آرشیو پنج‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۸، شماره ۵۵۷۸
رسانه: رادیو و تلویزیون
۶

گفت و گو با عوامل برنامه بیست و چند ساله شبکه تهران که به معضلات مردم می پردازد

دل مردم را خنک می کنیم!

گفتگو: فاطمه عودباشی فاطمه شهدوست

همیشه در هر جامعه ای مشکلات و معضلاتی برای مردم آن وجود دارد، دغدغه هایی که خیلی وقت ها سوژه رسانه ها می شوند و هر کس به هر طریقی در حد توانش به آنها می پردازد. تلویزیون هم به عنوان رسانه ای که کل کشور بیننده اش هستند، همیشه بخشی را برای انعکاس برخی از این مسائل در قالب برنامه های مختلف در نظر می گیرد. تولیداتی که بعضی از آنها به یک برند تبدیل شده اند و کمتر کسی پیدا می شود که اسم آن را نشنیده باشد. «تهران بیست» یکی از این برنامه هاست که از اواسط دهه 70 به تهیه کنندگی مرحوم علیقلی کارش را شروع کرد، برنامه ای که البته گاهی گرفتار وقفه های کوتاه و بلند می شد اما تا امروز با همه این مسائل به کارش ادامه داده و هر سری با رویکرد مشخصی به سراغ خیلی از حرف و حدیث ها و مشکلاتی می رود که مردم با آن دست و پنجه نرم می کنند. حضور چهره های مختلفی به عنوان مجری از جمله علی درستکار، ناصر خیرخواه، محمدجعفر خسروی، حسن میربها، محمد سلوکی، سونیا پوریامین، مازیار ناظمی و بهروز تشکر هم نشان دهنده سابقه این برنامه و عمر طولانی است که در همه این سال ها در هر سری با تغییراتی روی آنتن می رفت. در ابتدا بیشتر مباحث مطرح شده در این برنامه حول معضلات استان تهران بود چرا که آن موقع ها شبکه تهران هنوز سراسری نشده بود اما بعد از آن که شبکه 5 سیما هم به جرگه شبکه های سراسری پیوست تهران 20 هم فاز تازه ای را شروع کرد و رفته رفته از بحث درباره مسائل صرف شهری فاصله گرفت. این برنامه این روزها هر هفته یکی از موضوعات اجتماعی و شهروندی مرتبط با زندگی مردم در کلانشهرها را بررسی می کند، گپ و گفت هایی که با حضور کارشناسان مختلف و اجرای محمد دلاوری و علی مروی شکل می گیرد. فرشید محمودی هم امسال تهیه کنندگی تهران 20 را عهده دار شده است، برنامه ای که با گذشت دو دهه از آن همچنان ادامه دارد و گویا قرار است حالا حالا ها بیننده آن باشیم. شما هم در ادامه می توانید گپ و گفت ما را با عوامل این برنامه نام آشنای شبکه 5 سیما بخوانید.

تهدید هم شده ام، اما ادامه می دهم

محمد دلاوری که او را با گزارش ها وگفت وگو های صریح و بی تعارفش می شناسیم، حدود چهار سال است که با تهران بیستی ها همراه شده، او در گپی که با هم داشتیم درباره رویکرد و رویه این برنامه می گوید: تلاش تهران 20 این بوده که نگاه منطقه ای به موضوعات تهران و بحث های مهم ملی داشته باشد. در این بین ما به دنبال آن بودیم که هر وقت مساله قابل توجهی برای مردم وجود دارد از آن غافل نشویم و پیگیرش باشیم، جریانی که باعث شده تنها متمرکز به استان تهران نباشیم و در بخش دیگری موضوعاتی که وجود دارد را هم بررسی کنیم.

اما این که روند در نظر گرفته شده در تهران 20 با وجود استمراری که داشته، چقدر توانسته به داد مردم و رفع مشکلاتی که وجود دارد برسد هم موضوعی بود که دلاوری در پاسخ به آن بیان کرد: اگر بخواهم صادقانه بگویم گفت وگوهای ما در تهران 20 یا هر برنامه دیگری، آن چنان نمی تواند تاثیر جدی در حوزه کلی جامعه داشته باشد. ما مثل یک فعال رسانه ای در سپهر کلی رسانه مشغول تلاش هستیم و کارهایی در این زمینه می کنیم اما به طور کلی در کشور رسانه ها آن قدر وضعیت نامطلوبی دارند که نمی توانند تاثیر جدی در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و... داشته باشند.

