آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۲
جامعه
۱۲
گزارش

سیستان وبلوچستان و بحرانی که خودش را از میان خبرها بالا کشید

مردم ما را می بینند

زهرا چوپانکاره

از روز شنبه، درست از همان زمان که ناگهان غم سقوط هواپیمای تهران-کی یف با بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح تبدیل به شوک و ناباوری شد، سیستان وبلوچستان داشت لحظه به لحظه در بحران سیل گرفتارتر می شد. شهرها، دهستان ها و روستاهایی با ساعت ها فاصله از هم، از دشت گرفته تا کوهستان با باران بی امان و طغیان رودخانه ها دست به گریبان شدند و همین وسعت حادثه را گسترده تر کرد. رسانه ها، شبکه های اجتماعی و مردم داشتند با خبر چگونگی سقوط بویینگ 737 دست و پنجه نرم می کردند که فعالان اجتماعی و رسانه ای استان سیستان وبلوچستان و برخی خبرنگاران رسانه های سراسری دست به کار شدند تا صدای سیل زدگان و وخامت اوضاع را به گوش همه برسانند. در دو روز گذشته این صدا بلندتر شد و عکس ها و ویدیوها از مردم در محاصره آب های خروشان و زندگی های رفته بر آب بیشتر و بیشتر در رسانه ها و شبکه های اجتماعی دیده شد. «به داد سیستان وبلوچستان برسید»، مردم دارند به هم یادآوری می کنند که غمی در غم دیگر حل نشود و از یاد نرود.

«بین ما سیستان وبلوچستانی ها، حتی سیل هم که نباشد، این حس هست که اصلا دیده نمی شویم. مشکلاتی که اینجا داریم در هیچ جای ایران دیده نمی شود؛ ما صف گاز داریم، صف نفت داریم، هر آنچه برای بقیه نوستالژی است، اینجا مشکل روزمره است. حالا چه رسد به زمانی مثل حالا که سیل ویرانگر تمام استان ما را دربر گرفته. این بار البته به لطف شبکه های اجتماعی در واقع استان خیلی بیشتر دیده می شود؛ در واقع مردم دیده اند اما مسوولان، آنهایی که باید ببینند، ندیده اند. اما رسانه ها و مردم عادی متوجه مشکلات شده اند.» نوید برهان زهی، در توییتر چهره آشنایی است. مرد جوان ساکن زاهدان خودش یکی از کسانی است که در روزهای گذشته تلاش کرده تا در خیل خبرها در شبکه های اجتماعی، سیل استانش را جلوی چشم کاربران بیاورد و نشان شان دهد که در جنوب شرق کشور چه می گذرد.

بحران آن قدر دامن گسترده که مردم خودشان آستین بالا زده اند چون انگار از حضور امدادگران به تنهایی کاری برنمی آید، بالگردها محدودند، راه ها بسته اند، خسارت ها فراوان است: «آنچه من می بینم این است که بیشتر خود مردم دارند به هم کمک می کنند. البته نیروهای امدادی هم حضور دارند اما آن قدر این استان وسیع است و حجم سیل زیاد که امدادگران دیده نمی شوند، یک عزم ملی برای امدادرسانی لازم است. به قول فرماندار چابهار، فقط برای دشتیاری و زرآباد چند هلی کوپتر نیاز است، چه رسد به بنت و نیک شهر و... بنت که اصلا دیده نمی شود، یک منطقه کوهستانی است و یکی از اعضای شورای شهرش گفته که در این سه روز گذشته ارتباط شان با نزدیک به 15 هزار نفر قطع بوده و اصلا دسترسی به آنها نیست. تقاضای هلی کوپتر از هلال احمر کرده اند اما هنوز خبری نشده. یکی از گلایه های مردم آن منطقه هم همین است که الان همه نظرها به سمت دشتیاری است و بنت فراموش شده. اینها با هم فاصله زیادی دارند، همین فاصله بین مناطق سیل زده باعث می شود که نیاز به بالگرد زیاد باشد.» تا اینجای کار در خود زاهدان مسجد مکی، پایگاه اصلی مولوی عبدالحمید تبدیل شده است به محل مورد اعتماد مردم برای کمک: «کمک های مردم در خود زاهدان در مسجد مکی جمع و به سمت مناطق سیل زده ارسال می شود. مردم بیشتر اعتمادشان به سمت مولوی هاست. یک سری کمک ها هم از سمت ترکمن صحرا آمده. هنگام سیل گلستان کمک های زیادی از سمت ما به سمت آنها رفت و حالا آنها دارند آن کمک ها را جبران می کنند.»

