که شرکت فیس بوک در شبکه اجتماعی فیس بوک یا اینستاگرام اقدام به حذف پستی می کند، این اقدام تنها سیاست خود شرکت بوده و توجیه آن تحت پوشش «اجبار قانونی» غیرموجه است.

چگونه می توانیم احتمال پاک شدن پست خود را کم کنیم؟ باید توجه داشت که اقدام اینستاگرام به حذف پست ها در حجم بالا توسط یک شخص یا اشخاص صورت نگرفته، بلکه این شرکت به طور کلی از هوش مصنوعی AI برای شناسایی پست هایی که آن را خلاف استانداردهای جامعه فیس بوک می داند استفاده می کند. براساس مقررات خود نوشته فیس بوک، این شرکت اقدام به حذف پستی که جنبه خبری، یا هنری داشته باشد نخواهد کرد. این امر در رابطه با پست هایی که در شرایط عادی خلاف مقررات فیس بوک هستند نیز اعمال می شود. این مقرره برگرفته از رویه قضایی امریکا در زمینه آزادی بیان است که با استناد به «ارزش خبری» اجازه انتشار سخنانی که در شرایط عادی غیرقانونی تلقی می شود را به شهروندان می دهد. برای مثال اگر در شرایط عادی انتشار مطلبی در رابطه با شخص الف بتواند نقض حریم خصوصی فرد تلقی شود، در صورتی که موضوع به تشخیص دادگاه دارای ارزش خبری باشد شخص الف نمی تواند از انتشار آن جلوگیری کند. به همین دلیل است که با وجود مطالب توضیح داده شده، بسیاری از پست های ایرانیان نیز در اینستاگرام باقی مانده اند. حال برای آنکه پست شما توسط الگوریتم های اینستاگرام به اشتباه شناسایی نشود می توانید از هشتگ هایی مانند #خبر #news استفاده کرده یا با اتصال چند کلمه از جمله خود با هم (بدون فاصله) امکان شناسایی محتوای پست خود را توسط الگوریتم ها کم کنید. البته این اقدام نمی تواند باقی ماندن پست شما را تضمین کند اما احتمال حذف سریع آن را کمتر خواهد کرد. فیس بوک در تلاش است تا روز به روز سیستم های خود را در این راستا قوی تر ساخته تا از بروز خطا در الگوریتم ها بکاهد زیرا باید توجه داشت در صورتی که از چنین امری سوءاستفاده شود می تواند نتایجی نامطلوب را به همراه داشته باشد.