آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۸۲۵
تاریخ و اقتصاد
۲۲
گاهشمار

انتقال دارایی های بنیاد پهلوی به بنیاد علوی

برج منهتن بنیاد پهلوی

طی دهه 1970 نشریات معروف آمریکا و اروپا در مورد ثروت شاه گزارش های متعددی منتشر کردند، مثلا روزنامه «نیویورک تایمز» اندک زمانی پس از سقوط رژیم شاه در فوریه 1979 خبر داد که براساس لیست تهیه شده به وسیله مخالفان رژیم، خانواده پهلوی در ایران هفده کمپانی بیمه، 25 کارخانه فلزکاری، هشت کمپانی مربوط به امور معدنی، 10 کارخانه سازنده مواد ساختمانی، 47 شرکت خدمات عمومی، 43 کارخانه سازنده موادغذایی و 26 فقره سرمایه گذاری های مختلف بازرگانی را در تصاحب خود دارند.

بنیاد پهلوی در بانک توسعه صنعت و معدنی ایران، شرکت خودروسازی ایران ناسیونال، کارخانه های آزمایش و شرکت فروشگاه های بزرگ کوروش صاحب سهام عمده بود. شمس پهلوی در دهه 1350، 25 میلیون دلار خرج خرید تپه ای در لس آنجلس کرد و در آنجا ویلای باشکوهی ساخت. اشرف پهلوی بنا به نوشته روزنامه «دیلی میل» زمینی به مساحت 160 جریب در «بورلی هیلز» خریداری کرد و خیال داشت یک خانه 7/ 5 میلیون پوندی به مساحت سه هکتار برای خود بسازد که قرار بود در نزدیک آن دریاچه ای به مبلغ 2/ 5 میلیون لیره و جاده پردرختی به طول دو مایل احداث شود.

بنیاد پهلوی یک ساختمان 36 طبقه در نیویورک ساخت. هتل های هایت مشهد و هایت خزر و تاسیسات جزیره کیش نیز از آن بنیاد پهلوی و بانک عمران و ساواک بودند.

فهرست برخی از صنایع غذایی (واحدهای کشاورزی و دامداری) متعلق به بنیاد پهلوی به شرح زیر است:

1- شرکت تولیدی قند کرج: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

2- شرکت قند پارس: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

3- شرکت قند مرودشت: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

4- شرکت تولیدی کارخانه قند و تصفیه شکر اهواز: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

5- شرکت قند دزفول: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

6- شرکت قند فسا: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

7- شرکت قند کرمانشاه: بنیاد پهلوی سهامدار عمده.

8- شرکت قند لرستان: بنیاد پهلوی اکثریت سهام.

9- شرکت زرنوش: بنیاد پهلوی سهامدار عمده.

10. شرکت کشت و صنعت جیرفت: بنیاد پهلوی 20درصد سهام.

11- شرکت ایران شل - کات: بنیاد پهلوی 10درصد سهام.

12- شرکت دامداری و کشاورزی ایران اسکاتیش: بنیاد پهلوی و شمس پهلوی اکثریت سهام.

13- شرکت تولید و بسته بندی گوشت زیاران: بنیاد پهلوی جزو سهامداران.

14- شرکت تولیدی وردا: کارخانجات سرکه سازی و تولید مواد غذایی، نیلوفر پهلوی نیا دختر حمیدرضا سهامدار عمده.

15- شرکت کشت و صنعت شهبازان: محمودرضا پهلوی اکثریت سهام.

16- شرکت کشاورزی کیان شهر: محمودرضا پهلوی اکثریت سهام.

17- شرکت کشاورزی و دامپروری ایران: محمودرضا پهلوی اکثریت سهام.

18- شرکت کشت و صنعت و مجتمع گوشت فتک خشکه رود: محمودرضا پهلوی سهامدار عمده.

19- شرکت صنایع کشاورزی گل تپه: محمودرضا پهلوی سهامدار عمده.

20- شرکت عمران روستای ایران: شهرام پهلوی نیا، سهامدار عمده.

21- کارخانه کشمش تاکستان: بنیاد پهلوی کلیه سهام.

22- شرکت تولید عمران دشت: تولید خوراک دام و طیور و تولید الکل، بنیاد پهلوی اکثر سهام.

23- شرکت کشاورزی و آبیاری نیولا: کیوان پهلوی نیا اکثریت سهام.

24- شرکت صنایع روغن نباتی، شکوفه آریا: بنیاد پهلوی و فاطمه پهلوی اکثریت سهام.

25- شرکت کی دشت: شهناز پهلوی و شوهرش خسرو جهانبانی اکثریت سهام.

26- شرکت جهان مورا: شهناز پهلوی و شوهرش خسرو جهانبانی اکثریت سهام.

27- شرکت تولید ابریشم ایران: شهرام پهلوی نیا و یک گروه ژاپنی کلیه سهام.

28- مجتمع دامپروری و شیر پاستوریزه شهفر: شهرام پهلوی نیا جزو سهامداران.

29- شرکت گله: ایجاد واحدهای کشت و صنعت، اشرف پهلوی کلیه سهام.

30- شرکت بذر پیشرو: عبدالرضا پهلوی سهامدار عمده.

31- سازمان کشاورزی دشت ناز: عبدالرضا پهلوی نیا کلیه سهام.

32- شرکت شهیرین: احمدرضا و روزا پهلوی کلیه سهام.

33- شرکت تهران یوزه: واردات گوشت و غلات احمدرضا و روزا پهلوی اکثریت سهام.

34- سازمان کشاورزی علی پهلوی، علی پهلوی پسر علیرضا کلیه سهام و...

پس از انقلاب اسلامی بنیاد پهلوی به بنیاد علوی تغییر یافت. «پس از تصویب قانون ملی شدن بانک ها و شرکت های بیمه و بازرگانی در خرداد 1358 سهام بنیاد پهلوی در بانک ها و شرکت های ملی نیز به تملک دولت درآمد. امام خمینی در 9/ 12/ 1357 طی فرمانی مبنی بر ضبط و مصادره اموال پهلوی، تاکید کرده بود که این اموال باید زیر نظر شورای انقلاب و در بنیادی مجزا از دولت به کار گرفته شود؛ بنابراین کارخانه ها، هتل ها و سازمان های تابعه بنیاد پهلوی به بنیاد مستضعفان انتقال یافت؛ با این استثنا که املاک بنیاد پهلوی، همچنان در اختیار بنیاد علوی باقی ماند.

بنیاد علوی به عنوان یکی از ارگان های بنیاد مستضعفان به فعالیت های خدماتی خود ادامه داد تا اینکه طبق حکم دادگاه های ویژه و براساس اصل 49 قانون اساسی، در بهمن 1374 کلیه اموال و املاک بنیاد علوی به مالکیت بنیاد مستضعفان و جانبازان درآمد و این حکم به سازمان ثبت اسناد و املاک نیز اعلام شد. از آن تاریخ، این بنیاد تنها با نام حقوقی «بنیاد علوی» باقی ماند و شرکت خدمات مهندسی و شهرسازی علوی از شرکت های تابعه بنیاد مستضعفان و با همکاری کارکنان بنیاد علوی، تصدی فروش املاک آن بنیاد را برعهده گرفت. کار این شرکت، واگذاری و عرضه املاک است.