آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۲۲۳۸۲
دانشگاه
۸

سیاست معکوس در اشتغال‎زایی

وقتی نظام آموزشی «تکنیسین» تربیت نمی‎کند!

در حالی اسناد بالادستی دولت را مکلف به افزایش سهم آموزش های مهارتی از نظام آموزش عالی کرده که بودجه تربیت تکنیسین در سال آینده کاهش و در مقابل بودجه پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی افزایش یافت.

بر اساس آنچه که سیاست گذاران و کارشناسان بازار کار اعلام می کنند، تکنیسین ها یکی از نیازهای امروز بازار کار کشور هستند، یعنی همان افراد متخصص و غالبا دارای مهارت های فنی که با مدرک دانشگاهی کاردانی. تربیت تکنیسین ها اما به استناد شاخص های بین المللی بازار کار و هرم شغلی حاکم بر آن نیز پذیرفته شده است.

در عین حال نرخ بالای بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی که بر اساس گزارش اخیر مرکز آمار ایران در فصل پاییز 17/4 درصد است، نشان می دهد هر گونه انحراف از مسیر تربیت تکنیسین متناسب با نیاز بازار کار می تواند به بیکاری دامن بزند.

اما برای ارتقای سطح مهارت دانش آموزان، نظام آموزش و پرورش کشور به کارشناس مهارتی به منظور ارائه آموزش های مهارتی، دبیر درس کار و فناوری یا همان دبیر فنی و حرفه ای و مسئول کارگاه برای دوره های متوسطه نیاز دارد تا آموزش های مهارتی تقویت شود که این نیازها باید در بخش دولتی از طریق دانشگاه فنی و حرفه ای به عنوان مسئول تربیت تکنیسین و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی مسئول تربیت دبیر فنی و هنرآموز و همچنین در بخش غیردولتی از طریق دانشگاه جامع علمی کاربردی تحقق یابد. با این حال وضعیت این سه دانشگاه در لایحه بودجه رویکرد دولت را در این حوزه به تصویر می کشد که در این خصوص مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی اعتبارات و جهت گیری های بودجه ای این مراکز را مورد بررسی قرار داده است.

بر این اساس، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی که هدف اصلی آن تربیت دبیر فنی است، بخش عمده اعتبارات خود یعنی حدود 54 درصد را صرف دوره های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری می کند.

البته بررسی برنامه های ذیل این دانشگاه و مقایسه قانون بودجه 1398 با لایحه 1399 نشان می ‎دهد که دانشگاه به سمت هدف اصلی در حال حرکت است.

در عین حال در لایحه بودجه 1399 برنامه «تربیت دبیر» که برنامه جدیدی است برنامه های ذیل دانشگاه اضافه شده است.

در قانون بودجه 1398 دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی 650 دانشجوی کارشناسی مهارتی (دبیری) را پذیرفته است، در حالی که در لایحه بودجه 1399 اعتبارات مربوط به پذیرش 2623 دانشجوی دبیری لحاظ شده که رشد قابل توجهی است.

از سوی دیگر در قانون بودجه 1398 تعداد دانشجویان کارشناسی غیر مهارتی، کارشناسی ارشد و دکتری این دانشگاه 5/703 دانشجو بوده که در لایحه 1399 به 3/095 دانشجو تقلیل یافته است.

بنابراین می توان رویکرد دولت را هم اصلاح وضع موجود دانشگاه نسبت به هدف اولیه تشکیل دانشگاه و هم گامی به سمت تربیت نیروی انسانی مورد نیاز آموزش و پرورش دانست.

دانشگاه فنی وحرفه ای که وظیفه اصلی آن تربیت تکنیسین است به صورت پلکانی تعداد دانشجویان کارشناسی خصوصا کارشناسی پیوسته خود را افزایش داده است.

در سال 1398 تعداد دانشجویان کاردانی دانشگاه حدود 122 هزار دانشجو و تعداد دانشجویان کارشناسی با نوبت دوم و مجازی حدود 50 هزار نفر بوده است، در صورتی که در لایحه بودجه 1399 تعداد دانشجویان کاردانی دانشگاه حدود 98 هزار دانشجو، دانشجویان کارشناسی بیش از 52 هزار دانشجو، دانشجویان نوبت دوم و مجازی و بین الملل نیز 38 هزار و در مجموع 90 هزار و 515 دانشجو پیش بینی شده است.

از مجموع اعتبارات دانشگاه فنی و حرفه ای نیز 56/5 درصد مربوط به آموزش های کاردانی مهارتی و مابقی به آموزش های دوره کارشناسی اعم از پیوسته و ناپیوسته اختصاص یافته است. در شرایطی که نیاز اصلی بازار کار به تکنیسین است.

افزایش 151 درصدی اعتبارات دوره کارشناسی دانشگاه فنی و حرفه ای در برابر کاهش 12/5 درصدی دوره کاردانی مهارتی برای تربیت تکنیسین به عنوان انحراف از مسیر اصلی اشاره دارد.

به نقل از مهر؛ در حالی که طبق ماده 66 قانون برنامه ششم توسعه سهم آموزش های مهارتی از کل نظام آموزش عالی از 20 درصد در سال 96 به عنوان سال ابتدایی برنامه باید تا سال 1400 به 30 درصد برسد، اما افزایش اعتبارات دوره کارشناسی در برابر کاهش اعتبارات تربیت کاردان ها یا همان تکنیسین ها، با سیاست های برنامه در جهت تقویت مهارت افزایی دانشجویان مغایرت دارد.