آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۷۲۵۶
ایران اجتماعی
۱۳
یادداشت

بازنگری زمان ورود انسان اولیه به جنوب شرق آسیا

فریدون بیگلری

انسان راست قامت در حدود دو میلیون سال پیش در آفریقا پدیدار شد و به فاصله چند صد هزار سال به منطقه قفقاز رسید که آثار آن در محوطه دمانیسی در گرجستان یافت شده است. به نظر می رسد این انسان طی مدت زمان کوتاهی به شرق و جنوب شرق آسیا رسیده باشد. زیرا سالیابی های پیشین در چین و اندونزی نشان می دهد که در حدود 1600000 سال پیش به چین و در حدود  1700000 سال پیش به جزیره جاوه در اندونزی رسیده است. قدیمی ترین مدارک حضور انسان راست قامت در جزیره جاوه از محوطه های «سانگیران» و «ترینیل» به دست آمده است که در حاشیه رودخانه سولو قرار دارند. سانگیران از دهه 1930 مورد کاوش بوده و تاکنون بیش از یکصد نمونه سنگواره انسان راست قامت از آن به دست آمده است. قدمت یافته های سانگیران همیشه مورد بحث و جدل بوده است. در مجموع دو گروه تاریخ برای این محوطه مطرح است. بر اساس سالیابی های آرگون تاریخی بین 1700000 تا 1000000 سال پیش پیشنهاد شده، اما گروه دیگر تاریخ های پیشنهاد شده بین 1300000 تا حدود 600000 سال پیش است. روز پنجشنبه دو هفته گذشته مقاله جدیدی در ژورنال ساینس منتشر شد که نتایج سن سنجی های اخیر سانگیران که توسط پژوهشگران ژاپنی به هدایت «شوجی ماتسوورا» از موزه ملی طبیعت و علوم تسوکوبا انجام شده را ارائه کرده است. در این مطالعه از دو روش سن سنجی اورانیوم-سرب و اثر شکافت روی خاکسترهای آتشفشانی موجود در لایه ها استفاده شد. برای این سالیابی ها دانه های معدنی آتشفشانی(زیرکون) از بالا، زیر و درون لایه های رسوبی که بقایای انسان راست قامت از آن به دست آمده، مورد بررسی قرار گرفتند. یکی از این روش ها، مدت زمانی  را که از کریستالی شدن زیرکون می گذرد سنجیده و دیگری مدت زمانی که از نهشته شده زیرکون در نتیجه فوران آتشفشانی گذشته را برآورد می کند. در نتیجه استفاده از این دو روش تاریخ های به دست آمده قابل اطمینان تر هستند. بر اساس نتایج اعلام شده اولین سکونت انسان راست قامت در جزیره احتمالا حدود 1300000سال پیش روی داده است. هرچند احتمال دارد که به فاصله چند صد هزار سال پیشتر هم راست قامت ها در جزیره حضور داشته اند. از حدود 900000 سال پیش تغییراتی در ویژگی های جسمانی انسان های راست قامت «جاوه» از جمله کوچک شدن دندان ها و بزرگترشدن مغز دیده می شود. این تغییرات همزمان با سرد شدن محیط، پایین رفتن سطح آب دریا و اتصال جزیره اندونزی به آسیا روی داده است. این احتمال مطرح شده که طی این زمان موج مهاجرتی دیگری از راست قامت ها از شرق آسیا به اندونزی روی داده باشد. با توجه به نتایج جدید به نظر می رسد که انسان راست قامت در حدود یک میلیون و ششصد هزار سال پیش به شرق آسیا و با فاصله چند صد هزار سال به اندونزی رسیده باشد.