آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۲
جهان
۶
گزارش روز

سران طرف های درگیر در لیبی برای رایزنی در مورد ادامه آتش بس به مسکو رفتند

روزنه امید برای صلح

شهاب شهسواری

بعد از اعلام آتش بس در لیبی میان دولت وفاق ملی به رهبری فایز سراج و گروه شبه نظامی «ارتش ملی لیبی» به رهبری خلیفه حفتر، این دو رهبر لیبی به مسکو سفر کرده اند تا نشستی به میزبانی روسیه با حضور نمایندگان ناظر گروهی از کشورهای عربی در مورد یک راه حل مسالمت آمیز برای پایان بحران لیبی با یکدیگر به صورت غیرمستقیم مذاکره کنند. ژنرال خلیفه حفتر و فایز سراج، در کنار مولود چاووش اوغلو و خلوصی آکار، وزیر خارجه و دفاع ترکیه به مسکو رفته اند تا در مذاکراتی به میزبانی سرگئی لاورف و سرگئی شویگو، وزرای خارجه و دفاع روسیه در مورد لیبی شرکت کنند. به گفته ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، نشست ها میان طرف های درگیر در لیبی با حضور وزرای دفاع و خارجه دو کشور روسیه و ترکیه برگزار خواهد شد. وزرای دفاع و خارجه روسیه و ترکیه، روز دوشنبه پیش از آغاز نشست ها با سران طرف های درگیر در لیبی با یکدیگر ملاقات کردند. همچنین از مصر و امارات متحده عربی برای شرکت در این نشست ها به عنوان ناظر دعوت شده است. به گفته مقام های آلمانی همچنین قرار است که یک کنفرانس بین المللی برای صلح در لیبی تحت نظارت سال ملل متحد در برلین برگزار شود. در شرایطی که روسیه از تلاش برای تشکیل چنین نشستی در مسکو خبر می داد، صبح دوشنبه خلیفه حفتر، ژنرال پیشین ارتش لیبی و فایز سراج، رییس دولت به رسمیت شناخته شده بین المللی در طرابلس برای آغاز گفت وگوها وارد مسکو شدند. روز یکشنبه دو طرف اعلام کرده بودند که بر اساس خواست روسای جمهور روسیه و ترکیه، ولادیمیر پوتین و رجب طیب اردوغان، آتش بس موقتی را اجرایی خواهند کرد.

لو دنگف، سرپرست هیات تماس روسیه در لیبی، به خبرگزاری دولتی ریانووستی گفته است: «فایز سراج و خلیفه حفتر به صورت جداگانه با مقام های روس و یک هیات ترکیه که به مسکو سفر می کنند، دیدار خواهند کرد. همچنین نمایندگانی از امارات متحده عربی و مصر هم احتمالا به عنوان ناظر در این دیدارها حضور خواهند داشت.» به گفته این دیپلمات روس، در طول این نشست ها راهکارهای ممکن برای حل و فصل بحران اوکراین و احتمال امضای یک توافق بلندمدت برای آتش بس میان طرفین مورد بررسی قرار خواهد گرفت.» لو دنگف، رییس هیات تماس روسیه در لیبی تاکید کرده است که هنوز مشخص نیست آیا دیدار دوجانبه ای میان فایز سراج، رییس دولت وفاق ملی و خلیفه حفتر، فرمانده گروه شبه نظامی ارتش ملی لیبی در مسکو انجام می شو د یا نه. روز یکشنبه ماموریت پشتیبانی سازمان ملل متحد در لیبی از طرفین به خاطر پذیرش آتش بس در این کشور تشکر کرد. دفتر سازمان ملل در لیبی نوشت: «از پذیرش آتش بس و اعلام ترک عملیات نظامی توسط طرف ها در لیبی تشکر می کنیم. ماموریت سازمان ملل از همه طرف ها می خواهد تا کاملا به آتش بس پایبند باشند و فضای لازم را جهت تلاش ها برای حل اختلاف و ایجاد یک گفت وگوی لیبیایی-لیبیایی فراهم کنند.» دفتر سازمان ملل همچنین برای همکاری با همه لیبیایی ها جهت استفاده از همه امکانات ممکن در راستای رسیدن به یک راه حل جامع و مسالمت آمیز برای بحران لیبی اعلام آمادگی کرده است.

