آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۲
سیاست
۲
دولت

پاسخ سخنگوی دولت به اعتراض ها به کتمان حقیقت درباره هواپیمای اوکراینی

ما دروغ نگفتیم

روز گذشته اولین نشست خبری علی ربیعی، سخنگوی دولت دوازدهم بعد از اعلام انهدام هواپیمای مسافربری اوکراینی با خطای انسانی توسط پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حالی برگزار شد که این مقام مسوول در دولت که از جمله مقامات تکذیب کننده برخورد موشک با این هواپیما بود، با بنری در پشت سر که رویش از تسلیت گفته شده بود و پیراهنی مشکی مقابل دوربین ها حاضر شد. ربیعی در ابتدای نشست خود با اشاره به ترور فرمانده سپاه قدس توسط پهپاد امریکایی در فرودگاه عراق اظهار کرد: در هفته ای که گذشت، هنوز از داغ فقدان سردار شهید قاسم سلیمانی فارغ نشده بودیم و عزادار از دست دادن این سردار بزرگ مقاومت بودیم که داغ دیگری از راه رسید و بر سینه های مان آوار شد. او ادامه داد: حادثه هواپیمای اوکراینی و کشته شدن 176 مسافر این هواپیما که عمده آنها هموطنان ایرانی و سایرین نیز از هم نوعان ما بودند دل های ما را غمگین کرد و از آن غم انگیزتر و مصیبت بارتر این بود که بعد از تقریبا سه روز با خبر شدیم که این هواپیما در نهایت تاسف با آتش پدافند خودی ساقط شده است و این دردی مضاعف بر دل های ما نهاد.

این مقام مسوول با بیان اینکه «اکنون ما هم عزادار شده ایم و هم دغدغه مند و نگران. عزادار و سوگواریم؛ چرا که جان انسان ها که زن و بچه و عروس و داماد و بچه های خوب و نخبه ما و برخی از هم نوعان ما در این حادثه که ناشی از یک خطا بوده از بین رفته است»، تصریح کرد: دغدغه مند و نگران هستیم چون به هرحال ذهن همه ما و ملت ما را درگیر کرده است. دغدغه اینکه چه باید بکنیم که دیگر هیچگاه این خطای بزرگ اتفاق نیفتد و دغدغه دیگر اینکه چگونه این لطمه بزرگی که به اعتماد عمومی مردم و مرجعیت رسانه ای و اطلاع رسانی کشور وارد شد را جبران کنیم. سخنگوی دولت خاطرنشان کرد: «انتقادات زیادی در این روزهای غم انگیز متوجه مسوولان و مقامات ذی ربط کشور شد. ما متهم به دروغگویی و پنهانکاری شدیم در حالی که واقعا اینگونه نبود. حتی در بیانیه ای که من در پنجشنبه شب منتشر کردم برداشت عدم صداقت صورت گرفت. اما واقعیت این است که ما دروغ نگفتیم. دروغ به معنی جعل آگاهانه و عامدانه واقعیت است. این چیزی بود که از جانب ما به هیچ وجه اتفاق نیفتاد. همه کسانی که در آن روزها و در اوج جنگ روانی امریکا علیه ملت ایران اظهارنظر می کردند مبتنی بر عرق ملی و با استناد به اطلاعات موجود در همان لحظه اظهار بود و همه موضع گیری ها ریشه در بی اطلاعی یا بهتر بگویم بی اطلاع گذاشتن آنها داشت.

ربیعی افزود: آنچه که من نیمه شب پنجشنبه بیان کردم مبتنی بر مشاهده جنگ روانی گسترده امریکا علیه ملت ایران و از سوی دیگری مبتنی بر اطلاعاتی بود که در اختیار کل دولت بود مبنی بر اینکه موشک هیچ نقشی در این حادثه نداشته است. حالا الان قصد ندارم در این مجال از تماس های مکرر و اقداماتی که تا نیمه شب ادامه داشت سخن بگویم اما فرجام همه پرسش ها بر این قرار گرفت که موشکی اصابت نکرد.

