آرشیو پنج‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۸۰۵
بورس کالا
۱۲

در چهل و نهمین جلسه میز تخصصی کالایی مطرح شد؛ اعلام مختصات عرضه اموال مازاد بانک در بورس کالا

چهل و نهمین جلسه میز تخصصی کالایی با موضوع «معامله اموال غیرمنقول بانک ها در بازار فرعی بورس کالا» با حضور مدیران وزارت امور اقتصادی و دارایی و بازار سرمایه در محل بورس کالا برگزار شد.

به گزارش «کالاخبر»، در ابتدای این جلسه جواد فلاح مدیر مطالعات اقتصادی و سنجش ریسک بورس کالای ایران گفت: هدف از راه اندازی بازار فرعی بورس کالای ایران، معامله اموال غیرمنقول، معامله محصولاتی که پذیرش آنها در بازار اصلی بورس تعلیق می شود و همچنین محصولاتی است که شرایط پذیرش را در بازار اصلی بورس کالا ندارند، بوده که درحال حاضر به جز معامله اموال غیرمنقول، دو هدف دیگر بازار فرعی محقق شده است.وی به شرایط پذیرش اموال غیر منقول در بورس کالا اشاره کرد و افزود: طبق مصوبه هیات پذیرش، اموال و کالاهایی می توانند در بورس کالای ایران مورد معامله قرار گیرند که دارای ارزش ریالی حداقل 5/ 2 میلیارد ریالی باشند، همچنین مال مشاع نباشد و این اموال به موجب سند رسمی در مالکیت مطلق عرضه کننده باشد. همچنین در صورت پذیرش عرضه اموالی که صرفا در قالب عقد اجاره در اختیار دیگری است، اجاره نامه رسمی ارائه و افشا شود و اشخاص حقیقی و حقوقی ثالث، اعم از دولتی و غیردولتی حقی در مورد ملک نداشته باشند.وی افزود: این شرایط از سوی هیات پذیرش بورس کالای ایران مورد تصویب قرار گرفته اما قابل تغییر است و می توان با رویکرد و روش دیگری که منجر به بهبود شرایط و مدیریت ریسک شود، جایگزین کرد، اما بهتر است این بازار با همین شرایط آغاز به کار کند و رونق بگیرد و در صورت نیاز تغییراتی نیز اعمال شود.

 فرآیند پذیرش

مدیر مطالعات اقتصادی و سنجش ریسک بورس کالا در ادامه به فرآیند پذیرش اموال غیرمنقول اشاره کرد و افزود: فرآیند پذیرش به این صورت است که از طریق مشاور پذیرش درخواست ارائه شده و مورد بررسی قرار می گیرد و مدارک به سازمان بورس ارسال می شود که اگر سازمان بورس در این خصوص اعلام نظر کرد به معنی رد درخواست پذیرش است در غیر این صورت، امیدنامه در سایت بورس منتشر می شود.فلاح تصریح کرد: همچنین کارگزار فروشنده در صورتی مجاز به عرضه خواهد بود که 3 درصد ارزش محصول مورد معامله براساس قیمت پایه به صورت نقد یا ضمانت نامه بانکی بدون قید شروط از فروشنده اخذ شود؛ سپس اطلاعیه عرضه حداقل 5 روز کاری قبل از عرضه که شامل تاریخ عرضه، قیمت پایه و نحوه تسویه وجه معامله است، منتشر شود.