مطرح کردن سوالات بدون ابهام و مرتبط با هر موضوعی جزو ویژگی هایی است که دلاوری اغلب در هر برنامه ای که هست به سراغ آن می رود و خیلی وقت ها سوالی که اگر من و شما هم آنجا بودیم را می پرسد، او در این باره می گوید: من خودم را جای کسی نمی گذارم چون خودم هم یکی از همین مردم هستم و شاید به همین دلیل است که سوالاتی که می پرسم به نظر صحبت آنها می آید. در این بین همیشه با خودم فکر می کنم وظیفه اصلی من این است که به عنوان کارمند مردم سوالاتشان را بدون تعارف از مسوول مربوطه بپرسم و چیزی را هم درز نگیرم چون نادیده گرفتن برخی موارد علاوه بر این که جفا به مردم است برای مسوول نیز همین طور است چرا که آن فرد مسوول هم بعد از مدتی به جواب ندادن به بی سوادی خودش عادت می کند. من موظف هستم که جدی، بدون پرده پوشی و با تمام قدرت سوالاتم را بپرسم. حال امیدوار هستم که مردم به عنوان اصلی ترین کارفرمای ما این را حس کرده باشند.

زمانی که بحث گفت وگوهای صریح پیش می آید، در کنار آن اغلب ماجرای فشارها و نگاه های مختلف هم وجود دارد، اتفاقی که انگار دلاوری هم آن را تجربه کرده و درباره اش این طور عنوان می کند: در این سال ها من درگیری های فراوانی داشتم، هم تهدید شدم و هم تحت فشار قرار گرفتم. بعضی ها می گویند فشار زیادی برای تو وجود دارد و من هم می گویم که این وظیفه من است که به عنوان یک فعال رسانه ای در میدان باشم و لابد این هم وظیفه آنهاست که تحت فشار قرار بدهند. اما من باید باشم و به کارم ادامه دهم.

این که با وجود همه این حرف ها او با چه انگیزه ای همچنان این مسیر را ادامه می دهد هم سوال دیگری بود که آقای مجری در پاسخ به آن گفت: چه می شود کرد؟ باید همین شمعی که روشن هست را به خاطر این صحبت ها خاموش کنیم و برویم؟ من به این فکر می کنم که آیا همین حرفی که می توانیم در تلویزیون بزنیم را هم نگوییم؟ درست است که اثر آن خیلی کم است و گاهی من هم از فرط اشتباهات خیلی از مسوولان گرفتار ناامیدی می شوم اما می گویم این تنها کاری است که از دست من برمی آید و اگر آن را هم انجام ندهم عذاب وجدان می گیرم. این جریان مثل آن است که به درخت سیب بگویید سیب ندهد، یعنی ما رسانه ای ها چاره ای نداریم جز آن که در این فضا فعالیت کنیم حتی اگر تاثیر آن کم باشد.

دلاوری در خصوص واکنش های مردم که گویا تعداد آنها کم هم نیست، می گوید: آن قدر مردم محبت دارند که من شرمنده و خجالت زده آنها می شوم. بارها شده وقتی در خیابان راه می روم آقایی من را بغل و تشکر می کند، گاهی برخی ها هدیه می دهند و همه حرفشان همین است و می گویند ما خوشمان می آید که تو بدون تعارف سوال می کنی، برخی هم می گویند ما هم می دانیم که شاید این اتفاقات تاثیر زیادی نداشته باشد اما حداقل دل ما را خنک می کنی.

او بعد هم با خنده گفت: انگار اصلا مسوولیت من در این دنیا خنک کردن دل مردم شده است.

این مجری عامل ماندگاری تهران 20 را پایه گذاران آن می داند، انسان های بزرگی که این مسیر را ایجاد کردند و امروز این جریان مثل میراث ارزشمندی به آنها سپرده شده است.

در ادامه دلاوری به تعامل بیشتر با مردم اشاره کرد و افزود: #تهران20 و بخش های دیگری که وجود دارد کمترین کاری است که می شد انجام داد اما هنوز خیلی ضعیف است. ما دلمان می خواهد مردم تهران این برنامه را مرجع انعکاس و طرح مشکلاتشان قرار دهند نه هر جای دیگر را. به هر حال این جریان به راه افتاده و ما هم به دنبال گسترش آن هستیم.

وجود برنامه های گفت وگو محور متعدد و این که آیا هنوز جای مطرح کردن اساسی مشکلات در رسانه با حضور آنها خالی است یا نه هم نکته دیگری بود که مجری تهران 20 در پاسخ به آن می گوید: برنامه های گفت وگومحور پلتفرمی هستند که در قالب های مختلفی در همه جای دنیا وجود دارند و هیچ وقت هم از بین نمی رود. نکته مهم این است که ما آن را با کیفیت می سازیم یانه و در این بین سوال اصلی این است که تلویزیون از چه جور گفت وگوهایی و با چه کیفیتی پر شده است؟ این مشکل اصلی است چرا که غالب برنامه های گفت وگو محور قدرت چندانی ندارند و از آنجایی که فرم ساده ای دارد خیلی ها با هر نگاهی به سراغ آن رفته اند.

