آرشیو سه‌شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۸، شماره ۵۵۷۶
فرهنگ: ادبیات و هنر
۱۰

4 روز از جاری شدن سیل در شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان می گذرد اما به اندازه کافی عکس و تصویر از فاجعه رخ داده در این استان منتشر نشده است

عکس هایی که ظاهر نمی شوند!

آذر مهاجر

جهان برای همه ما بیشتر از هر چیز از عکس ها و تصاویری ساخته شده که در رسانه ها دیده ایم و رویدادها و اتفاقات تازه را اغلب در قابی که دوربین ها ثبت می کنند، می شناسیم و درک می کنیم. بنابراین اگر در گوشه ای از جهان که می تواند در استان، شهر یا محله ای از کشور خودمان باشد یا حتی دو خیابان بالاتر یا یک کوچه پایین تر، اتفاقی رخ بدهد و تصویری از آن منتشر نشود یا کمتر از چیزی باشد که میان هزاران عکس و خبر و ماجرا به چشم بیاید، چه بسا در بی خبری بمانیم یا به قدرت کفایت توجه نکنیم. می گویید نه؟ سرگذشت شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان را ببینید که از سویی زیر آب رفته و از سوی دیگر زیر انبوهی از رخدادها و اتفاقات و التهابات از نگاه و حساسیت های ما دور مانده است. آق قلا را به خاطر دارید، سر پل ذهاب را، اهواز را و دیگر شهرهایی که گرفتار بلا شدند و انبوه عکس ها و تصاویر منتشر شده از آنها، امکانی شد برای این که سیل داوطلب ها، هنرمندان و چهره های محبوب مردمی روانه این شهرها شود. درباره سیستان هنوز چنین اتفاقی نیفتاده و این بهانه ای شد برای این که نگاهی داشته باشیم به تصاویر منتشر شده از سیل در سیستان و بلوچستان.

 سیستان زیر موج التهابات

بدون تردید یکی از مهم ترین دلایلی که باعث شده کمتر از هر جای دیگر به سیستان و بلوچستان و جاری شدن سیل در شهرها و روستاهای این استان توجه شود، همزمانی با درد و داغ ها و التهاباتی است که این چند وقت یکی پس از دیگری توجه مردم و چهره های سرشناس را از هر چیز دیگری دزدیده اند. امروز چهارمین روزی است که خبر سیل به گوشمان رسیده، اما تقریبا از دیروز تصاویری از وضعیت مردم این استان دست به دست می شود و مردم می توانند واقعه را به چشم ببینند و عمقش را درک کنند.

در این روزها حتی رسانه ها کمتر مجال داشته اند به اندازه کافی، اوضاع سیستان را به مردم نشان بدهند، تصویر دقیق و ملموسی از وضعیت مردم در شهرهای سیل زده به نمایش بگذارند و نگاه ها را به سمت سیستان و بلوچستان جلب کنند. دیروز البته خانه طراحان انقلاب، پوستری منتشر کرده که سهم قابل توجهی دارد در تاثیرگذاری بصری بر مردم و به نظر می رسد با اعزام عکاس های خبری چه بسا در یکی دو روز آینده به اندازه کافی عکس و تصویر از سیستان و بلوچستان منتشر شود که پویش های مردمی جان بگیرند برای کمک به مردم این استان.

 عکاسان خبری کجا هستند؟

عکس هایی که از سیستان و بلوچستان منتشر می شوند، معمولا توسط عکاس های بومی و محلی گرفته شده اند. این روزها خبرگزاری ها هر چه منتشر کرده اند، عکس های ارسالی یا به عبارت درست تر عکس های دریافت شده از عکاسان فعال در سیستان و بلوچستان و استان های همجوار است. البته بیشتر خبرگزاری های معتبر و باسابقه، در هر استانی خبرنگار و عکاس دارند اما در مواقعی چون وقوع سیل، آن هم با چنین ابعادی، لازم است عکاسان خبری از تمام کشور آستین همت بالا بزنند برای کمک به عکاسان بومی. در برخی خبرگزاری ها حتی می توان عکس هایی را دید که به وضوح مشخص است توسط دوربین تلفن همراه ثبت شده اند. عجیب نیست در این چند روز عکس های تاثیرگذار، ماندگار و گیرایی از سیل سیستان و بلوچستان و وضعیت مردم این استان منتشر نشده باشد چون اصلا عکس های زیادی توسط عکاسان حرفه ای گرفته نشده مگر همان عکس هایی که عکاسان بومی گرفته اند و در اختیار خبرگزاری ها قرار داده اند.  این عکس ها مشکلات مردم سیل زده را نمایش می دهند اما در عین حال، بخشی از آنها به حضور مسوولان و نیروهای امدادی اشاره دارند.  در این عکس کمتر شاهد قاب های هنری با تاثیرگذاری عمیق هستیم.

شنیده های ما حاکی از آن است که شاید امروز یا فردا جمعی از عکاسان خبری، به استان سیستان و بلوچستان بروند و دست عکاسان بومی را بگیرند برای ثبت وقایع تلخی که در شهرها و عمدتا روستاهای این استان جاری است. کسی نمی داند دقیقا چرا اما این بار هم سیستان و بلوچستان محروم مانده و تا امروز هیچ گروه از عکاسان به این استان اعزام نشده است.

 دوربین های گرفتار

به جز عکاسان خبری و دوربین هایشان که این روزها از فرط گرفتاری، سیستان و بلوچستان را از اولویت خارج کرده اند، بسیاری از خبرگزاری ها عکس های دریافتی از عکاسان بومی را در بخش استان ها منتشر کرده اند و نه حتی در بخش عکس یا صفحه مربوط به عکس های خبری! در نتیجه آن قدر امکان دیده شدن عکس های سیل سیستان و بلوچستان محدود شده که نتیجه و ثمره چندانی نداشته اند. همین روزها که فراخوان کمک به مردم سیستان و بلوچستان دارد جان می گیرد، فرصت مغتنمی است که عکس ها و تصاویر بیشتر و موثرتری از سیستان و بلوچستان ثبت شود و در دسترس عموم مردم قرار بگیرد. امروز همین عکس ها هستند که مردم را در جریان فاجعه به بار آمده قرار می دهند و در آینده همین عکس ها ابعاد فاجعه را بازگو می کنند.