آرشیو پنج‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۸، شماره ۴۸۰۵
بانک و بیمه
۶
رویداد

در پنجاه و نهمین مجمع بانک مرکزی رقم می خورد

رونمایی روحانی از بازار باز

دنیای اقتصاد : رونمایی از سامانه معاملاتی بازار باز، امروز با حضور حسن روحانی در بانک مرکزی انجام می شود. در پنجاه و نهمین مجمع عمومی سالانه بانک مرکزی در روز 26 دی ماه، سیاست گذاری پولی با اجرایی شدن بازار باز، وارد مسیر جدیدی خواهد شد. تحت عملیات بازار باز، نرخ بهره بین بانکی و حجم نقدینگی با بازیگری جدید بانک مرکزی مدیریت می شود. علاوه بر این، امروز پس از بیش از 5 ماه تاخیر، مجمع عمومی سالانه بانک مرکزی نیز برگزار می شود تا ترازنامه این بانک مورد بررسی و تصویب قرار گیرد.

امروز پنجاه و نهمین مجمع بانک مرکزی برگزار می شود. امسال، برخلاف رسم نانوشته ای که در طول سالیان اخیر ایجاد شده بود، مجمع در دهمین ماه سال تشکیل می شود. در سالیان اخیر، معمولا مجمع سالانه این بانک در اسفند ماه برگزار شده بود. نکته مهمی که در این مجمع وجود دارد، آغاز عملیات بازار باز و رونمایی از سامانه معاملاتی آن در حضور رئیس جمهور است.

رسم تاخیر

اگر قرار باشد طبق قانون عمل شود، مجمع سالانه بانک مرکزی باید حداکثر تا 4 ماه پس از پایان سال مالی برگزار شود. با توجه به اینکه سال مالی بانک مرکزی اسفند ماه خاتمه می یابد، در نتیجه مجمع این بانک باید حداکثر تا تیر ماه برگزار می شد. موعدی که در طول سال های متمادی، رعایت نشده است. در پایان اسفند ماه تمامی حساب های بانک بسته می شود و ترازنامه بانک نیز حداقل یک ماه قبل از تشکیل مجمع به هیات نظارت تسلیم خواهد شد. طبق قانون، ترازنامه پس از تصویب مجمع عمومی به دولت تسلیم شده و در روزنامه رسمی درج می شود. این بار تاریخ مجمع سالانه 26 دی ماه اعلام شده است. پس برگزاری مجمع با 177 روز تاخیر یا 5 ماه و 25 روز تاخیر در سال جاری همراه خواهد شد. البته شاید این یک پیشرفت نسبت به 3 سال قبلی باشد، چراکه در سال های 95، 96 و 97 مجمع در آخرین ماه سال برگزار شده بود. در طول 10 سال اخیر، تنها در سال 92، مجمع در مهلت قانونی برگزار و ترازنامه آن به تصویب رسیده است. در آن سال، مجمع عمومی بانک مرکزی در 13 تیر ماه تشکیل شده بود اما در سال های قبل و پس از آن نظم مشخصی دیده نمی شود. آذر، دی، بهمن و اسفند ماه هایی بودند که برگزاری مجمع سالانه بانک مرکزی در آنها تجربه شده است.

مجمع عمومی بانک مرکزی با ریاست رئیس جمهور است. وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، وزیر بازرگانی(صنعت، معدن و تجارت) و یک نفر از وزرا به انتخاب هیات وزیران از اعضای اصلی مجمع هستند. براساس قانون پولی و بانکی کشور، مجمع عمومی بانک مرکزی دارای 5 وظیفه اصلی است: «رسیدگی و اظهارنظر نسبت به گزارش وضع بانک»، «انتخاب هیات نظار»، «تصویب ترازنامه بانک و پیشنهاد تقسیم سود»، «تصویب گزارش سالانه و عملیات بانک»، «اتخاذ تصمیم نهایی نسبت به نظریات و تصمیمات هیات نظار». هیات عامل و هیات نظار و بازرس دولت در مجمع عمومی حق رای ندارند. تصمیم های مجمع عمومی در صورتی معتبر است که اکثریت هر یک از دو گروه شورای پول و اعتبار و هیات نظار حاضر باشند.

آغاز عملیات بازار باز

دوشنبه این هفته بانک مرکزی در یک اطلاعیه رسمی، از آغاز به کار اجرای عملیات بازار باز خبر داد. امروز نیز در حضور رئیس جمهور، سامانه معاملاتی عملیات بازار به طور رسمی رونمایی خواهد شد تا از این پس، مدیریت نرخ سود در بازار بین بانکی و کنترل نقدینگی، در ایران نیز به شیوه ای مدرن پیگیری و از حالت سنتی خارج شود. بانک مرکزی با اجرای این عملیات به دنبال آن است که سیاست گذاری پولی را وارد ریل جدیدی کند و با هدف مدیریت سود در بازار بین بانکی، کنترل نقدینگی را به دست گیرد. بانک مرکزی با انجام این عملیات و حضور در بازار بدهی و اوراق دولتی، با خرید و فروش اوراق کریدور نرخ بهره را رهبری خواهد کرد. در این بازار بدهی بانک ها به بانک مرکزی نیز وثیقه دار می شود و در هنگام نبود نقدینگی، بانک مرکزی با خرید اوراق، پول به بازار تزریق و از افزایش نرخ بهره جلوگیری می کند. هنگامی هم که نرخ بهره از کف مورد نظر سیاست گذار در حال پایین رفتن باشد، بانک مرکزی با فروش اوراق و جمع آوری پول، از ارزان شدن پول و افت نرخ بهره ممانعت به عمل می آورد.