دلاوری در آخر هم درباره انتظارش از تلویزیون و حمایت هایی که لازم است در این مسیر اتفاق بیفتد؛ فقط به یک جمله بسنده کرد و گفت: همین که در این سال ها سازمان به من اجازه می دهد روی آن صندلی بنشینم و گذاشته اند که کار کنم انتظار دیگری ندارم.

تلاش برای اجرایی بهتر

علی مروی، یکی دیگر از مجریان برنامه تهران 20 است. او در پاسخ به این سوال که با چه ذهنیتی اجرای این برنامه را پذیرفته اید، به جام جم می گوید: واقعیت این است برنامه تهران 20، برند و شناسنامه شبکه پنج است و وقتی قرار شد من هم یکی از مجریان برنامه باشم، نسبت به دیگر اجراهایی که تا به الان داشتم، نگران بودم، زیرا این برنامه همیشه با مجریان حرفه ای روانه آنتن شده و رویکرد آن مشخص است. همچنین جایگاه ویژه ای هم برای مخاطبان دارند، بنابراین بینندگان توقع دارند اجرای من هم مثل دیگر مجریان باشد و باید تلاش بیشتری داشته باشم.وی ادامه می دهد: دیگر مجری این برنامه آقای دلاوری است که جزو مجریان با سابقه تلویزیون و صاحب سبک است. به همین دلیل وقتی یک شب در میان این برنامه را اجرا می کنم، مردم ناخودآگاه اجرای من را با شب قبل مقایسه می کنند و سنجیده می شوم. همین کار من را سخت تر می کند. این مجری درباره این که تا چه میزان مطالعه به روز برای برنامه دارد، می گوید: طبیعی است که باید میزان مطالعه افزایش یابد و همراه با دغدغه های روزانه مردم باشیم. یکی از امتیازات برنامه تیم مجهز سردبیری و نویسندگی است که روی موضوعات برنامه متمرکز هستند. همچنین بارها پیش آمده که مردم در اماکن عمومی به محض دیدن من از مشکلات شان گفتند و تاکید داشتند در برنامه به آن بپردازیم. چند روز پیش بود که برای ملاقات یکی از اقوام به بیمارستان رفته بودم و دیگر بیماران به محض دیدن من تاکید کردند حتما درباره مشکلات بیمارستان مربوط در برنامه بگویم. همچنین آیتم هشتگ تهران 20 خیلی با اقبال مردم رو به رو شده و از این طریق مشکلات شان را در قالب فیلم های ویدئویی تلفن همراه برایمان ارسال می کنند. طبیعی است هرچه تعامل مردم با ما بیشتر باشد در این مسیر موفق تر خواهیم بود.

همراه با مردم در تهران 20

فرشید محمودی از تهیه کنندگان با تجربه تلویزیون است که تا امروز برنامه های متفاوتی را تهیه و روانه آنتن کرده است. او از ابتدای امسال تهیه کنندگی برنامه پر سابقه تهران 20 را به عهده دارد که سال هاست روی آنتن شبکه پنج خودنمایی می کند، حتی می توان گفت این برنامه جزو شناسنامه شبکه پنج محسوب می شود.

محمودی در پاسخ به این سوال که شما از وقتی تهیه این برنامه را پذیرفته اید، برای این که طراوت تازه ای به آن بدهید از چه راهکارهایی بهره می برید؟ به جام جم می گوید: همان طور که می دانید این برنامه سال هاست روی آنتن شبکه پنج قرار دارد. در طول همه این سال ها بخش های آن تفاوت داشته و اجرای آن را یک یا چند مجری به عهده داشته اند. من از ابتدای امسال تهیه این برنامه را پذیرفتم و در این مدت هم سعی کرده ایم روی ساختار محتوایی بیشتر متمرکز باشیم. به همین دلیل تیم سردبیری و نویسندگی را تقویت کردیم و همه از صاحب نظران انتخاب شده اند. با توجه به این که برنامه زیر مجموعه گروه شهروندی شبکه پنج تولید می شود، ما هر شب به موضوع و دغدغه های مردم می پردازیم.

وی ادامه می دهد: به عنوان مثال دو شب پیش این موضوع را بررسی کردیم که چرا برخی اخبار دیر به اطلاع مردم می رسد، مثل سانحه هوایی یا بنزین و همین باعث می شود مردم رسانه ها را مقصر بدانند. برای بررسی این موضوع ما نمایندگان خبرگزاری ها، روزنامه ها و... را داشتیم. در مجموع سعی می کنیم موضوعات روز را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار بدهیم و حتما درباره آن با کارشناسان و صاحب نظران صحبت کنیم.