وی اضافه کرد: در این معاملات مبایعه نامه نیز ارائه می شود که شرایط معامله، نحوه تحویل ملک، نحوه تحویل سند، پرداخت ها، اقساط و شرایط خسارت در صورت نکول در مبایعه نامه مشخص می شود. او به نحوه ثبت سفارش خرید اشاره کرد و افزود: در روش حراج این معاملات هر کارگزار فقط می تواند یک خریدار داشته باشد، زیرا معامله به صورت یکجا بوده و کارگزار نمی تواند با مشتریان خود رقابت کند؛ بنابراین سفارش خرید برابر کل عرضه است و قیمت هایی که خریدار ارائه می دهد، نباید از قیمت پایه پایین تر باشد.به گفته فلاح، این معامله به صورت حراج انجام می شود و در مکانیزم حراج، ملک با قیمت پایه در تابلو عرضه می شود و در طول دوره حراج اولین خریدار و متقاضی که حداقل قیمت پایه را پذیرفت، این قیمت سه دقیقه روی تابلو می ماند و اگر قیمت بهتر وارد شد، تقاضای جدید در سیستم ثبت می شود.وی درخصوص تسویه و پایاپای این معاملات گفت: تسویه این معاملات به دو صورت نقدی و خارج از پایاپای صورت می گیرد، به طوری که بخش نقدی وجوه از سوی خریدار و توسط کارگزار وی و از طریق اتاق پایاپای پرداخت می شود و خریدار باید 10درصد ارزش معامله را به صورت نقدی واریز کند در غیر این صورت به معنای نکول معامله است.وی اضافه کرد: اقدام بعدی بعد از واریز بخش نقدی، تسویه خارج از پایاپای است که در این شرایط دو طرف معامله باید مبایعه نامه را امضا کرده و به همراه فرم تسویه خارج از پایاپای به اتاق پایاپای تحویل دهند؛ در این صورت است که این معامله از نظر بورس تمام شده بوده و در صورت منصرف شدن هر یک از طرفین از 3 درصد تضمین کارمزد کم شده و مابقی به طرف مقابل پرداخت می شود.

 بانک های دولتی پیشقدم شوند

در ادامه این جلسه علیرضا خاتون زاده ابیانه معاون امور بانکی، بیمه و شرکت های دولتی وزارت امور اقتصاد و دارایی گفت: عرضه اموال غیر منقول از طریق بورس کالای ایران دارای محاسن زیادی است اما ابهام هایی وجود دارد که با برگزاری نشست های تخصصی این چنینی قابل رفع است.وی اضافه کرد: به عنوان مثال فروش اموال بانک های دولتی در سامانه تدارک الکترونیک دولتی موسوم به «ستاد»، مدت زمان بررسی مدارک از سوی بورس کالا و سازمان بورس، همچنین ممنوعیت عرضه و خرید به صورت مشاع باید مورد بررسی دقیق قرار گیرد.ابیانه تصریح کرد: درحال حاضر در بانک های دولتی 14 هزار ملک مازاد وجود دارد، بنابراین پیشنهاد می شود برای شروع، بانک های دولتی چند ملک را از طریق بورس واگذار کنند تا چالش های احتمالی کار، شناسایی شود و پس از آن شاهد رشد عرضه ها باشیم.

 مزیت های بورس کالا در این شیوه معاملات

در این جلسه پیمان کریمی یگانه مدیرعامل شرکت فروش اموال مازاد بانک ها (فام) گفت: در مورد بحث نکول و تضمین بانک ها در بسیاری از موارد مشاهده شده که مزایده برگزار ولی دو طرف منصرف شده اند که این امر باعث نارضایتی می شود؛ این اتفاق درخصوص واگذاری اموال مازاد نیز ممکن است صورت بگیرد، بنابراین باید بانک نیز متعهد باشد که اگر معامله صورت نگرفت خسارت را پرداخت کند.کریمی یگانه به مزیت های واگذاری اموال مازاد بانک ها از طریق بورس اشاره کرد و گفت: از مزایای عرضه این اموال از طریق بورس علاوه بر شفافیت و پاسخگویی این است که حضور بانک ها در بورس به دلیل شفافیت بالای معاملات باعث اعتماد بیشتر سازمان های نظارت کننده به بانک ها می شود و از سوی دیگر تشریفات معامله و مناقصه نیز از بین می رود.در ادامه فرزاد هیبتی نیز گفت: باید در این عرضه برای فروشنده و بانک مزیت و جذابیت ویژه ای در نظر گرفته شود تا بانک ها راغب شوند از طریق بورس اموال خود را بفروشند؛ بنابراین اگر قرار است این کار را انجام دهیم باید شرایط جدید را فراهم کنیم و از طرفی این اتفاق نظارت جدیدی برای بانک ها ایجاد نکند؛ همچنین به نظر می رسد باید شرایط برای هر دو بانک خصوصی و دولتی یکسان باشد.

 پیشنهادها به سازمان بورس ارائه شود

در پایان این جلسه علیرضا صادقی نماینده سازمان بورس و اوراق بهادار نیز عنوان کرد: دستورالعمل معامله اموال غیرمنقول در بورس کالای ایران در 4 سال گذشته نگاشته شده و تجربه عملی در این خصوص وجود ندارد، لذا هر پیشنهادی که در راستای بهبود انجام معاملات باشد می توان به سازمان بورس ارائه داد که مورد بررسی و اعمال قرار گیرد.