آرشیو چهار‌شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۸، شماره ۵۵۷۷
صفحه آخر
۲۰

گفت و گو با حسین ریگی، کارگردان اهل سیستان و بلوچستان درباره مردم این منطقه

نجیب اما غریب

گفتگو: طاهره آشیانی

 تا دیروز عکس های مردم گرفتار در سیل استان سیستان و بلوچستان را می دیدیم و دلمان هزار پاره می شد از مصیبتی که مردم بی پناه این استان را درگیر کرده و از دیروز که سیل فروکش کرد و کمک هایی به سمت این استان رفت و باز هم مثل همیشه مردم پای کار آمدند و این بار گویا تصمیم دارند بمانند و منظم تر به مردم این استان کمک کنند، عکس هایی می بینم از وسیله هایی که به دست مردم رسیده و باز هم دلم هزارپاره می شود و این بار شرمندگی هم به آن اضافه می شود. چهره خندان بچه ها که با پای برهنه و لباس اندکی که به تن دارند دور و بر بسته ها ایستاده اند و درست مثل متمدن ترین مردمان دنیا  آنچه سهم شان است را می گیرند و با نگاهی لبریز از خجالت و شرم، می روند.

عکس ها را که می بینی، غم در دلت بزرگ و بزرگ تر می شود، مردم سیستان و بلوچستان مظلوم ترین،  بی توقع ترین،  بی آزارترین، محروم ترین اما در عین حال مهربان ترین مردم ایران هستند؛ مردمی که چندین دهه است در شرایط بسیار بد زندگی می کنند و دم برنمی آورند.انگار در دلشان شجاعت رستم را ذخیره دارند، اما ترجیح می دهند با معصومیت سهراب زندگی کنند.با همه اینها اما چند سالی است مردم دیگر استان های ایران، مردم سیستان و بلوچستان را می بینند. سکوت آنها آن قدر عمق پیدا کرد که دیگران آن را شنیدند.حالا مردم خودشان به میدان آمده اند تا سیستانی ها و بلوچستانی ها را دریابند و به مردم این استان یادآوری کنند مطالبه گر باشند و حق شان را از دولت ها بخواهند.شاید زمان آن رسیده سکوت خود را بشکنند و حقشان را مطالبه کنند.

سیستان و بلوچستان از نگاه ریگی

حسین ریگی، یکی از کارگردانانی است که در زاهدان متولد و بزرگ شده و درس کارگردانی خوانده و در مرکز صدا و سیمای سیستان و بلوچستان چند تله فیلم و فیلم و سریال مستند ساخته.همه این آثار درباره مردم سیستان و بلوچستان است.مستند «فصل بادهای گرم» او سال گذشته در جشنواره سینما حقیقت به نمایش درآمد و نگاه ها را به خود جلب کرد.فیلم درباره زنان سیستان و بلوچستان است.زنانی که تلاش می کنند جایگاه فردی و اجتماعی خود را احیا کنند.

حسین ریگی از طایفه بزرگ ریگی هاست. همان طایفه معصوم و آدم حسابی که برادران ریگی، دامن طایفه را لکه دار کردند، اما فیلم شبی که ماه کامل شد ساخته نرگس آبیار تا حدودی به مردم نشان داد حساب برادران ریگی از کل طایفه ریگی و مردم این استان سواست و نباید آنها را با هم قاطی کرد.

حسین ریگی می گوید: مردم سیستان و بلوچستان بسیار محجوب اند. شاید همین حجب و حیا باعث شده آنها درباره خود کمتر صحبت کنند.این که بسیار مهمان نوازند.همه آنها که حتی یک بار به شهر یا روستایی در این استان سفر کرده اند،می دانند این مردم بسیار مهمان نوازند و اگر کل دارایی شان یک گوسفند یا یک بز باشد، مهمان که به خانه شان وارد شود چه آشنا و چه غریبه همان یک گوسفند را قربانی می کنند تا از مهمان پذیرایی کنند.آنها اما آن قدر محجوبند و در ذاتشان این نکته نهادینه شده که نباید خوبی های خود را بر زبان بیاورند. اما چند سالی است با توسعه و گسترش شبکه های اجتماعی برخی از جوانان این استان که فعالیت های فرهنگی و اجتماعی دارند، از این شبکه ها برای معرفی مردم سیستان و بلوچستان استفاده می کنند.در کنار نمایش محرومیت زیاد و ریشه ای که این استان را در معرض فروپاشی قرار داده درباره خوبی ها و صفات این مردم هم می گویند.راستش تازه داریم یاد می گیریم و عادت می کنیم از خودمان هم تعریف کنیم!  

خیانت سینما

این کارگردان می گوید: واقعیت این است سینما در قبل از انقلاب و در سال های اولیه پیروزی انقلاب و بیشتر در دهه 60 به سیستان و بلوچستان ستم کرد.این استان و مردمش برای سینما تبدیل شدند به مردمی که کارشان قاچاق مواد مخدر و شرارت است.این نگاه سینمایی در ذهن مردم ایران ثبت شد و کمتر کسی از حق مردم این استان در برابر این خیانت سینما دفاع کرد.مردم بنا به فیلم هایی که دیده بودند به این باور رسیدند که همه مردم سیستان و بلوچستان کارشان قاچاق است و جاده ها را می بندند و به مردم عادی حمله می کنند.واقعیت اما چیز دیگری است؛ بخشی از سیستان و بلوچستان راه ترانزیت مواد مخدر است که یک درصد این استان را دربرمی گیرد، اما نباید 99 درصد قربانی یک درصد شوند.مردم سیستان و بلوچستان بی آزارترین مردم ایرانند. محجوب و مظلوم و بسیار مهمان نواز.به نظرم تا الان هم اهالی فرهنگ و هنر بومی این استان و دیگر هنرمندان ایرانی درباره سیستان و بلوچستان کم کاری کرده ایم و باید دست به کار شویم و چهره واقعی این مردم را به تصویر بکشیم.

گردشگری، راهی برای نجات

حسین ریگی بر این باور است که شبکه های اجتماعی و توجه گروه های مردم نهاد به استان سیستان و بلوچستان باعث شده تعداد مسافران سیستان و بلوچستان بیشتر از قبل شود.مردم بومی از گروه هایی که برای کمک و توانمندسازی مردم به این استان می آیند استقبال کرده و کم کم اعتمادشان به آنها بیشتر شده است.

این کارگردان می گوید: توانمندسازی زنان و کودکان استان سیستان و بلوچستان می تواند به فقرزدایی مردم کمک کند.سوزن دوزی و صنایع دستی این استان نه تنها در ایران بلکه در همه دنیا مشتری های زیادی دارد.اگر به این هنرها توجه شود، فقر و محرومیت به تدریج از این استان ریشه کن می شود. بندر چابهار که یکی از بنادر مهم ایران به حساب می آید در این استان واقع است. راستش را بخواهید اگر هر استان دیگر چنین بندری داشت الان مردمش در رفاه کامل زندگی می کردند اما نگاهی به سیستان و بلوچستان بیندازید تا به عمق مظلومیت مردم این استان پی ببرید.امیدواریم افکار عمومی همه ایرانی ها و مطالبه گری مردم سیستان و بلوچستان دولت را به سمت توجه بیشتر به این استان ببرد.استانی که نه زیرساخت دارد و نه مردمش از کف رفاه و معیشت برخوردارند.امیدواریم این سیل خانه مان برانداز که مردم را درگیر کرده و اندک دارایی شان را هم از آنها گرفته باب خیری شود که سیستان و بلوچستان آباد شود.