سرنوشت برنامه ترکیه برای دخالت نظامی

همزمان با اعلام آتش بس و آغاز مذاکرات در مسکو، رسانه های ترکیه در مورد سرنوشت اعزام نیروهای ترکیه به لیبی برای دفاع از دولت وفاق ملی در طرابلس گمانه زنی می کنند. هر چند اعزام نیروهای ترکیه از 9 روز پیش آغاز شده است، اما سرکان دمیرتاش، تحلیلگر پایگاه خبری حریت دیلی نیوز معتقد است که با تحولات اخیر نمی توان انتظار داشت که تعداد بسیار زیادی از نیروهای ارتش ترکیه به لیبی بروند. این تحلیلگر ترک با اشاره به تغییر رویکرد ترکیه در مقابل شبه نظامیان مخالف دولت مرکزی لیبی می نویسد: «مولود چاووش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در یک نشست خبری روز شنبه تاکید کرد که آنکارا نقش حفتر را در آینده لیبی انکار نمی کند. این پیام به روشنی نشان می دهد که ترکیه آماده است نقش تاثیرگذار حفتر در آینده لیبی را بپذیرد. این موضع در کنار اعلام آتش بس در لیبی - که در اولین روز طرف ها عمدتا به آن پایبند بودند - باعث می شود که عملکرد طرفین درگیری در مسیر رسیدن به یک فرآیند پایدار جدی شود. نتیجه رایزنی های طرفین در جهت یک راهکار مسالمت آمیز می تواند بر ادامه یا توقف اعزام نیروهای ترکیه به خاک لیبی موثر باشد. در حال حاضر اعزام تعداد زیادی از نظامیان ترکیه به لیبی منتفی به نظر می رسد. ترکیه فقط با اعلام آمادگی برای اعزام نیرو به این موفقیت دست یافت که بتواند یک آتش بس در لیبی ایجاد کند و این امید وجود دارد که یک فرآیند صلح به زودی در برلین آغاز شود.» اظهارات چاووش اوغلو، روز شنبه بعد از دیدار او با لوئیجی دی مایو، وزیر خارجه ایتالیا مطرح شد. ایتالیا یکی از بانفوذ ترین قدرت های اروپایی در لیبی است و از فرآیند سیاسی برای پایان بحران در لیبی حمایت کرده است. وزیر خارجه ایتالیا در نشست خبری با همتای ترک خود تاکید کرد که آماده است با ترکیه و روسیه برای حل بحران لیبی همکاری کند.

نشست برلین برای فرآیند صلح لیبی

به گفته مقام های آلمانی، قرار است یکشنبه هفته آینده نشستی به میزبانی برلین برای صلح در لیبی برگزار شود. این نشست همزمان با سفر رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه به آلمان برگزار خواهد شد. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان پس از دیدار با ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه از اراده خود برای میزبانی چنین نشستی تحت نظارت سازمان ملل متحد خبر داده بود. استفان سیبرت، سخنگوی دولت آلمان در گفت وگو با رویترز با وجود تایید برگزاری نشست در طول ماه ژانویه از تایید تاریخ آن و همزمانی آن با سفر رییس جمهور ترکیه به آلمان خودداری کرده است. روز یکشنبه ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه بعد از دیدار با آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان در تماس تلفنی با امانوئل ماکرون، رییس جمهور فرانسه و جوزپه کونته، نخست وزیر ایتالیا با آنها در مورد وضعیت بحران لیبی گفت وگو کرد. در این گفت وگوها، رییس جمهور روسیه از برگزاری یک کنفرانس تحت نظارت سازمان ملل متحد در آلمان حمایت کرد.