آرشیو دو‌شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۸، شماره ۵۵۷۵
فرهنگ
۹
یادداشت

نگاهی به نمایشگاه «کی و کجا» در گالری آس

انسان در گذر زمان و سلطه مکان

مریم درویش

نمایشگاه آثار ماندانا کسرایی و پریسا شیرزادی با نام «کی و کجا» در گالری آس برپاست. این نمایشگاه دربرگیرنده دو مجموعه متفاوت در زمینه نقاشی و چاپ است، اما با وجود این که دو هنرمند بدون ارتباط با یکدیگر آثار خود را خلق کرده اند، اشتراکات قابل توجهی در این تابلوها دیده می شود.

در هر دو مجموعه به انسان و حضور او در فضاهای مختلف پرداخته شده است، اما قرار نیست با شخص خاصی مواجه شویم یا رفتار و ویژگی های افراد را بررسی کنیم. در واقع هر دو مجموعه موقعیت انسان در جهان را مورد توجه قرار داده و هر کدام از هنرمندان از دیدگاه خود به این موضوع پرداخته اند.

ماندانا کسرایی در هر کدام از نقاشی های خود گروهی از اشخاص را در فضایی باز و طبیعی قرار داده است. اما نکته ای که عجیب می نماید تضاد این افراد با محلی است که در آن قرارگرفته اند. آدم هایی که مشخص است در یک مجلس مهمانی حضور دارند، در کویر دیده می شوند و در جایی دیگر اعضای یک خانواده را در میان خرابه های یک بنای قدیمی می بینیم. به همین ترتیب عکس عروس و دامادی که در میان بنایی عظیم و مخروبه قرار دارد مخاطب را با این سوال مواجه می کند که چرا این افراد در جایی که باید باشند، حضور ندارند.

در واقع کسرایی همین عدم هماهنگی افراد با جایگاه آنها را مدنظر قرار داده و آن را به شکل نمادین به تصویر کشیده است. این عدم ارتباط می تواند به زندگی اجتماعی اشخاص تعمیم داده شود و نادرست بودن موقعیت و جایگاه بسیاری از افراد جامعه را به نقد بکشد. از سوی دیگر نحوه نمایش این افراد با ابهام همراه است. رنگ های خیسی که روی آنها کاردک کشیده شده است باعث شده تصاویر محو شده و رنگ ها درهم فرو برود. پریسا شیرزادی هم در آثار خود به نمایش انسان پرداخته و برای این کار سراغ عکس های خانوادگی قدیمی رفته است. عکس های سیاه و سفیدی که جمعی صمیمی را در روزگار گذشته نشان می دهد، درحالی که بسیاری از این افراد در زندگی امروز حضور ندارند و اگر هم در قید حیات هستند وضعیتی بسیار متفاوت از این عکس ها دارند.

شیرزادی در این آثار به موضوع گذر زمان و تاثیراتی که بر زندگی انسان دارد پرداخته است و برای نمایش این تصاویر از تکنیک چاپ دستی استفاده کرده است. عکس های سیاه و سفید آدم ها در حالی بر صفحه کاغذ آمده است که صورت تعدادی از آنها محو شده و به نظر می رسد این موضوع نشان دهنده عدم حضور آنها در دنیاست. افرادی که رو به دوربین دارند و برای ثبت یک تصویر یادگاری بی حرکت مانده اند، مخاطب را به گذشته های دور می برند و او را با گذر زمان مواجه می کنند.

اما نکته قابل توجه آن است که مخاطب نشانه ای از فضای پیرامون این افراد نمی بیند. این تصاویر که احتمالا در خانه و میان اسباب منزل و لوازم تزیینی ثبت شده اند، حال در فضایی تخت و خالی قرارگرفته اند و ارتباطی میان آنها با فضای اطراف نیست. این جدا شدن از بستر اصلی و شناخته شده افراد باعث می شود، مرزهای زمانی از میان برود و تاکیدی بر این باشد که هیچ کدام از این اشخاص شرایط گذشته خود را ندارند. نمایشگاه «کی و کجا» تا 25 دی در گالری آس ادامه خواهد داشت. علاقه مندان می توانند هر روز از ساعت 16 تا 24 به نشانی خیابان شریعتی، بالاتر از پل رومی، جنب بانک پارسیان، پلاک 1831 مراجعه کنند.