آرشیو دو‌شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۱
هنر و ادبیات
۹
گزارش

برخی هنرمندان از رویدادهای مختلف هنری کنار کشیدند

موج انصراف و استعفا

تینا جلالی

در پی بروز سانحه هوایی سراسر اندوه بار و تلخ پرواز تهران به اوکراین که منجر به جان باختن تعدادی از هموطنان ما شد، جامعه هنری ایران برای همدلی و همدردی با خانواده های جانباختگان با آنها همراه شده و هر یک در بیانیه هایی جداگانه از مسوولان خواستند رفتار، صادقانه تر و مهربان تری در قبال آنها که جگر گوشه های خود را در این رویداد از دست داده اند اتخاذ کرده و بار دیگر مطالبه خود را تکرار کردند که تشییع عمومی پیکر سوختگان این فاجعه در خیابان های اصلی شهرهای زادگاه برگزار شود.

تسلیت کیمیایی به جانباختگان

در حالی که کمتر از یک ماه دیگر تا برگزاری سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر باقی است و فیلم «خون شد» مسعود کیمیایی در بخش مسابقه این فستیوال انتخاب شده اما این کارگردان قدیمی دقایق پایانی شنبه شب با انتشار ویدیویی رسما کناره گیری خود را از حضور در این رویداد سینمایی اعلام کرد. از نظر او انصرافش از جشنواره فجر در واقع تسلیتی است که به خانواده های جانباختگان می گوید.

به اعتقاد کیمیایی او هیچ وقت اهل جشنواره نبوده و در ساخته هایش همواره سمت و سوی مردم را گرفته: «نگاه می کنیم، می بینیم که مردم روزگار سختی را می گذرانند و روزی نیست که خبرهای بد نشنویم. دلم نمی خواهد فیلمم در جشنواره فجر نشان داده بشود به دلیل تسلیتی که به این همه آدم دارم. مردمی که مسافر بودند.» البته انصراف کیمیایی از عدم حضور در جشنواره فجر با واکنش های مختلفی همراه بود در همین راستا ابراهیم داروغه زاده دبیر جشنواره فجر واکنش نشان داد و توهین به یک کارگردان بزرگ و پیشکسوت سینما را به هر دلیلی نادرست برشمرد.

انصراف تئاتر ی ها

در این میان اهالی تئاتر هم هر کدام با انتشار اطلاعیه های مجزا با خانواده های داغدیدگان همدردی کردند. علیرضا کوشک جلالی نوشت: «من به نشانه همدلی با مردم داغدار و ستمدیده سرزمینم، امسال در هیچ یک از جشنواره های هنری فجر حضور نخواهم داشت.» اپرای عروسکی «مکبث» به کارگردانی بهروز غریب پور به خاطر همدردی با خانواده های جانباختگان اجرا نمی شود. محمدرضا علی اکبری، گوینده رادیو با اشاره به اینکه روزگاری این استودیو خانه من بود، نوشت: «چند سالی از آن روز و روزگار دوستی و همدلی گذشت، روزگاری که خوش خیال بودم و...» اکبری با این نوشتار بیان کرد که دیگر گوینده رادیو نیست.

همچنین نزدیک به صد هنرمند مشهدی از حضور در جشنواره تئاتر فجر انصراف دادند به این معنی که 3 گروه نمایشی مشهد به جشنواره نمی روند. گروه های نمایشی، آدیداس، جانی - سکیکی و خدای - جنگ راه یافتگان مشهدی سی و هشتمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر که شامل نزدیک به یکصد نفر از هنرمندان فعال تئاتر مشهد هستند در ابراز همدردی با داغدیده های کشور از حضور در این جشنواره انصراف دادند.

گروه نمایش «آواز قو» نیز انصراف خود را از شرکت در جشنواره تئاتر اعلام کردند و نوشتند: «این روزهای اندوه را تاب می آوریم به امید روزهایی روشن تر در خدمت تئاتر عزیز. چرا که گاهی جادوی هنر هم نمی تواند لبخند بر لب این وطن خسته بیاورد.» گروه نمایش «من» هم با همدلی تمامی عوامل این اثر از بخش رقابت صحنه ای جشنواره تئاتر فجر کناره گیری کرد.

