آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۵۵۷۷
اقتصاد
۳

با مصوبه دولت، شرایط دریافت یارانه بنزین سخت شد

یارانه گرفتن با اعمال شاقه

محمدحسین علی اکبری

با مصوبه جدید هیات دولت، شرایط دریافت یارانه بنزین موسوم به بسته معیشتی، سخت تر از قبل شد. تا پیش از این، ملاک و معیار دولت برای حذف افراد از فهرست یارانه بنزین، دریافت درآمد بالاتر از ارقام تعیین شده یا برخورداری از خانه های گران قیمت و خودروهای خارجی بود؛ اما در مصوبه جدید، دیگر ارزش خانه و خودرو ملاک نیست و ممکن است افرادی با داشتن یک پراید هم از فهرست یارانه بنزین خط بخورند. دولت پس از اعلام جزئیات پرداخت یارانه معیشتی در اواخر آبان ماه، مبلغی را به عنوان یارانه معیشتی آذر به حساب حقوق بگیران، بازنشستگان و مستمری بگیران و بیکاران واریز کرد. در نخستین گام اجرایی این طرح و مانند طرح های پیشین بسیاری از افراد واجد شرایط مبلغ یارانه معیشتی را دریافت نکردند. چند میلیون نفر به این موضوع اعتراض کردند و درنهایت اعتراض حدود 400 هزار نفر مورد پذیرش قرار گرفت و یارانه معیشتی به آنها هم داده شد. اکنون با مصوبه جدید دولت که شرایط برخورداری از یارانه معیشتی را سخت تر کرده، قطعا از ماه بعد شاهد ریزش شدیدی در فهرست یارانه بگیران خواهیم بود. در حال حاضر مبلغی که به عنوان کمک معیشتی در هر ماه برای خانوارها واریز می شود از این قرار است که برای خانوارهای تک نفره 55 هزار تومان، دونفره 103 هزار تومان، سه نفره 138 هزار تومان، چهارنفره 172 هزار تومان و پنج نفره و بیشتر 205 هزار تومان واریز انجام می شود.

اعتراض های بی نتیجه

در جریان اصلاح قیمت بنزین و افزایش نرخ آن به 1500 تومان سهمیه ای و آزاد 3000 تومانی، منابعی ایجاد شد که دولت تصمیم گرفت آن را در قالب کمک نقدی به مردم برگرداند. برآورد اولیه از این حکایت داشت که در هر ماه حدود 2500 میلیارد تومان و در سال تا 30 هزار میلیارد تومان از این محل ایجاد می شود که به تناسب تعداد خانوار مبالغ متفاوتی در هر ماه به حساب آنها واریز می شود.

اما این که چه کسانی این کمک معیشتی را دریافت می کنند از ابتدای شروع طرح مطرح بود. دولت اعلام کرد بین 18 تا 19 میلیون خانوار یعنی تعدادی حدود 60 میلیون نفر شامل کمک معیشتی می شوند، ولی در هر حال مشخص بود این افراد از بین یارانه بگیران انتخاب شده بودند. بعد از واریز مرحله اول، تعداد زیادی از یارانه بگیران یا کسانی که یارانه دریافت نمی کردند به عدم دریافت کمک معیشتی معترض شدند که چگونه و بر چه مبنایی شامل نشده اند.

اعتراض بیشتر مردم هم به جایی نرسید و در سامانه دولت، ارقامی برای درآمد معترضان درج شد که عجیب و غریب بود. در سامانه مذکور، ادعا شده بود معترضان به عدم دریافت یارانه معیشتی، سال گذشته درآمد چند صد میلیون تومانی تا چند میلیارد تومانی داشته اند.

اعتراض مجدد هم مشخص است نه تنها بی فایده است، بلکه هزینه هم دارد چرا که دولت شرط گذاشته اگر اعتراض افراد پذیرفته نشود، یارانه نقدی آنها را هم حذف خواهد کرد.

متن مصوبه دولت

هیات وزیران در جلسه 15 دی، آیین نامه نحوه شناسایی خانوارهای مشمول دریافت کمک حمایت معیشتی در خصوص نحوه بازتوزیع منابع حاصل از افزایش قیمت بنزین را تصویب کرد.

