آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۷۲۵۵
سیاسی
۲

حال و هوای بهارستان بعد از اعلام نتایج بررسی صلاحیت ها

احسان بداغی

تا اینجای کار 90 نفر نماینده یعنی حدود یک سوم مجلس نشینان بر اساس نظر شورای نگهبان «صلاحیت» نشستن بر کرسی های مجلس یازدهم را ندارند. این رقم البته تا شامگاه یکشنبه حدود 120 نفر بود. رقمی که 41 درصد کل نمایندگان را شامل می شد. آن هم با لحاظ اینکه 40 نفر از نمایندگان فعلی یعنی 14 درصد وکلای مجلس اساسا برای انتخابات 2 اسفند نام نویسی نکرده اند. حالا با این ترتیب آمار رد صلاحیت ها از رکورد مجلس ششم هم عبور کرده، اما کمتر از همیشه صدای اعتراض به این وضعیت از بهارستان شنیده می شود.

اعتراض های معدود در صحن علنی

تا اینجای کار تنها نطق جدی در اعتراض به حجم رد صلاحیت ها توسط شورای نگهبان توسط عبدالرضا هاشم زایی مطرح شده؛ تنها نماینده ای که به دلیل محدودیت سنی اجازه نام نویسی برای انتخابات اسفند را نداشت. او دیروز در نطق میان دستور خود میزان رد صلاحیت ها را «شوک آور» توصیف کرد و گفت: «اگر مجلس در راس امور نباشد، بهتر است یک مجلس مشورتی ایجاد شود تا کشور را اداره کنیم و اعضای آن هم انقلابی باشند.» به گفته این نماینده تهران، بخشی از نمایندگانی که برای انتخابات اسفند ثبت نام نکرده اند، «می گویند ما که دیدیم کاره ای نیستیم، ثبت نام نکردیم.» او درباره فلسفه اعطای حق نظارت بر صلاحیت نمایندگان به شورای نگهبان هم گفت: «این برای این بود که دولت ها نتوانند نماینده به مجلس بفرستند.» هاشم زایی با اشاره به استدلال سخنگوی شورای نگهبان درباره پرونده های اقتصادی اکثر رد صلاحیت شدگان پیشنهاد داد: «از رهبر انقلاب می خواهم دادگاه صالحه تشکیل شود و آن 90 نفر و سخنگوی شورا را با هم محاکمه کنند.» بجز هاشم زایی، مصطفی کواکبیان تنها نماینده دیگری بود که به این موضوع در صحن علنی اعتراض داشت. اعتراضی که آنقدرها هم شدید نبود. کواکبیان در تذکری ضمن اینکه به کم کاری صدا و سیما جهت حضور مردم در انتخابات انتقاد داشت، این جمله را هم گفت که «شورای نگهبان هم باید در سختگیری های قانونی خود دقت کند تا موجب کاهش مشارکت مردم نشود.»

