آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۸۰۳
دنیا
۴
رویداد

دفتر مرکزی حزب سوسیالیست فرانسه به یک کارخانه متروک در حومه پاریس منتقل شد: چپ های فرانسه کوخ نشین شدند

دنیای اقتصاد : چپ گرایان از از کاخ به کوخ رسیده اند. حزب سوسیالیست فرانسه مجبور شده است به دلیل کمبود بودجه، دفتر مرکزی خود را از یک بنای گران قیمت در قلب پاریس به کارخانه ای متروک در حومه شهر منتقل کند. حال دفتر مرکزی حزب در خیابانی قرار گرفته است که حتی جی پی اس نیز نمی تواند آن را پیدا کند. این یکی از عوارض فوری کاهش بی سابقه محبوبیت حزب سوسیالیست در فرانسه است. خوش بین ها معتقدند این اتفاق می تواند فرصت ساز باشد؛ فرصتی که دیگر آنها را به عنوان لیبرال های لیموزین نشین یا چپ های خاویارخور معرفی نکند.

کمبود پول، حزب سوسیالیست فرانسه را مجبور کرده است که دفتر مرکزی خود را که متعلق به یک شاهزاده خانم بود، ترک و به یک کارخانه متروک در حومه پاریس کوچ کند. اگر قرار باشد برای جابه جایی معادلی انتخاب شود، مانند این است که از قسمت ثروتمند شمال شرق منهتن به کویینز یا حتی نیوجرسی کوچ کنی: از کاخ به کوخ. به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، برای چند دهه، دفتر حزب مرکزی سوسیالیست ها که حتی چندی پیش کاخ ریاست جمهوری در اختیار آنها بود، در قلب پاریس بود؛ مکانی عالی که با پای پیاده به مدارس عالی، موزه های ورسای و لوور می توانستید بروید، مماس با رود سن و نزدیک به کاخ الیزه. همچنین صور فلکی رستوران های ستاره دار میشلن نیز از هر جهت و مسیری می درخشید. امروزه اما دفتر مرکزی آنها یک کارخانه سابقا داروسازی است که در راستای آهن قراضه فروشان و مسیر ریلی قرار دارد. یک حزب قوی در خیابانی سکنی گزیده که حتی جی پی اس نیز نمی تواند آن را پیدا کند؛ ایضا همین مشکل برای برخی محلی ها پیش آمد و آنها در طول مسیر برای رسیدن به دفتر حزب گم شدند. وقتی به کامرول اسلام گفته شد که از رستوران هاوایی گونه تا دفتر حزب مرکزی دو دقیقه راه است، او گفت: «واقعا؟!» وی گفت: «قبلا از این نوبت تاکوز (غذای مکزیکی) بود و حالا نوبت غذاهای هاوایی گونه است. ما تغییر نمی کنیم، تا اینکه متوجه شویم چیز بدی است.» برای سال ها، حزب سوسیالیست توانسته بود از بحران های عجیب اقتصاد بازار آزاد و سیاست های لیبرالی جان سالم به در برد، اما به رغم افزایش نارضایتی ها از سیستم دو حزبی که یک سر آن حزب سوسیالیست قرار داشت، خود را در برابر تغییرات مصون نگه داشته و جایگاه را محفوظ نگه داشته بود.کاهش محبوبیت سوسیال دموکرات ها در سراسر اروپا دامن سوسیالیست های فرانسوی را هم گرفت؛ چراکه آنها نیز نتوانستند خشم مردم را در برابر جهانی شدن و نابرابری کنترل کنند و شکست خوردند. در عوض آنها جایگاه خود را به راست افراطی ها دادند. از سال 2017، حزب سوسیالیست از یکسری شکست های فاجعه بار در انتخابات رنج می برد و حالا بحث بقای این حزب مطرح است. البته از این وضعیت بیشترین بهره را امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه برد. کسی که پیش تر سرمایه گذار بانکی بود و ارتباطات اندکی نیز با سوسیالیست ها داشت تا اینکه حزب خود را در سال 2017 بنا کرد. اما از آن زمان مکرون نیز خود از برقراری ارتباط با رای دهندگان طبقه کارگر عاجز بوده است. این طبقه هسته مرکزی رای دهندگان به حزب سوسیالیست به حساب می آمد. در مقابل، او شهرت دیگری به دست آورد و حالا به عنوان رئیس جمهور ثروتمندان و اغنیا شناخته می شود و شیوه حکمرانی اش موجب خشم جلیقه زردها و تبدیل آن به یک جنبش شده است.