بر اساس این مصوبه، کمک حمایت معیشتی به خانوارهای زیر تعلق نمی گیرد:

    خانوارهای یک نفره با حداقل درآمد ماهانه و سالانه به ترتیب 40 و 480میلیون ریال، دونفره با حداقل درآمد ماهانه و سالانه 50 و 600میلیون ریال، سه نفره با حداقل درآمد ماهانه و سالانه 60 و 720میلیون ریال، چهارنفره با حداقل درآمد ماهانه و سالانه 70 و 840میلیون ریال و پنج نفر و بیشتر با حداقل درآمد ماهانه و سالانه 80 و 960میلیون ریال.

    خانوارهای دارای واحد مسکونی، شغل و خودرو به طور همزمان یا خانوارهای دارای دو واحد ملکی

  خانوارهای دارای املاک و مستغلات به ارزش 12میلیارد ریال در تهران و کلانشهرها و 9 میلیارد ریال در سایر شهرستان ها

    خانوارهای دارای خودروهای سواری با ارزش بیش از سه میلیارد ریال یا خودروهای عمومی با ارزش بیش از چهار میلیارد ریال

    کارفرمایان دارای بیش از سه بیمه پرداز

    خانوارهایی که بیش از سه سفر خارجی غیرزیارتی داشته اند.

    گیرندگان تسهیلات بانکی جمعا به مبلغ بیش از سه میلیارد ریال که در حال بازپرداخت اقساط باشند.

مصوبه سختگیرانه

 با رسمی شدن مصوبه دولت برای پرداخت کمک های معیشتی، معیارهای پرداخت مشخص شد. به طوری که اکنون مجموعه ای از معیارهای درآمدی یا دارایی ها تعیین کننده مشمولیت دریافت این کمک ماهانه است.

طبق آنچه دولت برای درآمد مشخص کرده است، خانوار یک نفر با درآمد سالانه کمتر از 48میلیون، دونفره 60میلیون، سه نفره 72میلیون و چهارنفره 84 میلیون و پنج نفره و بیشتر 96میلیون تومان شامل دریافت کمک معیشتی می شود.

در اینجا توزیع ماهانه درآمد نیز مورد توجه است؛ به طوری که محاسبات نشان می دهد برای خانوار یک نفره درآمد چهار میلیون تومانی ماهانه ملاک قرار دارد، ولی در خانوار دونفره که درآمد سالانه 60 میلیون تومان است متوسط مجموع درآمد پنج میلیون تومان، خانوار سه نفره متوسط شش میلیون تومان، خانوار چهارنفره متوسط هفت میلیون تومان و خانوار پنج نفره و بیشتر با متوسط هشت میلیون تومان در سال برای کل خانوار است.

با توجه به مصوبه دولت، خانوار پنج نفری را تصور کنید که سرپرست آن درآمدی در حدود دو،سه میلیون تومان دارد. همچنین این خانوار علاوه بر ملک شهری یک ملک در روستای اجدادی و یک خودرو نیز دارد. طبق این دسته بندی به راحتی 205 هزار تومان در ماه از این خانوار دریغ می شود. خانواری که احتمالا نیمی از ماه یا کمی خوشبینانه ده روز آخر ماه را با قیمت های فعلی بازار به سختی می گذراند. البته پیش از این چالش نیز دولت باید با مساله اسناد عادی و بحث خرید و فروش ملک با قولنامه مقابله کند که شناسایی مالک اصلی ملک را دشوار می کند.

این شرایط برای تمام اعضای خانوار است؛ یعنی اگر پسر خانواده شاغل باشد، پدر خودرو داشته باشد و مادر خانواده هم خانه ای به ارث برده باشد، یارانه آنها حذف می شود.

یارانه معیشتی فقط به کم درآمدها می رسد

طبق مصوبه اخیر هیات وزیران، افرادی که همزمان دارای شغل، خودرو و مسکن باشند از لیست دریافت یارانه معیشتی حذف می شوند. این جمله را حسین میرزایی، سخنگوی ستاد تبصره 14 بودجه به جام جم گفت و تاکید کرد: افرادی که یارانه معیشتی دریافت نمی کنند وضعیت مالی مطلوب تری نسبت به افرادی که دریافت می کنند دارند.

سخنگوی ستاد تبصره 14 بودجه تصریح کرد: ملاک حذف یارانه معیشتی مجموع درآمد خانوار است. به عنوان مثال اگر در یک خانواده سه نفره پدر دارای خودرو، مادر دارای خانه و فرزند دارای شغل باشد طبق قانون مشمول دریافت یارانه معیشتی نخواهند شد، ضمن این که وضعیت مالی آنها از سال 95 تا 97 مورد بررسی قرار می گیرد و در صورت محرز شدن وضعیت مطلوب مالی یارانه معیشتی آنها حذف خواهد شد.