اصلاح طلبان؛ بی رمق برای اعتراض

مشهورترین و البته تا قبل از این رکورد پرتعدادترین رد صلاحیت نمایندگان برای انتخابات دور بعدی مجلس در اختیار مجلس ششم بود. جایی که کار رد صلاحیت 80 نماینده آن دوره به یک تحصن کش دار کشیده شد. حالا اما این روزها هر چند آن رکورد شکسته شده اما خبری از اعتراض، حتی به مراتب کمرنگ تر از آن هم نیست. مهم تر از این در فضای مجلس حتی چندان رمقی هم برای اعتراض حقوقی به شورای نگهبان برای بررسی مجدد صلاحیت رد صلاحیت شدگان دیده نمی شود. نامزدهای رد صلاحیت شده تا روز 26 دی ماه فرصت دارند تا اعتراض خود را تقدیم شورای نگهبان کنند اما آنچه دیروز در فضای بهارستان دیده می شد، تردید جدی این دسته از نمایندگان و خصوصا اصلاح طلبان برای ارائه اعتراض بود. بهرام پارسایی، یکی از نمایندگان رد صلاحیت شده که قید حضور در انتخابات را زده، در این رابطه به «ایران» گفت که «در فراکسیون امید که تعداد زیادی از همکاران ما رد صلاحیت شده اند اساسا بحث این است که وقتی نهاد مجلس عملا در کشور کاره ای نیست و اختیارات آن روز به روز محدود شده، دیگر توان پاسخگویی به مطالبات مردم هم وجود ندارد و معلوم نیست بودن یا نبودن ما در مجلس چه فرقی می کند.» همچنین جلال میرزایی، دیگر نماینده فراکسیون امید درباره فضای موجود برای اعتراض به «ایران» می گوید: «وقتی فرزند شهید را با بند عدم التزام به ولایت فقیه رد کرده اند یا اینکه به کسی که تمام توانش را  برای کشور گذاشته و حالا در جاهایی انتقادی هم دارد، گفته اند شما نظام را قبول ندارید دیگر عملا انگیزه برای حتی اعتراض به رد صلاحیت هم باقی نمی ماند.» جلال میرزایی که خود برای انتخابات پیش رو موفق شده برگه تایید صلاحیتش از شورای نگهبان را بگیرد، همچنین می گوید: «با وجود یک بی انگیزگی نسبی در بین رد صلاحیت شدگان در مجموعه فراکسیون امید تلاش می کنیم که این نمایندگان را برای اعتراض به رای شورای نگهبان و بررسی مجدد صلاحیت شان در این مرجع ترغیب کنیم.» با این وجود گفته می شود که یکی از مسائل و ابهامات پیش روی رد صلاحیت شدگان این است که چه کسی بین آنها و شورای نگهبان رایزنی کند. مساله ای که احتمالا انجام آن برعهده محمدرضا عارف قرار بگیرد. اما جلال میرزایی می گوید که اگر احتمالا او وارد چنین فرآیند رایزنی شود، بیشتر تمرکز خود را صرف رفع و رجوع مسائل نمایندگان اصلاح طلب کند چون اصولگرایان خود کانال های دیگری برای این کار دارند و از همان مسیر اقدام می کنند.

تاکتیک اصولگرایان و مستقلین برای گرفتن تایید صلاحیت

در آن سوی میدان اما در میان اصولگرایان به نظر نمی رسد برنامه هماهنگی برای این کار وجود داشته باشد و احتمالا رد صلاحیت شدگان آنها به صورت فردی دنبال کار خودشان بروند. چیزی که می تواند نتیجه وجود نامزدهای متعدد و جدیدی در این جریان باشد که توانسته اند مرحله اخذ صلاحیت را پشت سر بگذارند و بدین ترتیب مجموعه اصولگرایی مشکلی برای بستن لیست های انتخاباتی اش نداشته باشد. احمد علیرضابیگی، عضو هیات رئیسه فراکسیون ولایی در این رابطه به «ایران» می گوید: «اعتراض قطعا حق هر نامزد رد صلاحیت شده ای است اما کاری که معمولا بعد از رد صلاحیت ها در برخی جریان ها صورت می گیرد هر چند در ظاهر رایزنی به نظر می رسد اما در واقع فشار سیاسی به شورای نگهبان است. در جریان اصولگرایی به هر حال اگر کسی مشکلی داشته باشد می داند که باید از مسیر قانون اقدام کند و این کار نیاز به برگزاری نشست های خاص با شورای نگهبان ندارد.» در میان مستقلین هم بیشتر به نظر می رسد که فعلا هر کسی بیشتر متوجه وضعیت خودش است. تا اینجای کار از این طیف حتی رئیس فراکسیون آنها یعنی غلامعلی جعفرزاده هم رد صلاحیت شده و آن طور که مهرداد لاهوتی، سخنگوی فراکسیون به «ایران» می گوید فعلا برنامه فراکسیونی و جمعی برای رایزنی با شورای نگهبان در کار نیست و هر کدام از نمایندگان رد صلاحیت شده در صورت اعتراض به شکل فردی در حال اقدام کردن هستند. با این توصیف هر چند شامگاه یکشنبه به گفته میرزایی نیکو 30 نفر از رد صلاحیت شدگان به یکباره تایید صلاحیت شدند اما معلوم نیست که این اتفاق آیا برای 90 نفر باقی مانده از نمایندگان رد صلاحیت شده هم رخ خواهد داد یا خیر و اینکه در نهایت چند نفر از آنها در روز دوم اسفند می توانند نام خود را در فهرست نامزدهای انتخابات ببینند؟