در این شرایط برخی سوسیالیست ها می گویند که در پس هر شکستی یک گشایش وجود دارد. خوش بین ها می گویند این جابه جایی ساختمان ها به دلیل مشکلات مالی حزب سوسیالیست می تواند به عنوان یک فرصت برای تولد دوباره این حزب دیده شود؛ فرصتی که دیگر آنها را به عنوان لیبرال های لیموزین نشین یا چپ های خاویارخور معرفی نکند. آنها می گویند خانه جدید چپ ها در یک منطقه کارگر نشین می تواند برای آنها یک سنگر خیلی خوب در این منطقه خلق کند. اولیور فائور، دبیرکل حزب می گوید: «اینجا همان نقطه ای است که می توانیم بگوییم به خانه اصلی خود بازگشته ایم.» او می افزاید: «زمانی که ما در قدرت بودیم، حزب خاستگاه خود را فراموش کرده بود. نوعی حس رها شدن از هسته اصلی به وجود آمده بود.» فائور 51 ساله که اخیرا یک مصاحبه داشت، از نقشه ای سخن گفت که حزب را مجددا به جایگاه خوبش باز خواهد گرداند. او گفت که حزب روی مسائلی مانند مبارزه با جهانی سازی و بازار آزاد متمرکز خواهد شد. درست مانند زمانی که حزب نماینده کارگران بود، باید مجددا روی نیازهای افراد زحمت کشیده تمرکز کند، نه اینکه اسیر مدل های الگوریتمی باشد که گاه بی رحم هستند.  

مانند همه احزاب حاضر در فرانسه، از چپ افراطی تا راست افراطی، سوسیالیست ها از اهمیت مسائل زیست محیطی در انتخابات به عنوان یکی از مسائل حیاتی آگاه شده اند. برای فائور، مهم ترین عامل تغییرات آب و هوایی و جهانی سازی است و حزب وی قصد دارد تا از مفاد مبارزه با تغییرات آب و هوایی دفاع کند. وی گفت: «با تمرکز روی این موضوعات  دست به تجدیدنظر در سوسیال دموکراسی خواهیم زد و دیگر یک همراه ناز در انقلاب بازار آزاد نخواهیم بود.» آخرین دوره ای که یک سوسیالیست در راس قدرت قرار داشت، به دوران فرانسوا اولاند می رسیم که از سال 2012 تا 2017، کاخ نشین الیزه شده بود. در زمان وی یک شکاف عمیق بین حزب و طبقه کارگر به وجود آمد. طرفداران سنتی پایگاه حزب در این دوره حس کردند که به آنها خیانت شده است. فائور می گوید که خیانت از سوی اولاند صورت گرفت و سپس مکرون، مشاور اقتصادی حزب آمد و توانست پایگاه سنتی حزب را بدزدد. تمرکز این حزب روی مسائلی مانند ازدواج دگر باش ها باعث شد تا اعضای این حزب به «بوبو» یا «بورژواهای شهری» معرفی شوند.

فائور بر این باور است که سوسیالیست ها بر اثر سیستم دوحزبی در فرانسه به یک تنبلی فکری دچار شده اند. مردم فرانسه گویی چاره ای جز انتخاب بین چپ ها و محافظه کاران نداشتند. به گفته وی، سوسیالیست ها تشخیص ندادند که بسیاری از مردم دیگر چراغ خاموش جلو رفتند و کم کم موضع خود را به «نه به راست و نه به چپ» تغییر دادند. امروزه احزابی مانند حزب مکرون و راست های افراطی همچون مارین لوپن حضور فعالی دارند. اما سوسیالیست های فرانسه در این قضیه همدرد نیز دارند. آنچه در فرانسه بر سر سوسیالست ها آمد در سایر نقاط دیگر مانند ایتالیا، آلمان و بریتانیا نیز آمد. در این کشورها، سوسیالیست ها تقریبا پس از جنگ جهانی دوم از جایگاه بسیار خوبی برخوردار بودند. آلن بروژونیو، مورخ در حوزه سوسیالیسم می گوید: «آنها عواقب جهانی شدن را تشخیص ندادند.» به گفته وی در حال حاضر از اهمیت جایگاه سوسیالیست ها در فرانسه به شدت کاسته شده است. به اعتقاد وی بسیاری از رای دهندگان طبقه کارگر به سمت حزب راست افراطی چرخش پیدا کرده اند. حزب مکرون و سبزها نیز توانسته اند طبقه متوسط چپ گرا را به سمت خود بکشانند.

ژان کریستوف کامبادلیس، که بین سال های 2014 تا 2017 به عنوان دبیرکل فعالیت می کرد، می گوید که سوسیالیست ها برای اینکه جایگاه خود را به دست آورند باید تغییراتی بنیادی تر داشته باشند و متحدانی برای خود دست و پا کند. به اعتقاد وی حزب سوسیالیست تنها زمانی می تواند موفق شود که از دیدگاه های جدید غافل نشود و با تغییرات بنیادی در حوزه اقتصاد دیجیتال و انقلاب های پزشکی کنار بیاید. فائور می گوید: در سال 1981 فرانسوا میتران اعتقاد داشت که حزب زمانی می تواند موفق شود که از پایگاه قدیمی خود جدا نشود اما الان زمان فرق کرده و شرایط حاکم بر گذشته باید فراموش شود. به اعتقاد فائور باید نشان داد که چپ ها آماده حکمرانی هستند.