میرزایی گفت: اخیرا یک میلیون و 220 هزار نفر به لیست دریافت کنندگان یارانه معیشتی اضافه شد. طبق آمار حدود 17 میلیون و 720 هزار خانوار یارانه معیشتی می گیرند.

سخنگوی ستاد تبصره 14 بودجه با اشاره به مهلت باقیمانده برای اعتراض عدم دریافت یارانه معیشتی گفت: افرادی که یارانه معیشتی دریافت نکردند و نسبت به این موضوع اعتراض دارند باید تا پایان دی ماه به سایت www.hemayat.mcls.gov.ir مراجعه کرده و اعتراض خود را ثبت کنند. همچنین برای دو میلیون و 600 هزار نفری که اعتراض خود را نسبت به عدم دریافت یارانه معیشتی ثبت کرده بودند نتایج بررسی ها اعلام شده و اگر مجددا اعتراضی دارند با قبول کردن تعهدنامه می توانند دوباره اعتراض خود را اعلام کنند.  بر این اساس اطلاعات آنها مبنا قرار می گیرد و در اختیار سازمان مالیاتی قرار می گیرد و چنانچه اظهار انجام شده با اطلاعات موجود در سیستم تطابق نداشته باشد و به اصطلاح کم اظهاری شود، یارانه آنها نیز بنا به ماده 10 قانون هدفمندی یارانه ها که در سال 88 مصوب شد، حذف می شود.

این مقام مسوول تصریح کرد: هر سیستمی برای این که درست پیش برود نیاز به زیرساخت و ابزارهایی دارد. پلیس راهنمایی و رانندگی برای اصلاح رفتار رانندگی مردم از ابزار جریمه استفاده می کند، طبق قانون شهرداری ها، اگر مالکان تخطی ساخت داشته باشند باید جریمه بپردازند، در بیمه تامین اجتماعی اگر کارفرما اطلاعات نادرست ارائه کند باید جریمه اظهار نادرست خود را پرداخت کند، در سازمان مالیاتی و گمرک اگر خلاف اظهاری صورت بگیرد افراد مشمول پرداخت جریمه می شوند و این روال همه سازمان ها، ارگان ها و دستگاه ها است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم در این مسیر قرار گرفته و اعلام کرده افرادی که درباره وضعیت مالی خود برای دریافت یارانه نقدی و یارانه معیشتی خلاف اظهاری کنند مشمول جریمه خواهند شد.

میرزایی افزود: در ماده 10 قانون هدفمندی یارانه ها که ده سال پیش تصویب شده، آمده است اگر اطلاعات ثبت شده توسط خانوارها صحت نداشته باشد دولت می تواند از ادامه پرداخت یارانه جلوگیری کند.

وی ادامه داد: وقتی صحبت از جریمه شد موج اعتراضات افزایش یافت و برخی افراد اعلام کردند که می خواهند از اعتراض دوباره خود صرف نظر کنند، به همین دلیل گزینه لغو اعتراض را در سایت قرار دادیم.

میرزایی با بیان این که افرادی که خودشان را مشمول دریافت یارانه معیشتی نمی دانند اعتراض دوباره نزنند گفت: برخی افراد با توجه به مفاد حذف یارانه معیشتی باز هم خود را استحقاق دریافت می دانند که تا 30 دی ماه باید در سایت اعتراض مجدد خود را ثبت کنند و شرایط بررسی را بپذیرند. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم طی شش ماه آتی رفتار مالی افراد را پایش می کند و در صورت تایید از طریق پیامک به آنها اعلام می شود که شما مشمول دریافت یارانه معیشتی شده اید و پرداخت ها انجام می شود.

سخنگوی ستاد تبصره 14 بودجه به ابلاغیه معاون اول رئیس جمهور برای یارانه معیشتی اشاره کرد و افزود: مفاد این قانون تغییر نکرده اما برای این که این موضوع را قانونی پیگیری کنیم تصویب آن را از هیات وزیران گرفتیم تا بتوانیم از سایر دستگاه های اجرایی دولتی کمک بگیریم.