وی افزود: روز جمعه نتایج تحقیقات نهایی شده ستاد کل نیروهای مسلح در دبیرخانه شورای امنیت ملی بررسی و به اطلاع رییس جمهور رسید و پس از آن جلسه ای در دفتر رییس جمهور تشکیل شد. همه بهت زده، ناراحت و نگران بودند. هیچ یک از مقامات دولت از جمله شخص رییس جمهور تا عصر روز جمعه از علت اصلی سقوط هواپیما که همان آتش پدافند غیر عمدی خودی بوده مطلع نبودند و تا آن ساعت همان گونه که سردار حاجی زاده هم عنوان کردند صرفا بر اساس اطلاعات و داده های موجود همان موقع اظهارنظر می کردند. به هرحال از عصر روز جمعه که رییس جمهور از موضوع مطلع شدند دستور تشکیل شورای عالی امنیت ملی را دادند که منجر به صدور بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و بیانیه رییس جمهوری در این خصوص شد. از همان ساعت رییس جمهوری تاکید کردند که به سرعت به مردم اطلاع رسانی شود.

ربیعی خاطرنشان کرد: همین جا از همه ملت ایران، افکار عمومی و روزنامه نگاران عزیز عذرخواهی می کنم. واقعیت این است که دولت خود گرفتار این چرخه معیوب اطلاع رسانی و کسب اطلاعات است. برخی انتقاد می کنند که چرا قبل از اعلام موضع تحقیق بیشتری به عمل نیاوردی اما واقعیت این است که پیش از اظهارنظر از همه مسوولان ذی ربط استعلام کردم و آنها هم همگی براساس اطلاعاتی که داشتند اطمینان دادند که موشکی در کار نبوده است.

وی اضافه کرد: اقدام روز شنبه ستاد کل نیروهای مسلح در صدور بیانیه ای که با صداقت و مسوولیت پذیری این حادثه را بر عهده گرفتند و اعلام کردند که ناشی از یک خطای انسانی بوده؛ قابل تقدیر و شروع خوبی است که قطعا با شفافیت تا انتها ادامه خواهد یافت. با این حال نمی توان منکر شد که غم و اندوه بزرگی بر دل های بازماندگان آن عزیزان و همچنین تمام ملت ایران نشست و متاسفانه در اثر تعلل و کوتاهی در اطلاع رسانی به موقع این حادثه، ضربات و لطمات جبران ناپذیری به سرمایه اجتماعی همه ما وارد شد.

او بیان کرد: دولت در اولین جلسه خود تصمیم گرفت تحقیقات کاملی درباره علت وقوع اشتباه یگان پدافندی و ابعاد آن حادثه از جمله روشن شدن اینکه ناشی از یک خطای انسانی یا یک نقص ساختاری، تشخیص قصور و تقصیر در مسوولیت های مربوطه و همدردی و همراهی و رسیدگی به خانواده های جانباختگان به عمل بیاید. یکی از مباحث مهم و مورد بحث بررسی ساختارهای اطلاع رسانی و یافتن نواقص است که انتظار می رود بعد از این ماجرا به نحوی سیستم های مان را ارتقا دهیم که احتمال خطای انسانی در آنها به صفر برسد و ساختارهای اطلاع رسانی دقیق و بهنگام در مواقع مهم و حیاتی اصلاح شود و ما از این چرخه معیوب خارج شویم و تلاش می کنیم که تشییع مناسب و در شان آنان و ملت ایران برای جانباختگان این حادثه انجام شود.

سخنگوی دولت خاطرنشان کرد: در این میان نباید فراموش بکنیم که ریشه این اتفاق ناگوار در کجا بود و از کجا آغاز شد. از همان شبی بود که رژیم امریکا تصمیم به ترور بزدلانه سردار سلیمانی گرفت و سایه جنگ را بر سر این کشور گستراند و یک اضطراب و فشار روانی سنگین اجتماعی و سیاسی بر جامعه ما تحمیل کرد. در خلال این سوگواری مردم ایران شاهد بودیم که ترامپ به زبان فارسی برای مردم ما اشک تمساح ریخت و ادعا کرد در کنار مردم ایران ایستاده است. مردم ایران فراموش نمی کنند این فرد همان کسی است که بلافاصله بعد از ترور محبوب ترین سردار این کشور، تهدید به بمباران 52 نقطه فرهنگی کرد و همین حالا ریشه عمده مشکلات اجتماعی و معیشتی، دارویی و غذایی مردم ایران متاثر از تحریم های ضدبشری همین فرد است. هم او بود که با خروج از برجام، امید ملت ایران را به نا امیدی بدل کرد و حالا ژست حامی و دلسوز ملت ما را می گیرد.