این تهیه کننده درباره هشتگ تهران 20 که جزو بخش های پربیننده این برنامه است، می افزاید: با توجه به این که می خواستیم تعامل مردم با برنامه بیشتر شود، به همین دلیل از چهار ماه پیش بخش هشتگ تهران 20 را به برنامه اضافه کرده ایم. مردم برای این آیتم از مشکلاتی که دارند با تلفن همراه فیلم می گیرند و برای برنامه ارسال می کنند. ما هم پخش می کنیم و از مسوول مرتبط با این مشکل دعوت می کنیم مشکل مردم را مطالبه گری کنیم. البته منظور مسائل سطحی نیست، بلکه مشکلاتی است که زندگی مردم را تحت تاثیر قرار داده وبه واسطه این آیتم تعامل مردم با ما افزایش یافته است. محمودی با اشاره به این که قرار است فضای مجازی در تهران 20 گسترش بیشتری پیدا کند، می گوید: مردم در فضاهای مجازی مثل اینستاگرام و... با ما در ارتباط هستند و تلاش می کنیم این را گسترش بیشتری بدهیم. ما در تهران 20 نه تنها با دعوت از مسوولان مطالبات مردم را پیگیر هستیم، بلکه همچنان بعد از آمدن مسوول به برنامه باز هم پیگیری می کنیم تا به نتیجه صحیح دست یابیم. به عنوان مثال بعد از بررسی مشکلات آب و فاضلاب بازار سنتی ستارخان پیگیری کردیم و متوجه شدیم مشکل بر طرف شده است. اگر هم مسوولی همکاری نکند، حتما روی آنتن گفته می شود که ما با مسوول مرتبط تماس گرفتیم اما جوابگو نبود.  وی در پاسخ به این سوال که موضوعات چطور انتخاب می شوند، تاکید می کند: موضوعات هفتگی مشخص می شود و متناسب با اتفاقات روز، موضوعات را جا به جا می کنیم. به عنوان مثال اگر موضوع کلینیک های زیبایی انتخاب می شود و بعد ماجرای سیستان و بلوچستان پیش می آید، حتما جا به جا می شود و به موضوع روز می پردازیم.

مجریانی که آمدند و رفتند

یکی از مجریانی که در برنامه تهران 20 حضور داشت و خیلی ها او را با این برنامه می شناسند، سونیا پوریامین است. مجری که البته حدود ده سال تهیه کنندگی برنامه «خانه ما» را به عهده داشت و به عنوان پژوهشگر صدا و سیما هم فعالیت هایی در این زمینه دارد.  علی درستکار هم یکی دیگر از مجریان این برنامه در اواسط دهه 80 بود. «این شب ها» از دیگر برنامه هایی است که اسم او به آن گره خورده و خیلی ها آن را با او به یاد دارند. علاوه بر این ها «سیم و زر» و «زمرد» هم از دیگر برنامه های اخیر او هستند، مجری که جزو چهره های کم کار اما موثر در حوزه خود است.  

بهروز تشکر هم چهره دیگری است که با این برنامه همراه بود. او هم زمانی در صحبت هایش درباره تهران 20 این طور بیان کرده بود:از  گفت وگوهای انتقادی و چالشی برنامه تهران 20 لذت می برم، زیرا به دنبال سازندگی و ارائه راه حل های مختلف برای معضلات شهری مردم است. او پیش از این هم اجرای برنامه های خانواده محوری را در کارنامه خود دارد. علاوه بر این چهره ها مجری های دیگری چون محمد جعفر خسروی، حسن میربها، محمد سلوکی، سونیا پوریامین و مازیار ناظمی هم در این برنامه حضور داشتند.

تهران بیستی که امروز نیست

تهران 20 برای کمتر کسی ناشناخته است؛ برنامه ای که مرحوم سیامک علیقلی سال ها آن را روی آنتن می برد. علیقلی از سال 74، با حضور در شبکه پنج سیما اجرای برنامه زنده «پخش پنج» که بعدها به تهران 20 تغییر نام داد را بر عهده داشت. علیقلی سال ها مجری رادیو و تلویزیون بود که سال 83 بر اثر سرطان دار فانی را وداع گفت. او از مجریان بنام برنامه تهران 20 بود و در سال هایی که اجرای این برنامه را به عهده داشت به شدت مشکلات مردم را مطالبه گری می کرد. به همین دلیل مردم اجرای او را در این برنامه دوست داشتند و با اشتیاق هر شب این برنامه را دنبال می کردند. البته علیقلی با اجرای سرود «آب زنید راه را» در ابتدای انقلاب، فعالیت هنری خود را آغاز کرد. زنده یاد خوانندگی آواز چند فیلم سینمایی را نیز در کارنامه خود دارد. وی در طول فعالیت خود در تلویزیون، مجری برنامه هایی چون «اقتصاد و جامعه» و «بازتاب» بود.