آرشیو چهار‌شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۱۸
دیپلماسی
۱۵

در نشست عمومی «چشم انداز معماری منطقه ای» مطرح شد: نیاز کشورهای خاورمیانه به همکاری و اعتماد

روز گذشته در مجمع عمومی تهران، سعید خطیب زاده، معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه، مجری نشستی عمومی با عنوان «چشم انداز معماری جدید منطقه ای» بود. سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، از جمله حاضران این نشست بود. عراقچی در این نشست درباره برداشتن گام پنجم از سوی ایران برای کاهش تعهدات برجامی خود گفت: «همان طور که در بیانیه دولت آمده بود، ما گام پنجم و نهایی خود را در راستای کاهش تعهدات برجامی برداشتیم و گام دیگری وجود ندارد». او اشاره کرد ایران در حوزه غنی سازی دیگر هیچ محدودیتی برای خود قائل نیست و اینکه در صحنه عمل چه اتفاقی بیفتد و به چه میزان در داخل کشور غنی سازی شود، بستگی به برنامه سازمان انرژی اتمی و نیاز کشور دارد. عراقچی پایان برجام را رد کرد: «برداشتن این گام به این معنا نیست که برجام تمام شده یا ایران از برجام خارج شده است؛ بلکه به تعادلی در برجام رسیده ایم».

  عراقچی: با گام پنجم در برجام به تعادل رسیدیم

عراقچی گفت با خروج آمریکا از برجام تعادل موجود در این توافق بین المللی به هم ریخته بود و اکنون ما فکر می کنیم با انجام کاهش تعهدات برجامی به تعادل معقولی در برجام رسیدیم. او ادامه داد: «البته همکاری ما با آژانس ادامه پیدا می کند و این آمادگی را داریم که هر موقع طرف های مقابل بتوانند خواسته های ما را تامین کنند و به تعهدات خود در برجام عمل کنند، ما به رویه قبلی باز گردیم. امکان بقای برجام وجود دارد؛ به شرطی که طرف های مقابل بخواهند».او همچنین درباره تهدید اروپایی ها در موضوع استفاده از مکانیسم ماشه گفت: «طبیعی است که این موضوعات شرایطی را ایجاد می کند که ما به پایان برجام سریع تر نزدیک شویم؛ همان طور که ایران در زمان خروج آمریکا از برجام به صورت مدبرانه برخورد کرد، این انتظار وجود دارد که طرف های مقابل نیز مدبرانه و با تدبیر برخورد کنند و از افزایش تنش خودداری کنند». معاون سیاسی وزیر خارجه درباره وضعیت منطقه بعد از ترور سپهبد سلیمانی گفت: «با این اتفاق همه معادلات منطقه ای تغییر کرده است و ما با معادله جدیدی در منطقه مواجه هستیم که می توان از آن به عنوان آغاز پایان حضور آمریکا در منطقه یاد کرد. معتقد هستیم که مهم ترین برکت شهادت سردار سلیمانی و خون این سردار بزرگ این است که روند خروج آمریکا از منطقه آغاز شده است و ما طلیعه این موضوع را با رای پارلمان عراق مبنی بر لزوم خروج نیروهای نظامی آمریکا از این کشور مشاهده می کنیم. مطمئن هستیم که این روند ادامه پیدا می کند». دیپلمات ارشد ایران، درباره اظهارات نخست وزیر عراق در پارلمان این کشور مبنی بر اینکه قاسم سلیمانی حامل جواب ایران به پیام عربستان بوده و قرار بوده در صبح روز جمعه با سلیمانی درباره این موضوع دیداری داشته باشد، گفت: «از آنچه در این زمینه مطرح شده، اطلاع دقیقی ندارم؛ ولی می دانم سردار سلیمانی به دنبال ایجاد صلح در عراق و کمک به مردم و دولت این کشور بودند و در واقع ماموریت صلح سازی داشتند».