هر مصلحتی مصلحت نیست

در واکنش به سقوط هواپیمای اوکراینی و اتفاق های پس از آن جمعی از معماران ایران (نشید نبیان، کاوه فولادی نسب، رامبد ایلخانی، حامد بدری احمدی، الهام رضوی، افشین فرزین، محمدرضا نیکبخت، مهرداد زواره محمدی، محمدرضا قدوسی، علی کرمانیان، دلارام بلورچی، علیرضا تغابنی، آرش بصیرت، ایرج کلانتری، سارا سهراب، مریم کهنسال نودهی، بابک شکوفی، سامان سیار، نازنین ذاکری، امین موسوی، بهرام کلانتری، کورش دباغ، آلما رحمانی، مریم ذوقی، پدیده تیموریان، علیرضا امتیاز، بابک رستمیان، گلناز بهرامی، فرشاد مهدی زاده، سهیل قندیلی، پرشیا قره گوزلو، بهزاد اتابکی، فیروز فیروز، مریم مسعودی، آرش شهابیان، مهسا جهانی، مرضیه ترابی، سهراب رفعت، شادی حکمی، مرتضی ادیب، مریم یوسفی، بهارک کشانی، بهروز منصوری، رضا نجفیان، دیبا زاهدی، مهران خوشرو، فاطمه رضایی، سارا آذرخویش، رامین بیرق دار، سودابه کیخا، سارا نیک کار، مهسا باباپور، سامان شمس، رشا کیانی، گلشن نریمانی، پریسا فولادی، زهره رضاخانی، یحیی نوش آبادی، سینا ولدی، نازنین جوانشیر و...) بیانیه ای منتشر کردند. آنها نوشتند: «تلخ و پرادبار. روز چهارشنبه جمعی از هموطنان مان در فاجعه ای بزرگ - سقوط هواپیمای اوکراینی- در خطایی نه تنها انسانی که همچنین اشتباهی ساختاری جان خود را از دست دادند و بهت و ناباوری و استیصال و خشمی که جامعه ایرانی را - در سراسر جهان - در خود فرو برده بود با گفت وگوهای غیرشفاف و ضد و نقیض مسوولان افزون شد. شنبه 21 دی ماه در اطلاعیه ای رسمی دلایل این فاجعه انسانی به اطلاع مردم رسید و گویی هواپیمای اوکراینی بار دیگر سقوط کرد و هموطنان مان بار دیگرچهره در نقاب خاک کشیدند و ما هزار بار دیگر در اندوه و بهت و خشم فرو رفتیم. تسلیت و ابراز همدردی واژه کوچکی است در برابر این درد. گاه حجم اندوه چنان عظیم است که واژه کم می آورد و ناچیز می نماید. گویا قرار نیست پرچم های سیاه از کوی و برزن و در و دیوارهای این سرزمین پایین کشیده شوند. جان رفتگان را تاوان و درد ماندگان را تسکینی نیست. طبیعی ترین رفتار مسوولان مستقیم و غیرمستقیم این فاجعه اما - نه برای تسکینی که دست نخواهد داد که برای جلوگیری از تکرار این فاجعه - این است که در گام اول استعفا و در گام دوم خود را در پیشگاه قانون قرار دهند تا نشان دهند در قبال عملکرد خود مسوولند و جان آدمی در این سرزمین هنوز چنان و چندان بی ارزش نشده. کمترین کار، تشییع عمومی پیکر سوختگان این فاجعه در خیابان های اصلی شهرهای زادگاه یا محل سکونت شان است.

انصراف گروهی از عوامل جشنواره تجسمی فجر

انصراف شماری از داوران بخش هنرهای تجسمی جشنواره فجر از میان انصراف دهندگان بیشتر به چشم می آمد برای اینکه تعدادشان نزدیک به 60 نفر است. گروهی از دبیران و داوران این رویداد در واکنش به حوادث اخیر کشور و به دلیل آنچه همدردی با جانباختگان سقوط هواپیمای اوکراینی عنوان کردند، از همراهی با این رویداد انصراف دادند. اونیش امین اللهی، دبیر بخش گرافیک این رویداد و علی باقری، مهدی مهدیان و مهدز فاتحی داوران این بخش عصر شنبه 21 دی ماه در صفحه های شخصی خود متنی را مبنی بر انصراف از حضور در جشنواره تجسمی فجر منتشر کردند. به فاصله چند ساعت پس از این انصراف، دبیران و داوران دیگر بخش های جشنواره تجسمی فجر از جمله نقاشی، عکس، تصویرسازی و در نهایت نیز ابراهیم حقیقی، دبیر این رویداد از همکاری با دوازدهمین جشنواره تجسمی فجر منصرف شدند.

لغوکنسرت علیرضا قربانی

علیرضا قربانی هم با انتشار یادداشتی انصراف خود را از برگزاری کنسرت دی ماه اعلام کرده است. لغو کنسرت علیرضا قربانی در حالی منتشر شد که قرار بود سانس های تمدیدی اجراهای این خواننده در قالب پروژه «با من بخوان» پس از 43 اجرا در نیمه اول امسال، در روزهای 26 و 27 دی در تالار وزارت کشور برگزار شود.

قربانی در انتهای اطلاعیه درخواست کرد رفتار خردمندانه تر، صادقانه تر و مهربان تری در قبال هموطنان مان خصوصا آنها که در این مدت جگرگوشه های خود را در آغوش ندارند، شاهد باشیم. همچنین کیوان ساکت موزیسین و نوازنده تار و سه تار هم اعلام کرد که در جشنواره های هنری فجر شرکت نمی کند.

تلخ اما واقعی

درمیان انصراف دهندگان از مراسم و برنامه های گوناگون هنری، تعویق برگزاری کنسرت گروه کر نمود بیشتری پیدا کرد. چرا که یکی از اعضای این گروه در حادثه هواپیمای اوکراینی جان خود را از دست داد. این گروه در اطلاعیه خود نوشت: «خداوند به ملت ایران صبر عطا کند. روزهایی را سپری می کنیم که غم و اندوه بر سر کشورمان آوار شده است. وقتی که شنیدیم یکی از اعضای گروه مان نیز در آن پرواز شوم از دست رفت؛ خانم روجا آزادیان از سپرانوهای گروه کر شهر تهران. دختری آرام و سر به زیر. به همین دلیل تصمیم بر این شد که کنسرت پیش روی گروه کر شهر تهران به تاریخ دیگری موکول شده و در شرایط روحی بهتری اجرا شود.»