عدم اجرای تعهد وزارت نیرو برای نیروگاه های خصوصی

عضو سندیکای تولیدکنندگان صنعت برق گفت: جهش ناگهانی نرخ ارز و تبدیل قرارداد بیع متقابل از حالت ارزی به ریالی از جمله موانع پیش روی تکمیل واحد بخار نیروگاه رودشور است و ادامه احداث این واحد با پیشرفت فیزیکی بیش از 50درصد با مشکلات جدی مواجه شده است.

احمد مشایخی، عضو سندیکای تولیدکنندگان صنعت برق در گفت وگو با جام جم اظهار کرد: نیروگاه رودشور شامل سه واحد گازی کلاس F است که سال 1386 به بهره برداری تجاری رسیده است.

وی افزود: تبدیل نیروگاه رودشور از حالت گازی به سیکل ترکیبی به منظور افزایش ظرفیت نیروگاه از 792 مگاوات به 1137 مگاوات و افزایش راندمان نیروگاه از 39درصد به 57درصد در دستور کار قرار گرفت و در این زمینه قراردادی با وزارت نیرو منعقد شد.

مشایخی تصریح کرد: در سال 1392 که قیمت نفت به حدود 120 دلار در هر بشکه افزایش یافته بود، برای تبدیل نیروگاه های گازی به نیروگاه سیکل ترکیبی قرادادی با وزارت نیرو منعقد شد که براساس آن، وزارت نیرو موظف بود، معادل ارزی سوخت صرفه جویی شده (345 مگاوات برق تولیدشده از واحد بخار) را به سرمایه گذار پرداخت کند. وی افزوداما پس از مدتی قیمت نفت به حدود بشکه ای 50 تا 60 دلار کاهش یافت، از سوی دیگر قراردادهای بیع متقابل تبدیل نیروگاه های گازی به سیکل ترکیبی از حالت ارزی به ریالی تبدیل شده و جهش ناگهانی نرخ ارز موجب شد، این مدل قراردادی هیچ توجیه اقتصادی برای سرمایه گذاران نداشته باشد، به همین دلیل ادامه فعالیت های اجرایی احداث واحد بخار نیروگاه رودشور با پیشرفت فیزیکی بیش از 50درصد با مشکلات جدی مواجه شده است.

مخالفتم با مالیات بر عایدی مسکن اشتباه بود

رئیس اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به این که اشتباه ما این بود که تصور می کردیم مالیات بر عایدی مسکن به ضرر این بخش است، گفت: مالیات بر عایدی مسکن قطعا کمک حال بخش مسکن خواهد بود و اشتباه ما این بود که از ابتدا با مالیات بر عایدی مخالف بودیم.

مصطفی قلی خسروی در گفت وگو با فارس، با اشاره به این که مالیات بر عایدی مسکن می تواند به کاهش التهاب بازار مسکن کمک بسیار زیادی کند، گفت: همواره با مالیات بر عایدی مسکن مخالف بودم و معتقد بودم این طرح قیمت مسکن را بالا می برد، اما بعد از مطالعات اجمالی متوجه شدم داریم اشتباه می کنیم.

خسروی ادامه داد: در حال حاضر در 180 کشور دنیا مالیات بر عایدی مسکن و سایر بازارها مثل طلا اجرا می شود و این تصور غلط که مالیات بر عایدی مسکن یا مالیات بر عایدی سرمایه به تمام دارایی اشخاص وضع خواهد شد، اشتباه است.

خسروی با اشاره به این که قطعا مالیات بر عایدی مسکن موجب کاستن التهاب بازار مسکن خواهد شد، اظهار کرد: مالیات بر عایدی سرمایه سال هاست که در آمریکا و سایر کشورهای پیشرفته به فراخور وضعیت داخلی کشور ها اجرا و پیاده می شود و باعث شده تا از ورود واسطه ها و سوداگران به بازار مسکن جلوگیری شود.

رئیس اتحادیه مشاوران املاک با بیان این که لئوناردو لیبرمن، اقتصاددان آمریکایی در سال 2015 اعلام کرد که عدم دریافت مالیات بر عایدی سرمایه موجب فعالیت های احمقانه و تشدید فعالیت های غیرتولیدی می شود، تاکید کرد: عدم اجرای مالیات بر عایدی سرمایه باعث می شود تا سرمایه ها از بین برود و سرمایه ها به سمت بخش مولد حرکت نکنند.  وی افزود: قطعا مالیات بر عایدی مسکن برای دهک های پایین جامعه اجرا و اعمال نمی شود و این برنامه و طرح تنها برای واحدهای مسکونی که بیش از نیاز خریداری می شود اعمال خواهد شد.