آرشیو پنج‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۸، شماره ۷۲۵۷
ایران زندگی
۵

گزارش «ایران» درباره سوء استفاده برخی افراد از کمک های مردمی برای سیل سیستان و بلوچستان

حساب هایی که از سیل پر می شوند

حمیده امینی فرد

 دادستانی کشور طی بخشنامه ای هرگونه جمع آوری کمک های مردمی را از سوی هر فرد و چهره ای ممنوع کرده است، با این همه کافیست گذرتان به شبکه های اجتماعی و فضای مجازی بیفتد تا متوجه شوید علی رغم این ممنوعیت کتبی، همچنان شماره حساب های شخصی از سوی سلبریتی ها، اینفلوئنسر ها، بلاگرها، چهره های معروف مجازی و حتی روزنامه نگاران دست به دست می شود. براساس قانون حالا فقط افرادی مجاز به دریافت کمک های مردمی هستند که مجوزهای لازم را از سازمان های مربوطه دریافت کنند. آنها می توانند تحت عنوان یک خیریه و حتی سازمان مردم نهاد فعالیت کرده و کاملا قانونی، کمک ها را جمع آوری کرده و طی مراحلی به منطقه برسانند. اما جمع آوری کمک ها تازه شروع قصه ای است که پایانش معمولا به این سادگی ها نیست. هلال احمری ها البته از این موضوع چندان دل خوشی ندارند، آنها می گویند مردم بدون دخالت دادستانی هم کمک می کردند و دادستانی بدون مشورت با آنها این نامه را زده است و نتیجه اینکه این شائبه به وجود آمده که مردم به خاطر این نامه کمک هایشان را به هلال احمر می دهند. درحالیکه 2 هفته پیش از این نامه، نمودار کمک های مردمی هلال احمر در سیل بهار امسال بسیار بالا بوده است. این الزام البته همچنان ادامه دارد. در زلزله کرمانشاه، نتیجه آزمایشگاه شبکه های اجتماعی دانشکده کامپیوتر دانشگاه تهران نشان می دهد، در این زمان به جز شماره حساب چهره های بسیار معروف و با شهرت پایین، 1600 شماره کارت در شبکه های اجتماعی منتشر شده که معلوم نیست متعلق به چه کسانیست! درحالیکه در هیچ کجای دنیا چنین اتفاقی نمی افتد. دیروز حتی به دستور دادستانی شماره حساب 3 نفر از روزنامه نگاران هم بسته شد، این رویه البته منطقیست.چه بسا پس از جمع آوری کمک ها، فرد فوت کند، پول های جمع آوری شده به انحصار وراثت کشیده می شود. هلال احمر حالا به هیچ فردی مجوز نمی دهد، اما اگر خیریه، موسسه غیر دولتی، سازمان مردم نهاد و حتی هیات مذهبی ثبت شده باشد، قضیه فرق می کند. بسته شدن حساب ها دردسر زیادی برای صاحب آن دارد، مثل فردی که ادعا دارد، 140 میلیون تومان در حسابش داشته و فقط 70 میلیون تومان کمک های مردمی بوده، اما دسترسی به حسابش ناممکن شده است. با این توصیف آیا بازهم اصرار دارید به هلال احمر کمک کنید یا یک چهره اینستاگرامی؟

