آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۸۲۵
نفت و پتروشیمی
۱۱

آرایش بدبینانه در بازار آتی طلای سیاه

خریداران نفت در لاک دفاعی

دنیای اقتصاد : هراس از ویروس کرونا که بازار نقدی نفت را با ریزش چشمگیری مواجه کرده بود، اکنون به بازار آتی نیز سرایت کرده است. گرچه در ابتدا انتظار می رفت اثر این بحران چینی موقتی باشد، به تدریج گسترش تبعات آن معامله گران طلای سیاه را نگران تر کرد. آمارها نشان می دهد مدیران سرمایه گذاری بازارهای آتی بیش از دو سوم نفتی را که طی ماه های پیشین خریداری کرده بودند در هفته های اخیر فروخته اند. به این ترتیب، آرایش موقعیت های خرید و فروش در قراردادهای آتی طلای سیاه به بدبینانه ترین حالت خود در یک سال گذشته رسیده است.

با وجود رشد قیمت ها در بازار نفت در روز گذشته، فعالان بازار به آینده طلای سیاه دست کم تا وقتی که بحران ویروسی در چین رفع نشده، امیدوار نیستند. به نظر می‎رسد با توجه به افزایش بی وقفه تعداد مبتلایان به ویروس کرونا و مرگ بیش از هزار نفر در اثر ابتلا به این ویروس، تا رسیدن به شرایطی که بتوان به بهبود بازار نفت امیدوار بود فاصله زیادی مانده است. آمار و اطلاعات منتشر شده از بازار آتی نفت نیز نشان از احتیاط شدید معامله گران و ناامیدی آنها از بهبود قیمت ها دارد. برخی گزارش ها از افزایش حجم قراردادهای فروش در بازار آتی و آپشن نفت و دیگر فرآورده های نفتی برای سومین هفته طی چهار هفته اخیر خبر می‎دهند؛ درحالی که بازار آتی نفت برنت نیز برای اولین بار در موقیعت کاملا کونتانگو قرار گرفته که نشان از مازاد عرضه شدید در بازار این نفت شاخص دارد. بر این اساس هرچند قیمت ها در روز گذشته در مسیر افزایشی قرار گرفت، اما احتمال تداوم این مسیر اندک است. روز گذشته با توجه به رشد بازار های دیگر و احساس مثبت و البته مقطعی به وجود آمده، دو نفت شاخص برنت و WTI با افزایش حدود 2درصدی روبه رو شدند. در معاملات این روز تا لحظه تنظیم این گزارش (ساعت 18 به وقت تهران) بهای نفت برنت با یک دلار و 26 سنت افزایش معادل 37/ 2درصد به کانال 54 دلاری برگشت. نفت شاخص آمریکا نیز 89 سنت افزایش یافت تا هر بشکه نفت با قیمت 46/ 50 دلار به فروش برسد. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که بهای نفت به دلیل ضعف در تقاضا باز هم سقوط خواهد کرد و در صورت عدم کنترل ویروس کرونا ممکن است به سطوح کمتر دیده شده از سال 2017 برسد. رشد قیمت ها در روز گذشته درحالی بود که بهای طلای سیاه روز دوشنبه به عنوان اولین روز معاملاتی هفته در بازارهای جهانی به کف 13 ماهه خود رسید.

  احتیاط در بازار آتی طلای سیاه

خبرگزاری رویترز در گزارشی به قلم جان کمپ، تحلیلگر حوزه انرژی، بازار نفت را از زاویه معاملات آتی بررسی کرده است. به گفته کمپ، صندوق های پوشش ریسک (hedge funds) برای سومین بار در چهار هفته گذشته به علت نگرانی از تاثیر مخرب کرونا بر تقاضای فروشندگان سنگین بازارهای آتی نفت و فرآورده های آن بودند. این کارشناس می نویسد: «صندوق های پوششی و دیگر نهادهای مدیریت پول معادل 131 میلیون بشکه نفت را در هفته منتهی به چهارم فوریه فروخته اند.» براساس این گزارش، نهادهای مدیریت سرمایه گذاری نیز معادل 367 میلیون بشکه نفت را از هفتم ژانویه فروخته اند. این نهادها در سه ماه گذشته 533 میلیون بشکه نفت خریده بودند که با فروش بخش بزرگی از آن نشانه هایی از معکوس شدن روند بازار در معاملات بروز پیدا کرده است. پیش از این و در ابتدای انتشار خبر شیوع ویروس کرونا تحلیل غالب کارشناسان آتی مبتنی بر موقتی بودن تاثیر این ویروس بر بازار بود؛ به طوری که انتظار یک بهبود دوره ای در رشد تقاضا می رفت. اما با ادامه دار شدن بحران ویروسی، ترس از به قعر کشیده شدن بهای نفت بر بازار سایه افکنده است.