وی تاکید کرد: به رغم اینکه مصیبت رخ داده سنگین است این موضوع نباید بهانه ای برای تضعیف و تخطئه نیروهای مسلح کشور شود که حافظ جان و مال و نوامیس ما هستند. بروز یک خطا نباید باعث شود که زحمات و جانفشانی های دیگر نهادهای نظامی و دفاعی کشور را زیر سوال ببریم.

ربیعی در پاسخ به این پرسش که واکنش ایران به حضور سفیر بریتانیا در تجمع مقابل دانشگاه امیرکبیر چیست؟ اظهار کرد: حضور غیرمعمول سفیر بریتانیا در اعتراضات اخیر مغایر با وظایف یک سفیر است. او آن شب برای مدتی کوتاه بازداشت شد و بعد که مشخص شد هویتش چیست در کمتر از پانزده دقیقه آزاد شد. رفتار او کاملا غیرحرفه ای و غیر قابل قبول بود. ما به انگلیس هشدار می دهیم که از انجام چنین رفتارهایی پرهیز کند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا طرحی از سوی دولت برای تشییع و عزای عمومی جانباختگان وجود دارد، گفت: ما عزای عمومی را اعلام کردیم و این از سوی دولت انجام شد که البته در کولاک خبرها دیده نشد. همچنین شنیدید که کمیته ای برای رسیدگی به این حادثه در دولت تشکیل شده که یکی از وظایف آن همین موضوع و رسیدگی به چگونگی تشییع جانباختگان است که البته باید اجازه دهیم تصمیمات لازم در این کمیته گرفته شود و از آن مهم تر با خود خانواده های داغدار در این زمینه هماهنگی انجام شود.

سخنگوی دولت در پاسخ به سوالی درباره سیل سیستان و بلوچستان تاکید کرد: پنج نفر ناپدید شدند، اما در حادثه سیل سیستان و بلوچستان یک نفر جان خود را از دست داده است. امروز وسایل و کمک ها بیش از گذشته به منطقه وارد شده است و قطعی برق ها در روستاها در حال وصل شدن است و خودروهای زیادی رهاسازی شده اند و منتظریم که سطح آب هم در برخی از مناطق پایین تر بیاید تا رسیدگی های دیگری هم انجام شود؛ البته حتما خسارات ناشی از سیل به حادثه دیدگان پرداخت می شود و تلاش می کنیم در کوتاه ترین مدت مردم به زندگی عادی بازگردد.

ربیعی در پاسخ به این پرسش که چرا روحانی هنوز با مردم درباره هواپیمای اوکراینی سخن نگفته است؟ اظهار کرد: ما یک عیب ساختاری در اطلاع رسانی داریم و در پس این حادثه باید ساختار معیوب اطلاع رسانی به مقامات اصلاح شود. ستاد کل هم تا روز پنجشنبه به قطعیت نرسیده بود. رییس جمهور هم به محض اطلاع از موضوع در شب جمعه جلسه برگزار کردند و از همان روز که دو بحران داشتیم، یکی در داخل و دیگری در خارج هر دو در حال پیگیری بود. هم با خارجی ها گفت وگو کردند و هم در داخل دستورات لازم برای رسیدگی به این موضوع را ارایه کردند و به زودی با مردم هم در این زمینه سخن خواهند گفت هرچند نتوانستم امروز زمان دقیق آن را از رییس جمهور جویا شوم.

وی در پاسخ به این پرسش که برنامه دولت برای پیگیری ابعاد حقوقی حادثه هواپیمای اوکراینی چیست، گفت: در این شکی نیست که کار را در پیگیری ابعاد حقوقی آن پیش می بریم و در داخل نیز بر اساس سلسله مراتب با قصور و تقصیر قاطعانه برخورد می شود و رهبری هم به آن تاکید داشتند و رییس جمهور هم به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی بر این موضوع تاکید کردند.