برهان زهی، همان قدر که در کنار باقی فعالان مدنی استان و خبرنگاران تبدیل شده است به صدای مناطق سیل زده، به همان میزان هم تبدیل به مرجعی شده است برای تماس آدم ها از همه جای کشور که می خواهند کمک کنند: «سه روز است که پیغام ها آن قدر زیاد است که نمی توانم جواب بدهم. دیروز آن قدر تلفنم زنگ خورد که شارژ تمام کرد. مردم می گویند کمک جمع کن اما من حقیقتا نمی توانم این مسوولیت را قبول کنم، یک خرده این پول ها کم و زیاد شود، نمی توانم جوابگو باشم. دارم به همه می گویم به ارگان های آشنا مثل هلال احمر یا خیریه های سرشناس کمک کنید که شماره حساب اعلام کردند.»

فعال جوان حاضر در شبکه های اجتماعی حالا می تواند خاطراتش را از خبرهای استان پیش هم بگذارد و به چشم ببیند که نام سیستان وبلوچستان چطور به لطف شبکه های اجتماعی در این چند سال گذشته جان و رمق بیشتری گرفته است، به چشم آمده است و حالا توجه افکار عمومی را می تواند آن قدری به خود جلب کند که حتی در میان بزرگ ترین خبرها و سوگواری های ملی هم حواس آدم ها را به خودش جلب کند: «برای اولین بار دیدم که در شبکه های اجتماعی سیستان وبلوچستان این قدر مورد توجه قرار گرفته است و مشکلاتش دارد پررنگ می شود. سه سال پیش مشابه همین اتفاق در استان افتاد که البته شدتش کمتر بود. تا سه روز هیچ کس حتی باخبر هم نشده بود که سیستان وبلوچستان سیل آمده. آن زمان سیل مواجه شده بود با حادثه پلاسکو، امسال هم همزمان شد با حادثه هواپیما اما حتی در بحبوحه این اتفاق هم مردم واقعا دارند در اطلاع رسانی در شبکه های اجتماعی سنگ تمام می گذارند.»

از 50 روستا بی خبریم

«از بعدازظهر پنجشنبه تا صبح یکشنبه بارندگی داشتیم. با دهستان های دستگرد، توتان و مهمدان و روستای گوشت و سفیدکوه تقریبا هیچ ارتباطی نتوانستیم برقرار کنیم تا عصر امروز (دوشنبه) که فقط ارتباط تلفنی و برق دستگرد مجددا برقرار شد که همه زمین های کشاورزی و زیرساخت های شان ازبین رفته اما هنوز با هیچ یک از روستا ها و دهستان های دیگر که گفتم ارتباطی نداریم.» پرویز کدخدایی، عضو شورای شهر بنت استان سیستان وبلوچستان همان کسی است که برهان زهی به نقل از او گفت که بنت را کسی نمی بیند. راه ها و جاده ها از میان رفته اند و کوهستانی بودن منطقه دسترسی ها را به معادله پیچیده ای تبدیل کرده که هنوز کسی نتوانسته آن را حل کند. میزان بی خبری ها همراه با گذر زمان بیشتر می شود. برق و تلفن قطع شده و با اینکه آب فروکش کرده هنوز راهی برای خبر گرفتن از اهالی پیدا نکرده اند. می گویند روستای کهیرکان کاملا زیر آب رفته و کدخدایی با نگرانی می گوید که فقط همین را می داند و هنوز خبری از اهالی روستای زیر آب رفته ندارد.

در این چهار روز گذشته خود شهر بنت هم با طغیان رودخانه و سیل زیر و رو شده است. ساختمان ها، خانه های حاشیه شهر و مدرسه ها را آب گرفته اما با بند آمدن باران اوضاع آن قدری تحت کنترل هست که مردم بتوانند در خانه های شان ساکن شوند. اولین تیم امدادی، هلال احمر بوده که عصر روز گذشته(یکشنبه) به بنت رسید و فعلا توانسته اند به یک آبادی دسترسی پیدا کنند و امداد برسانند: «چند بار تقاضای بالگرد دادیم اما هنوز هیچ خبری نیست.» بالای 50 آبادی، در امتداد هم در مناطق کوهستانی و با فاصله هم هستند که هنوز خبری از آنها نداریم.