آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۵۶۲
جامعه
۱۳
میراث فرهنگی

انتشار گزارش ارزیابی بودجه 1399 وزارت میراث فرهنگی

نیاز به بازنگری برنامه های گردشگری داخلی

گروه اجتماعی: میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای اولین بار در قالب وزارتخانه ای نو پا سهمی از ردیف بودجه سال 1399 را به خود اختصاص داد و حالا مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در بررسی بودجه سال 1399را به نحوه تخصیص این بودجه در گردشگری داخلی، صنایع دستی و پژوهشگاه میراث فرهنگی ایراداتی وارد کرده است.

بر اساس مطالعات مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، در لایحه بودجه سال 1399 مجموع اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (کد 113700)، 12.728.718 میلیون ریال است که 39/10 درصد (حدود 10 درصد) نسبت به قانون بودجه سال 1398 افزایش داشته است و سه برنامه تامین، حفاظت، مرمت و معرفی میراث منقول، ناملموس، طبیعی و فرهنگی (23درصد اعتبارات)، جذب گردشگران ورودی (17درصد اعتبارات) و گسترش خدمات موزه ای (14درصد اعتبارات) مهم ترین برنامه های وزارتخانه هستند. این مرکز افزایش دو برابری سهم وزارتخانه از عوارض خروج از کشور نسبت به قانون بودجه سال 1398 (از 400هزار ریال به 800هزار ریال) را از نکات مثبت لایحه ارزیابی کرده و پیش بینی کرد از این محل حدود 280 میلیارد تومان به وزارتخانه تعلق بگیرد. برآورد گزارش مرکز مطالعات مجلس شورای اسلامی ذیل بودجه سال 99 وزارت نوپای میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید دارد با توجه به تحریم های اقتصادی علیه ملت ایران و فضای اقتصادی بر خانوار ایرانی، ضروری است تمهیدات بهتری برای توسعه گردشگری داخلی در نظر گرفته شود، مرکز پژوهش ها این تمهیدات را طراحی بسته های سفر ارزان و آسان عنوان کرده است. علاوه بر این اولویت دادن به فعالان حوزه صنایع دستی که طبق این گزارش غالبا از اقشار متوسط به پایین جامعه هستند و لحاظ کردن مسائل و مشکلات اصلی این حوزه مانند تولید، ترویج، بازاریابی، فروش و تخصیص اعتبارات لازم می توانست به تقویت این حوزه کمک کند. در بند سوم نتیجه گیری این گزارش خواسته شده تا ردیف اعتباری برای سفر به مناطق کمتر شناخته شده کشور در لایحه بودجه 99 در نظر گرفته شده و تقویت شود. علاوه بر این بررسی لایحه بودجه سال 1399 در موضوع پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نشان می دهد که حدود 50 درصد از بودجه این پژوهشگاه که باید زمینه تقویت بنیه علمی برنامه ها و سیاست های گردشگری و میراث فرهنگی را فراهم می آورد، به موضوع اکتشاف و باستان شناسی تاریخی اختصاص می یابد که به زعم پژوهشگاه مجلس این مساله هدررفت منابع تلقی می شود.

طبق این گزارش، در مجموع می توان گفت که اعتبار طرح های تملک دارایی سرمایه ای حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در برآورد سال 1399 معادل 4896000 میلیون ریال است که نسبت به قانون سال 1398 معادل 72/3 درصد کاهش داشته است. بیشترین کاهش مربوط به طرح های حوزه گردشگری و سپس حوزه صنایع دستی است و 40 درصد اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی هزینه ای و 60 درصد آن اعتبارات تملک سرمایه ای است. مجموع اعتبارات هزینه ای 5.124.662 میلیون ریال است که نسبت به قانون بودجه سال 1398، معادل 16/1 درصد رشد داشته و مجموع اعتبارات تملک سرمایه ای وزارتخانه در لایحه برابر 7.604.056 میلیون ریال است که نسبت به قانون بودجه سال 1398 معادل 6/7 درصد رشد نشان می دهد.بر اساس گزارش دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ این مرکز، مجموع لایحه پیشنهادی نمی تواند متناسب انتظارات مصرح در سیاست های کلی برنامه ششم توسعه، قوانین بالادستی و قانون برنامه ششم (به ویژه مواد (2)، (97)، (98)، (99) و (100)) را در خصوص استفاده از ظرفیت های این حوزه پوشش دهد، اگر چه سعی شده است تا به تمامی موارد اشاره شود و از ردیف معین برخوردار شوند. با این حال اعتبارات پیش بینی شده برای فعالیت های تعریف شده ذیل برنامه های وزارتخانه نمی تواند به تحقق اهداف قانونگذار بینجامد.در بخش دیگری از این گزارش آمده است: بررسی لایحه سال 1399 در موضوع پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نشان می دهد که حدود 50 درصد از بودجه این پژوهشگاه که باید زمینه تقویت بنیه علمی برنامه ها و سیاست های گردشگری و میراث فرهنگی را فراهم آورد، به موضوع اکتشاف و باستان شناسی تاریخی اختصاص می یابد که نوعی موازی کاری با حوزه معاونت میراث فرهنگی وزارتخانه تلقی می شود و با وظایف تعیین شده پژوهشگاه در اساسنامه مغایرت دارد.

نکته قابل توجه در مورد برنامه جذب گردشگران ورودی این است که با توجه به هدف کمی 8 میلیون گردشگر ورودی در لایحه سال 1399 اعتبار پیش بینی شده برای جذب هر گردشگر در حدود 10 هزار تومان (یا به عبارتی کمتر از یک دلار است) که این هزینه شامل همه فعالیت های تعریف شده برای جذب گردشگران ورودی است و با میانگین هزینه کرد کشورهای رقیب خصوصا در حوزه بازاریابی برای جذب گردشگر بسیار فاصله دارد.

بر اساس این گزارش در خصوص گردشگری داخلی نیز با توجه به هدف کمی 75 میلیون نفر برای گردشگران داخلی در لایحه سال 1399 اعتبار اختصاصی برای هر گردشگر در حدود 5 هزار تومان است که این هزینه شامل همه فعالیت های تعریف شده برای توسعه گردشگری داخلی است. با وجود اینکه توسعه گردشگری داخلی اساس و پایه توسعه صنعت گردشگری در کشور است اعتبار این بخش کمتر از نصف مبلغ پیشنهادی برای جذب گردشگران ورودی است که به نظر می رسد توسعه گردشگری داخلی باید از جایگاه و اهمیت بیشتری در لایحه و برنامه های پیشنهادی وزارتخانه متبوع برخوردار باشد.