آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۸۰۴
دنیا
۴

نیویورک تایمز از هرج و مرج وحشتناک خارج از پایتخت ونزوئلا گزارش می دهد: ما فراموش شده ایم؛ در اینجا هیچ دولتی نیست

دنیای اقتصاد : پرزیدنت نیکولاس مادورو از کاخ خود در کاراکاس تصویری را مخابره می کند که گویی قدرتمند است و همچنان بر قدرت کنترل دارد؛ ساکنان از نعمت برق و سوخت منظم برخوردارند؛ و مغازه ها هم مملو از کالاهای وارداتی هستند. اما آن سوی کاراکاس، این «نما»یی که از نظم ظاهری وجود دارد به چشم نمی خورد. به منظور حفظ کیفیت زندگی مهم ترین حامیانش- که همان فرادستان سیاسی و نظامی هستند- دولت مادورو تمام منابع کشور را به سوی [بخش هایی از] کاراکاس سرازیر کرده و بخش زیادی از ونزوئلا را به حال خود رها کرده است. «دیمیتریس پانتولاس»، تحلیلگر سیاسی در کاراکاس می گوید: «ونزوئلا به عنوان یک دولت، به عنوان یک کشور، [عملا] در هم شکسته است. آن معدود منابع در دسترس در پایتخت سرمایه گذاری می شود تا از کرسی قدرت محافظت کرده و در میانه فروپاشی یک «دولت نیم بند»ی به وجود آورد.»

«آناتولی کورمانائف»، در گزارش 13 ژانویه نیویورک تایمز نوشت، در بخش زیادی از این کشور، کارکردها و کارویژه های اساسی دولتی مانند حفظ نظم، ترمیم جاده ها، خدمات بهداشتی و درمانی و خدمات عمومی متوقف شده است. تنها شاهد بازمانده از وجود دولت در «پارمانا»- یک روستا در سواحل رودخانه اورینوکو که ساکنانش با ماهیگیری امرار معاش می کنند- سه معلمی هستند که هنوز در مدرسه حضور دارند اما مدرسه فاقد غذا، کتاب و قلم و حتی ماژیک برای نوشتن روی تخته است. کشیش روستا اولین کسی بود که پارمانا را ترک کرد. با عمیق تر شدن بحران اقتصادی، امدادگران، پلیس، پزشکان محلی و چند معلم آنجا را ترک کردند. ساکنان این روستا - که مملو از جرم شده- می گویند برای حفاظت از خود به چریک های کلمبیایی روی آورده اند. «هرمینیا مارتینز» 83 ساله که با داس بزرگی در دست در این منطقه گرمسیری خم شده تا محصولات مزرعه لوبیای خود را درو کند، می گوید: «ما فراموش شده ایم. در اینجا هیچ دولتی نیست.»

کورمانائف، گزارشگر نیویورک تایمز می افزاید: یک سال پیش- برای دوره ای- به نظر می رسید که منتقدان مادورو از فرصت برکناری او برخوردارند. «خوآن گوایدو» رهبر مخالف، بزرگ ترین چالش را برای حکومت مادورو تا این تاریخ به وجود آورد چرا که ادعای ریاست جمهوری کرد و به سرعت حمایت ایالات متحده و 60 کشور دیگر را به دست آورد. اکنون به نظر می رسد مخالفان مادورو قافیه را باخته اند. دولت ترامپ همچنان حامی گوایدو است: روز دوشنبه 23 دی ایالات متحده تحریم های جدیدی علیه متحدان دولت مادورو وضع کرد که می کوشند مانع رهبری گوایدو بر مجمع ملی شده و بر سر رهبری او مانع ایجاد کنند. با وجود چنین فشاری، دوره زمامداری مادورو «امن و ایمن» به نظر می رسد و این تا حدودی به خاطر این است که مادورو توانسته با سیاست های خود کاراکاس را تقویت کند. اما اقتصاد - که از مدیریت ضعیف، کاهش صادرات نفتی و صادرات طلا و تحریم های خزنده آمریکا در تنگنا قرار گرفته است- وارد هفتمین سال انقباضی و ویرانگر خود شده است.

این رکود پایدار، به همراه عقب افتادگی دولت، باعث شده از بسیاری از زیرساخت های کشور غفلت شود. این مساله همچنین باعث از هم گسیختگی ونزوئلا و تقسیم آن به اقتصادهای متفرق محلی شده که فقط پیوندهای اسمی با کاراکاس دارند. تورم افسارگسیخته باعث شده ارزش پول این کشور در برابر دلار، یورو، طلا و دیگر ارزهای کشورهای همسایه به شدت سقوط کند و بی ارزش شود. این ارزها در بسیاری از نقاط ونزوئلا کاربرد یافته است. تهاتر فراوان شده است.

 «آرماندو چاسین»، رئیس فدراسیون دامداران ونزوئلا می گوید: «هر منطقه ای به روش خاص خود بقای خود را تضمین می کند، به بهترین شکلی که می تواند. این مناطق اقتصادهای واقعا متفاوتی هستند.» خارج از کاراکاس، شهروندان کشوری که روزگاری ثروتمندترین کشور منطقه آمریکای لاتین بودند، اکنون به شیوه های ابتدایی بقا روی آورده اند گویی در دوران پیشاصنعتی زندگی می کنند. بر اساس یک نظرسنجی از سوی «مرکز رصد خدمات عمومی ونزوئلا» که یک سازمان غیرانتفاعی است، تقریبا نیمی از ساکنان هفت شهر مهم ونزوئلا در معرض قطع روزانه برق هستند و بسیاری هم بدون آب به سر می برند.

