آرشیو شنبه ۷ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۰۸
هنر
۱۰

اکرانی برای تمام سلیقه ها

گروه هنر: سه ماه آخر سال برای بسیاری از سینماگرانی که آثارشان در نوبت اکران قرار دارد، زمان چندان مطلوبی نیست. نزدیک شدن به جشنواره فیلم فجر و تب و تاب اتفاقات پیش از جشنواره، عمده ترین دلیلی است که بسیاری ترجیح می دهند زمان نمایش فیلم هایشان به آخر سال موکول نشود. اما در این بین شرایط نامطلوب آب و هوایی و آلودگی که عمده ترین مشکل این روزهای کلان شهری مثل تهران است نیز مزید بر علت است تا سینما نیز متاثر از فضای تعطیل و نیمه تعطیل مدارس و دانشگاه ها، روزهای سردی را پشت سر بگذارد. اکران هم زمان چند فیلم سینمایی به فاصله چند روز در دو هفته گذشته، تنوع نسبتا خوبی را برای راضی کردن مخاطب با تمامی سلیقه ها فراهم کرده است. مخاطبان آثار کمدی همچنان از «مطرب» مصطفی کیایی و «چشم و گوش بسته» فرزاد موتمن استقبال می کنند و فروش این دو فیلم بعد از هفته ها از آغاز اکران همچنان رو به رشد است. مصطفی کیایی در تازه ترین اثر سینمایی اش زندگی خواننده ای قدیمی را روایت کرده است که با تغییر شرایط و سپری شدن سال ها از روزهای اوجش و کناره گیری از خوانندگی، بار دیگر به دنبال موقعیت گذشته اش است. پرویز پرستویی ایفاگر نقش اول این فیلم سینمایی است. پرستویی در این فیلم بار دیگر در یک موقعیت کمدی قرار گرفت و بعد از تجربه نقش های کمدی که در چند سال گذشته عمدتا با اقبالی از سوی مخاطبان روبه رو نشد، این بار توانست تحسین و توجه مخاطبان سینما را به خود جلب کند. پرستویی اخیرا در گفت وگویی که با فریدون جیرانی در کافه آپارات داشت، به حضورش در این فیلم سینمایی و علاقه مندی برای بازی در این نقش اشاره کرد و از جای خالی خوانندگان و بازیگرانی صحبت کرد که در دوره زمانی خاص مجبور به ترک وطنشان شدند و برخی از ترانه های آنها بعد از گذشت سال ها از نبودشان هنوز در ذهن مردم ماندگار است. در فیلم سینمایی «مطرب» علاوه بر پرویز پرستویی، الناز شاکردوست، محسن کیایی و مهران احمدی نیز ایفای نقش می کنند اما نکته قابل توجه در آمار فروش این فیلم سینمایی نزدیک شدن آن به صدر جدول فروش سال سینمای ایران است. «مطرب» با نزدیک شدن به فروش 30 میلیارد تومانی تا کنون توانسته خود را به صدر جدول فروش سال نزدیک کند و به نظر می رسد در هفته های باقی مانده از اکرانش پذیرای تعداد بسیاری از مخاطبان علاقه مند به سینما باشد. «چشم و گوش بسته» فرزاد موتمن هم بعد از «مطرب» در رتبه دوم فروش قرار دارد و این فیلم کمدی نیز در آستانه 10 میلیاردی شدن است. «منطقه پرواز ممنوع» به کارگردانی امیر داسارگر بعد از گذشت هفت هفته از آغاز اکران به فروش چهار میلیاردی رسیده است. اما فیلم سینمایی «بیست و سه نفر» به کارگردانی مهدی جعفری بعد از گذشت دو هفته از اکران با حداقل سینماها و البته سانس های غیر متعارف در اکران روبه رو است. این فیلم از 18 دی ماه اکرانش را در سرگروه آغاز خواهد کرد و از ابتدای اکران در بسیاری از سینماهای حوزه هنری در تهران اکران نشده است و باید دید با رسیدن به زمان آغاز اکران در سرگروه شرایط فروش این فیلم تغییر خواهد کرد؟ «بیست و سه نفر» تا به امروز نزدیک نیم میلیارد فروش داشته است. 

«جان دار» نخستین تجربه کارگردانان جوانش، حسین امیری دوماری و پدرام پورامیری، بعد از دو هفته از آغاز اکران مخاطبان بسیاری را با خود همراه کرده است و در این مدت به دو میلیارد فروش نزدیک شده است. این فیلم سینمایی نخستین بار در جشنواره سی و هفتم فیلم فجر نمایش داده شد و فیلمی است که با موضوع قصاص ساخته شده و از دریچه دیگری به یک واقعه تلخ نگاه کرده است. اما این قصه در اجرای بازیگرانی مثل فاطمه معتمدآریا، جواد عزتی و حامد بهداد شمایل متفاوتی به خود گرفته است و در طول روایت فیلم اشتیاق مخاطب را برای دنبال کردن قصه بیشتر می کند. کیوان کثیریان، از سینمایی نویسان با سابقه، درباره این فیلم سینمایی در «سینما سینما» نوشت: «جان دار موضوع تازه ای ندارد؛ قتل و قصاص. یادمان هست که از گذشته تا امروز در سینمای ایران فیلم های زیادی با این موضوع ساخته شده اند. تفاوتشان اما در زاویه نگاهشان به ماجرا، پرداخت قصه و موقعیت های متفاوتی است که کاراکترها را در آن قرار می دهند. نمونه خیلی خوب این دست از فیلم ها، فیلم «انتهای خیابان چهل و یکم» ساخته حمید قربانی است. جان دار توانسته با طرح یک موقعیت تازه و پیچیده، تا حد زیادی موقعیت را باورپذیر و تماشاگر را با آدم ها همراه و با قصه، درگیر کند.