سخنگوی دولت در پاسخ به این پرسش که دولت برای پیگیری موضوع کرمان و تشییع پیکر شهید سلیمانی چه اقدامی داشته است؟ تاکید کرد: وزیر اطلاعات برای این موضوع مامور شده است و کار را پیگیری می کند. در برگزاری آن مراسم تفکیک کار هم انجام شده بوده است و سهم هر بخش و نهاد مشخص است و هرجا هم دولت تقصیر داشته است حتما با آن برخورد می شود. ما موضوع را دولت برای پیگیری ابعاد آن ماجرا غم انگیز پیگیری می کنیم.

ربیعی در پاسخ به این پرسش که چرا در تجمعات مقابل دانشگاه امیرکبیر با سوگواران برخورد شده است؟ گفت: ما هیچ مشکلی با جمع شدن، عزاداری کردن، بیان ناراحتی کردن و اعتراض به اطلاع رسانی دیرهنگام نداریم، مخصوصا بعد از اینکه آیین نامه اعتراضات تدوین شود. من خودم در حاشیه دو تا از این تجمعات بودم و شلیک گلوله ای صورت نگرفته است، ولی گاز اشک آور استفاده شده است.

وی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا شخص او و دیگر مسوولان دولتی پس از مشخص شدن ابعاد واقعه هواپیمای اوکراینی استعفا نمی دهند؟ گفت: اگر نسبت به خودم احساس این را می کردم که واقعیتی را می دانستم و به مردم نگفته ام حتما می رفتم. اگر الان هم، چنین احساسی کنم که بودنم و آمدنم که برای کمکی به مردم بوده است تغییر کرده، لحظه ای نمی ماندم. مطمئن باشید که رییس جمهور عصر روز جمعه از این واقعه خبر دار شده است. در این موضوع شک نکنید. ایشان تا عصر جمعه مطلع نبودند. نمی دانم نیاز به چه چیزی بوده که کار بررسی این موضوع طول کشیده است. اما برخی از چهره هایی که بیش از چهل سال است می شناسم همچون سرلشکر باقری انسان هایی بسیار صادق هستند و برای مردم و کشور خود فداکار.ربیعی تصریح کرد: ما همه کشورهای درگیر در این حادثه را دعوت کردیم که به تهران آیند و موضوع را بررسی کنیم ما آن زمان اطلاع نداشتیم که چه اتفاقی افتاده است و البته که اگر اطلاع داشتیم هم این درخواست را مطرح کردیم و الان هم می گوییم که باید به ایران بیایند و موضوع بررسی شود؛ اما ما و همه مسوولان ذی ربط دولتی همه در روز جمعه مطلع شدیم.

سخنگوی دولت گفت: ما همه وقتی این خبر را شنیدیم برای مان جانکاه، غمگینانه و ناراحت کننده بود. شما تصور نکنید که ما غمگین نشدیم من اینجا و در برابر دوربین صادقانه می گویم که خودم اگر روزی حس کنیم که نمی خواهیم دردی از مردم کم کنیم ماندن، یک لحظه هم جایز نیست.

ربیعی در پاسخ به پرسشی درباره تعامل دولت برای برگزاری بدون درگیری تجمعات مردمی اظهار کرد: آیین نامه ای از سوی دولت تهیه شد که در دیوان به مشکل خورد اما به دنبال به ثمر رساندن آن هستیم. اعتراضات زیادی انجام شده است و بنای نیروی انتظامی برخورد مسالمت آمیز است اما بعضا مسائلی رخ می دهد که حوادث تلخ را به همراه دارد. اینکه برخورد خویشتندارانه داشته باشیم از برنامه های دولت و رییس جمهوری است.

وی تاکید کرد: سوگواری و مطالبه گری هر دو باهم قابل درک است و اطلاع رسانی درباره این حادثه به درستی انجام نشده است. در این زمینه با چند استاندار صحبت کردیم تا در هر استان اعتراضات کاملا به صورت مسالمت آمیز برگزار شود. دیروز در تهران و شهرستان ها از هر برخوردی اجتناب شد، اما قبول کنید تفکیک سخت است.

سخنگوی دولت تصریح کرد: شعار دادن حق است اما گاهی شعارها به سمتی می رود که نیاز به حضور پلیس است. حضور پلیس در همه دنیا وجود دارد اما نیروهای امنیتی باید رفتاری داشته باشند که از امنیت مراسم مراقبت شود.