  موید صالح: باید همزیستی مسالمت آمیز داشته باشیم

موید صالح، معاون وزیر امور خارجه عراق، در این نشست گفت: «در عراق ما مستقل هستیم و حاکمیت خودمان را داریم و به همه نشان دادیم که روش ما از این پس تغییر می کند و قرار است روش های خودمان را داشته باشیم. فکر می کنم شهادت این دو سردار ایرانی و عراقی و تعدادی دیگر، حتی حامیان آمریکا را هم خوشحال نکرد. پارلمان ما با تصویب قانون خروج نیروهای آمریکایی از عراق بر حاکمیت عراق تاکید دارد و اگر ما خودمان به حاکمیت مان احترام نگذاریم، هیچ کس به ما احترام نمی گذارد». این مقام عراقی تصریح کرد: «ما باید به دنیا بگوییم که هوشیار هستیم و به هم احترام می گذاریم. ما باید از هم حمایت کنیم و همزیستی مسالمت آمیز داشته باشیم؛ چون به هم نیاز داریم؛ به ویژه درباره همکاری امنیتی و منطقه ای». او گفت ما باید جهانی فکر کنیم و محلی عمل کنیم.

  ژای چون: باید اعتماد را به منطقه برگرداند

ژای چون، نماینده ویژه دولت چین در امور خارجه گفت: «وزیر خارجه ایران در طرح سه مرحله ای که دادند، تمام پاسخ ها را گفتند. تمام کشورهای خارج از منطقه می توانند نقش مفیدی در این امر داشته باشند و مانع عملیات خراب کارانه در منطقه شوند». او با اشاره به اختلافاتی که بین کشورهای مختلف در منطقه وجود دارد، گفت: «باید اعتماد را به منطقه بازگرداند و تمام طرح ها باید بر اساس این باشند. تنها راه امنیت در منطقه این است که کشورهای منطقه به هم اعتماد کنند و این اعتماد باید فراگیر باشد. نباید کسی در این میان انحصارطلبی کند. ما باید دنبال همکاری امنیتی پایدار باشیم و این امکان پذیر است؛ اگر در جوی دوستانه آن را انجام دهیم».

مدیر برنامه ریزی استراتژیک وزارت امور خارجه قطر نیز در سخنرانی خود در این نشست از اتفاقات اخیر منطقه ابراز تاسف کرد. خالد فهد الخاطر در شرایط جدید منطقه، وجود مشکلی سیستماتیک در سطح منطقه ای و نیاز به رویکردی منطقه ای درباره منابع بی ثباتی را برجسته دانست. او تاکید کرد نباید هزینه ها را برای مردم منطقه افزایش داد و باید به سیاست خویشتن داری حداکثری روی آورد.نماینده پارلمان ترکیه و معاون حزب عدالت و توسعه در این نشست عمومی، تسلیت خود را به «برادران و خواهران» خود در عراق و ایران به خاطر ترور سپهبد سلیمانی و همراهانش، ابلاغ کرد. برهان کایاتورک با ابراز خرسندی از برگزاری «مجمع گفت وگوی تهران» از نیاز به برگزاری چنین نشست ها و گفت وگو در منطقه گفت و تاکید کرد: «متاسفانه وقتی ما در منطقه خاورمیانه و خلیج [فارس] گفت وگو نداریم، به آسانی می توانیم دخالت غرب را ببینیم». کایاتورک تصریح کرد برج های بلند در نیویورک، کارخانه ها در فرانکفورت و فروشگاه ها در لندن و پاریس، با منابع مالی که بیشتر از این منطقه می روند، تامین می شوند؛ اما «نکته تاسف آور این است که بیشترین خون نیز در این منطقه می ریزد».

رئیس مرکز مطالعات بین المللی چزی از ایتالیا نیز که خود را تنها حاضر در این جلسه از «غرب» خواند، به طنز گفت که خود را در صندلی داغی می بیند. آندرا مارگلتی در پاسخ به صحبت های مجری جلسه که گفته بود اروپا از مدت ها پیش در این منطقه حضور داشته است، این صحبت را نادرست خواند و گفت کشورهای اروپایی از مدت ها پیش حاضر بوده اند؛ نه اروپا به عنوان یک موجودیت سیاسی. او گفت باید رو به جلو نگاه کرد و نباید در گذشته یا حتی حال ماند و باید به آینده فکر کرد؛ اما مارگلتی تاکید کرد نباید مشکلات مان را نادیده بگیریم؛ چون اگر به مشکلات رسیدگی نکنیم، آنها به ما رسیدگی خواهند کرد. او با اشاره به اینکه اشتباهات بسیاری در سال های اخیر رخ داده است، گفت شاید بزرگ ترین اشتباه ما این بود که بیشتر و بیشتر برای نجات برجام تلاش نکردیم.