 تم قضاوت، فهم متفاوت آدم ها از مفاهیمی مانند وجدان، دروغ و حقیقت و تغییر مفهوم این کلمات به هنگام رخ دادن موقعیت هایی که مستقیما با نفع و ضررشان سروکار دارد، افشای حقیقت درون آدم ها به وقت گرفتاری و به چالش کشیدن مفهوم خانواده از مهم ترین نکاتی است که فیلم به طرح آنها نزدیک می شود. فیلم، خوش ساخت و پرخون است و بازی های خوب حامد بهداد و تا حدی فاطمه معتمدآریا و علی شادمان به فیلم کمک زیادی می کند. اما پایان بندی فیلم، به شدت آزاردهنده است و داستان گسترش یافته و همدلی برانگیز را بی سامان و انجام، ناگهان رها می کند؛ از آن پایان های بد مثال زدنی. با همه اینها دو کارگردان جوان این فیلم - پدرام پورامیری و حسین امیری دوماری- در اولین کار بلندشان امیدوارکننده ظاهر شدند، گرچه فرصت ساخت یک فیلم خیلی خوب را از دست دادند».

فیلم کمدی «زیر نظر»، به کارگردانی مجید صالحی نیز به تازگی به اکران های سینما اضافه شده است. جدول فروش برای دو روز ابتدایی اکران فیلم را رقمی نزدیک به یک میلیارد نشان می دهد و به نظر می رسد بازگشت رضا عطاران به سینما با این فیلم را می توان امیدوارکننده توصیف کرد. امیر جعفری، مهران احمدی، سروش جمشیدی، علی استادی، امیر نوری، سیاوش مفیدی، علی صالحی، سامیه لک، مصطفی راد، عباس جمشیدی و آزاده صمدی دیگر بازیگران این فیلم کمدی هستند. 

«سونامی»، نخستین ساخته سینمایی میلاد صدرعاملی نیز به تازگی اکرانش را آغاز کرد. این فیلم نخستین بار در جشنواره سی وهفتم فیلم فجر دیده شد. درام ورزشی صدرعاملی در چند اکران نخست در جشنواره با واکنش های متفاوتی روبه رو شد، به گونه ای که در سینمای ایران کمتر کارگردانی به سراغش می رود و همین موضوع یکی از انگیزه های صدرعاملی برای روایت داستانش بوده. او در گفت وگویی درباره چرایی ساخت این فیلم گفت: «هرکسی این ریسک را نمی کند که برای ساخت فیلم اولش به سراغ ژانری برود که کمتر فیلمی در آن ساخته شده و درواقع ژانر ورزشی یک ژانر مرده است، اما من این کار را کردم و امیدوارم در این مسیر موفق شده باشم». صدرعاملی نقش های اصلی این فیلم را به بهرام رادان و مهرداد صدقیان سپرد و برخی از منتقدان روایت دوپاره و ضعف در شخصیت پردازی را کاستی های فیلم او توصیف کردند. 

«آشفتگی»، به کارگردانی فریدون جیرانی نیز دیگر فیلم تازه اکران شده سینماست که متفاوت تر از ساخته های پیشین این کارگردان است. بهرام رادان و مهناز افشار دو بازیگر اصلی این فیلم هستند. اصغر نعیمی، سینمایی نویس، هم درباره این فیلم سینمایی نوشت: «این فیلمی است با طعم دلپذیری برخاسته از رمان های خوب جنایی، به خصوص آثار پاتریشیا های اسمیت که با اعتمادبه نفس بالایی ساخته شده تا در دوگانه سینمای اجتماعی و کمدی سینمای ایران مسیر سومی را باز کند. جیرانی البته پیش از این با ساختن ملودرام های پرمخاطبش توانسته بود انحصار این فضای دوقطبی معلق بین سینمای اجتماعی و کمدی را بشکند، اما برای من عبور او از قواعد امتحان پس داده ژانر ملودرام و قدم گذاشتن در وادی پرخطر لحن جدید و منحصربه فرد فیلم های اخیرش قابل ستایش است. این میل و عزم او به تجربه گرایی خلاقانه در دل ژانر نوار مسیری است که او با «خفه گی» آغاز کرده و حالا در «آشفتگی» با سرسختی ادامه داده و مشخص است در پی دست یافتن به سبکی شخصی در این مدل از سینماست. توجه به فرم البته در آثار گذشته او هم سابقه داشته، اما در دو فیلم اخیرش، کاستن از مایه های ملودراماتیک متن و کنترل بازی بازیگران و انتخاب این لحن خاص برای اجرا به دغدغه های فرمی او جلوه بیشتر و بهتری داده و جیرانی کارگردان بر جیرانی فیلم نامه نویس برتری یافته. چند فیلم ساز سراغ دارید که درست در اوج موفقیت از کار در یک گونه امتحان پس داده شده ناگهان شهامت چنین تغییر مسیری را یافته و به راهی کاملا طی نشده قدم بگذارند؟».