انبارهای هلال احمر تکمیل، سیلزدگان در تنگنا

هلال احمر تا کار تمام نشود، نمی تواند مجموع کمک های مردمی را در سیل سیستان و بلوچستان اعلام کند. اما میزان کمک های مردمی به این سازمان در زلزله کرمانشاه 56 میلیارد تومان و در سیل فروردین ماه امسال، 300 میلیارد تومان بوده است. نکته مهم اینجاست که هلال احمری ها می گویند فراخوان کمک های مردمی را فقط به درخواست مردم داده اند و انبارها پر از اقلام ضروری است و هیچ مشکلی از این نظر برای سیلزدگان وجود ندارد. اما نگاهی به روایت های میدانی خبرنگاران و انعکاس آن در شبکه های مجازی و اجتماعی نشان می دهد که مردم برای دریافت کمک های مردمی همچنان با مشکل مواجهند. حتی دسترسی نیروهای امدادی برای چند روز به بعضی روستاها کاملا قطع شده و بارش برف و باران در بخش هایی از بلوچستان، مردم را در خطر سرمازدگی و مرگ قرار داده است. در برخی روستاها هم به علت بالا آمدن آب، اقلام ضروری از طریق بالگردها به پایین پرتاب می شود که آنجا هم معلوم نیست درنهایت به دست مردم می رسد یا نه؟ به گفته محلی ها، در روستای زرآباد در منطقه بلک قدیم که حدودا 30 خانوار زندگی می کنند، بعد از 4 روز هلال احمر فقط 2 چادر توزیع کرده و سریع محل را ترک کرده اند، تاجایی که اهالی نتوانستند از درخواست هایشان بگویند. یا در روستای دودر قدیم، هیچ چادری بین سیلزدگان توزیع نشده، اما اقلام غذایی خوب بوده است. سرنوشت برخی روستاهای منطقه دشتیاری هم بویژه روستاهایی مثل کلانی که زیر آب رفته اند چندان توفیری ندارد. مردم می گویند بالگردهای امدادی فقط 4 کنسرو و 5 پتو داده و رفته اند، درحالی که در این روستا حدود 200 نفر آدم زندگی می کنند. بنابراین سوال اساسی اینجاست، چرا با وجود تکمیل انبارها، مردم تا این حد در تنگنای دریافت کمک ها قراردارند. پاسخ دقیقا همان مساله ای است که در سیل خوزستان و لرستان موجب شد تا کار توزیع از دست هلال احمری ها گرفته شده و به ناجا سپرده شود. هلال احمر در آن روزها به علت تنش ها و درگیری هایی که رخ داد، نتوانست کار توزیع اقلام را به انتها برساند. حتی توزیع باری که با برچسب هلال احمر می آمد هم از دست آنها گرفته شد. حالا نیز ظاهرا فرمانده عملیات، استانداری استان است و باید پرسید که در توزیع کمک ها از طریق دستگاه های مختلف چگونه و به شکل عمل می کند؟ گلایه های برخی روستاییان نشان می دهد که همچنان ما در توزیع اقلام با مشکلات جدی مواجهیم! فیلم ها و عکس ها از سیل این روزهای سیستان و بلوچستان حکایت از وضع بغرنج این استان دارد، اما تراکم پایین جمعیت موجب شده تا نگرانی ها برای آنها کم تر باشد. هلال احمری ها هم معتقدند که با این میزان جمعیت، از پس تهیه و تامین کالا بر می آیند، چون بحران کوچکی است، اما همین بحران نه چندان بزرگ هم زندگی مردم را بشدت مختل کرده است. این مساله دقیقا همان توجیهی است که از زبان هلال احمری ها برای عدم دریافت کمک های خارجی عنوان می شود. پیش ازاین البته شائبه هایی وجود داشت که به علت پرونده تخلف مالی رئیس سابق هلال احمر، دولت ها و نهادهای خارجی تمایلی به کمک ندارند، اما ظاهرا وضعیت مطلوب انبارها و البته عدم درخواست هلال احمر ایران به علت گسترده نبودن بحران موجب شده تا آنها هم اعلام آمادگی نکنند. مسئولان هلال احمر برای دریافت کمک های بین المللی حتما باید درخواست ارائه بدهند، چون قواعد خاص خودش را دارد، اما حتی در سیل خوزستان و لرستان هم هیچ کمکی از سوی کشورهای خارجی رد نشده است.

برش

اسماعیل نجار، رئیس سازمان مدیریت بحران هم این موضوع را در گفت و گو با «ایران» تایید می کند. او می گوید که تاکنون هیچ کمک بین المللی برای سیل سیستان و بلوچستان به دست آنها نرسیده است، او اما به مردم هشدار می دهد که به هر شماره حسابی اعتماد نکنید! بارش های اخیر در همین فاصله 3-4 روزه 133 میلی متر گزارش شده که نسبت به سال آبی گذشته تا قبل از این بارندگی ها که در مجموع چهار میلی متر بارندگی بوده، یک عدد عجیب و غریب محسوب می شود. همین بارندگی ها به گفته نجار، راه مواصلاتی حدود 870 روستا را با مشکل مواجه کرده است. چراکه برای عبور از رودخانه پلی وجود ندارد. نجار می گوید که در روزهای اول به علت وضعیت جوی و نامساعد بودن هوا، امکان پرواز بالگردها وجود نداشت و به همین علت کار توزیع با مشکلاتی مواجه شد، اما بعد از 2-3 روز کمک های هلال احمر، نیروهای مسلح و نهادهای دیگر با خودرو و بالگرد توزیع شد. هم اکنون 7 بالگرد در منطقه پرواز می کنند. روز دوشنبه یک محموله 50 تنی، روز سه شنبه یک محموله 67 تنی و دیروز هم یک محموله 90 تنی از تهران و با هواپیمای ارتش به سیستان منتقل شده است. نجار هم می گوید که انبارهای هلال احمر در منطقه وضعیت خوبی دارند و سیل امکانات از استان های همجوار به سمت استان ارسال شده است. خسارت این روزهای سیل اززبان نجار، حدودا 3 هزار میلیارد تومان در حوزه های مختلف برآورد می شود. توزیع کمک های مردمی اما در هر حادثه ای ناهماهنگی ها زیادی به وجود آورده. مردم علاقه مند هستند کمک کنند، اما حتما باید مجوز داشته باشند. اما چرا باوجود پر بودن انبارها، مردم همچنان باید کمک کنند. چون مهم است یک نفر تهرانی با وجود مشکلات مالی، گرفتاری هموطنش را هزاران کیلومتر دورتر درک کرده و همذات پنداری کند. سرمایه اجتماعی دقیقا از همین نقطه نشات می گیرد.