در پارماندا، سیل سال گذشته تنها جاده موجود که به خارج از شهر می رفت را با خود شست و برد و باعث شد این روستا از تحویل و دریافت غذا، سوخت برای برق و بنزین محروم بماند. برای درک بهتر وضعیت، 450 ساکن باقی مانده در این روستا با داس های بزرگ به پاکسازی مزارع پرداخته، قایق های ماهیگیری خود را به آب انداخته و از لوبیای کشت شده خویش به مثابه ارز استفاده می کنند. پس از یک دهه ولخرجی پول های نفتی، جیب دولت ونزوئلا خالی شده است. بر اساس ارزیابی های کنگره تحت کنترل مخالفان و بر اساس داده های رسمی و داده های برگرفته از صندوق بین المللی پول، تولید ناخالص داخلی این کشور از زمانی که مادورو در سال 2013 قدرت را به دست گرفت تا 73 درصد کوچک شده است. دولت که برای پرداخت حقوق میلیون ها کارمند خود ناتوان شده است، به روش دیگری روی آورده است آن هم در زمانی که این کارمندان به رشوه، مشاغل جانبی و اعمال نفوذ روی آورده اند تا بتوانند چیزکی وارد جیب خود کنند. به گفته «Citizens’s Control»، که یک گروه تحقیقاتی ونزوئلایی است، حقوق رسمی ژنرال های ارشد ارتش ونزوئلا 13 دلار در ماه است. در کاراکاس، به بخش خصوصی - که سال ها زیر نفوذ دولت سوسیالیستی مادورو و سلفش چاوز رمقی برایش نمانده است- اجازه داده شده که به خاطر کاهش واردات دولتی، شکاف در تولیدات مصرفی را پر کنند.

به محض اینکه کنترل های اقتصادی یک شبه از میان رفت، در پایتخت صدها مغازه جدید باز شد که همه چیز ارائه می دادند: از ماشین های اسپورت وارداتی گرفته تا تراشه های ساخت آمریکا. گزارشگر نیویورک تایمز می افزاید، بار فروپاشی کشور تا حد زیادی بر دوش استان های ونزوئلا افتاده جایی که بسیاری از شهروندان کاملا پیوندهای خود را از دولت مرکزی بریده اند. مناطق نزدیک به مرزهای ونزوئلا برای بقا به قاچاق و تجارت بینامرزی روی آورده اند. شهرهای کشاورزی خیز در درون ونزوئلا غرق در اقتصاد معیشتی شده اند زیرا فروپاشی سیستم جاده ای [منظور نبود جاده و راه برای دسترسی به مناطق مختلف است] و کمبود بنزین موجب کاهش تجارت داخلی شد. نقاط مهم گردشگری با سرمایه گذاری خصوصی و پذیرایی از فرادستان بقا یافته است. فرماندهان نظامی محلی و معدودی از سیاستمداران حزب حاکم که پیوندهای محدودی با مادورو دارند، کنترل سیاسی مناطق دوردست را به دست گرفته اند. وقتی مجریان قانون در سطح ملی وجود نداشته باشند، گروه های مسلح غیرمنظم و چریکی جای آنها را می گیرند که از آن جمله می توان به چریک های مارکسیستی کلمبیایی، شبه نظامیان سابق دست راستی، باندهای جنایتکار، شبه نظامیان حامی مادورو و گروه های بومی دفاع از خود اشاره کرد.

براساس شهادت ده ها نفر از ساکنانی که شهادت شان ظرف چند ماه گزارش در سه منطقه جمع آوری شده است، در درون بخش هایی از ونزوئلا، این گروه ها اغلب ضمانت اجرای قراردادهای تجاری، مجازات جرائم و حل و فصل طلاق را بر عهده گرفته اند.

فروپاشی دولت ونزوئلا در مسیر خود به پارمانا رسیده است؛ روستایی بزرگ که پیش از این رونق بسیاری داشت و روستای ماهیگیران و کشاورزان در دشت های مرکزی ونزوئلا بود. واحد پلیس محلی به دلیل کمبود دستمزد در سال 2018 یک روز کار خود را همراه با کارمندان دولتی و امدادگران که برنامه های اجتماعی را اداره می کردند تعطیل کرد. اندکی بعد، محلی ها به دلیل بدمستی و اخاذی گارد ملی، ارتباط آنها را با روستا قطع و آنها را تحت تعقیب قرار داد. رهبران روستا به مناطق اطراف که نزدیک معدن طلا بود و از قضا از سوی چریک های کلمبیایی کنترل می شد سفر کردند و از آنها خواستند تا در پارمانا پست های نگهبانی دایر کنند.

طی دو سال گذشته، چریک ها برای حفاظت از خطوط تدارکاتی خود، دزدان دریایی که ماهیگیران پارمانا را تهدید می کردند عقب راندند، قایق های موتوری آنها را مصادره و تعدادی از این دزدان دریایی را کشتند. «گوستاو لدزما»، مغازه دار و کلانتر محلی می گوید: «ما در اینجا به اقتدار نیاز داریم.» او می گوید چریک ها برایمان «نظم به ارمغان آوردند.» به گفته او «آنها یللی تللی نمی کنند و وقت را به بطالت نمی گذرانند.»