ربیعی درباره ادعای برخی مقامات امریکا مبنی بر احتمال مذاکره با ایران پس از ترور سپهبد سلیمانی گفت: تحلیل امریکا این است که در صورت فشار بیشتر بر گلوی ایران، ایران بهتر به مذاکره راضی خواهد شد. این سنت امریکایی است که می گوید که زمین ایرانی ها را آنقدر داغ کن که مردم بریزند و آنقدر فشار بده که ذلیلانه مذاکره کنند. سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه ما هرگز برجام را ترک نکردیم بلکه آنها ترک کردند؛ گفت: اینکه در پیام های خود می گویند شما کاری به دیگر کشورها نداشته و مستقیم با امریکا گفت وگو کنید، به دلیل عدم اعتماد امکان پذیر نیست.

ربیعی با تاکید بر اینکه ما می خواهیم فشار و تحریم به مردم کم شود، گفت: در شرایط کنونی تن دادن به هر چیزی فشار مضاعف بر مردم است. متاسفانه ما نتوانستیم دلیل این مقاومت را برای مردم خوب باز کنیم. به رییس جمهور امریکا هیچ اعتمادی نیست و هر اندازه ما حرکت کنیم او فکر می کند که می تواند با فشارهای بیشتر بر زندگی مردم ما را به نقطه دیگری برساند. در این شرایط با توجه به اینکه اکنون امریکا گلوی ایران را می فشارد موضوع مذاکره نمی تواند محلی از اعراب داشته باشد.

وی تاکید کرد: از زمانی که ترامپ به ریاست جمهوری رسیده است ، رژیم امریکا برای خروج از برجام به سایر طرف ها فشار آورده است و آنها را تشویق می کند و مربوط به امروز نیست. امریکا در مقابل برجام تنها مانده است و هر کدام از طرف های برجام در واکنش به درخواست ها و فشارهای واشنگتن برای خروج از برجام، به کاخ سفید پاسخ منفی داده اند.

سخنگوی دولت با بیان اینکه پاسخ منفی گرفتن کشورها در خروج از برجام و همراهی نکردن کشورهای منطقه با ترور سردار سلیمانی درس های مهمی برای ترامپ و امریکا داشته است، اظهار کرد: واکنش منفی اروپایی ها به موضع ضدبرجامی ترامپ نه با انگیزه دفاع از ایران، بلکه ناشی از تلاش آنها برای اثبات استقلال سیاسی خود از کاخ سفید و آگاهی از اهمیت بقای برجام است.وی با بیان اینکه نپذیرفتن خواسته های امریکا یک گام رو به جلو برای دستاوردهای ایران و تنها ماندن امریکا است، اظهار کرد: نابودی برجام پیامدهای مخربی برای چندجانبه گرایی، صلح و امنیت بین المللی و اصل قانونمندی در کشورهای جهان دارد.

دستیار ارتباطات اجتماعی رییس جمهور همچنین از شایعه خروج تعدادی از مسافران قبل از پرواز هواپیمایی اوکراینی اظهار بی اطلاعی کرد و افزود: نگذاریم روایت های دیگری که از آن اطمینان نداریم و قطعیت ندارد، منتشر شود.

وی با بیان اینکه همواره ممکن است فردی از پروازی جا بماند، تصریح کرد: اطلاعات ما همین است که هواپیما با همین سرنشینان پرواز کرده است و من هم اطلاعی ندارم کسی پیاده شده است و فردی مشکوک بوده است.

ربیعی با بیان اینکه ما هیچ مشکلی با تجمع مردم نداریم، افزود: تاکنون گزارشی از شلیک گلوله «سربی» به سمت معترضان به ما نرسیده است؛ اما گزارش شلیک گاز اشک آور را داریم که البته ممکن است به سلامتی مردم هم آسیب بزند.

سخنگوی دولت همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا قرار است قطر برای پرداخت غرامت هواپیمای اوکراینی به ایران کمک 3 میلیارد دلاری بکند، تاکید کرد: کمک سه میلیارد دلاری قطر به ایران برای هواپیمای اوکراینی کذب است. خوشبختانه ملاقات خوبی را با قطری ها داشتیم و مباحث بسیار خوبی در ارتباط با دوجانبه های منطقه با آنها مطرح شد. قطر خواستار روابط دوجانبه قوی با ایران است و ما نیز استقبال می کنیم.