کمپ در این گزارش می گوید، تمرکز فروش در معاملات نفت خام و میان تقطیرها دیده می شود، زیرا این کالاهای انرژی بیشترین تاثیر را از کاهش تولید و حمل و نقل در پرجمعیت ترین کشور جهان می پذیرند. طبق گزارش کمپ در هفته گذشته صندوق های پوشش ریسک اقدام به فروش 56 میلیون بشکه نفت خام آمریکا (WTI) و 50 میلیون بشکه نفت برنت کرده اند. با وخیم تر شدن اوضاع، پتروچاینا گفته است تولید روزانه پالایشگاه هایش را به میزان 320 هزار بشکه کاهش خواهد داد که حدود 10درصد تولید کلی این شرکت چینی است. پتروچاینا از تصمیمش برای کاهش بیشتر تولید در ماه آینده میلادی نیز خبر داده است. علاوه بر این پالایشگران دولتی چین نشانه هایی از کاهش روزانه 900 هزار بشکه ای در این ماه  بروز داده اند.

کمپ بر این باور است که بازار نفت وارد «رکود شدیدی» شده است. او می گوید در صورت کنترل موفق این بیماری و برگشتن کسب و کار ها به حالت طبیعی، این رکود ناشی از ویروس کرونا کوتاه مدت خواهد بود و بیشتر روی اقتصاد چین و نه دیگر کشور ها تاثیر می گذارد. این تحلیلگر افزوده: «دولت چین و کسب و کارها درحال فرستادن سیگنال هایی مبنی بر طبیعی شدن تدریجی فعالیت های تجاری و حمل ونقل پس از دو هفته تعطیلی به دلیل تمدید سال نو چینی هستند. اما اگر موج دوم شیوع کرونا در بقیه نقاط چین انتشار پیدا کند و باعث تعلیق اجباری فعالیت های تجاری شود، رکود بسیار طولانی تر و تاثیر جهانی از آن غیر قابل اجتناب خواهد بود.»در همین راستا «اس اندپی گلوبال پلاتس» دو سناریوی خوش بینانه و بدبینانه درباره تاثیر بحران کرونا بر تقاضای نفت چین طراحی کرده است. به گزارش این منبع خبری-تحلیلی، در بهترین حالت تقاضای جهانی روزانه نفت با کاهشی 5/ 1 میلیون بشکه ای در ماه جاری مواجه می شود و در بدترین سناریو این میزان به 4 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. علاوه بر این تولید روزانه پالایشگران چینی به باور این منبع در بهترین حالت به 12 میلیون بشکه و در بدترین حالت به 11 میلیون بشکه خواهد رسید. عملکرد این پالایشگاه ها پیش از این حدود 13 میلیون بشکه در روز بود.

  نفت در وضعیت «کونتانگو»

در این شرایط که پالایشگران چینی تمایلی به خرید نفت ندارند و خواهان به تعویق افتادن محموله ها هستند، گزارش ها از درخواست سه شرکت بزرگ نفتی (ویتویل، رویال داچ شل و لیتاسکو) برای اجاره تانکر به منظور ذخیره نفت به فروش نرسیده خبر می دهند. براساس گزارشی از بلومبرگ، نفت برای اولین بار در یک سال اخیر کاملا وارد ساختار «کونتانگو» شده است. در این ساختار، وضعیت بازار آتی به شکلی درمی آید که قیمت ها در آینده چند ماهه بیشتر از قیمت نفت برای سررسیدهای نزدیک تر است. در این حالت، فروشندگان نفت به نگه داشتن نفت حتی با هزینه میلیون ها دلار برای ذخیره در نفتکش ها ترغیب می شوند تا بتوانند محموله خود را در آینده با قیمت بالاتر بفروشند. به گفته کارشناسان، وقوع وضعیت کونتانگو نشانگر عرضه مازاد در بازار و ضعف آن است. بارن شیلدراپ، تحلیلگر بازار های کالایی در بانک سوئدی SEB AB به بلومبرگ گفته است: «وقتی مازاد عرضه مانند حالا در بازار وجود دارد، باید قیمت های با سررسید دورتر بیشتر باشند تا هزینه های ذخیره نفت در این مدت را جبران کند.» او افزود: «اولین بار در یک سال گذشته است که شاهد وقوع کونتانگو کامل هستیم.» به گفته تاجران نفت، در وضعیت موجود قیمت نفت در هر ماه ارزان تر از بهای آن در ماه بعد است.

  ناامیدی از اوپک

با ظهور نشانه های متعدد از مازاد عرضه در بازار، بسیاری از فعالان نفت به واکنش اوپک پلاس برای موازنه عرضه و تقاضا چشم امید داشتند، اما هر روز که به چهارم ژانویه یعنی تاریخ شروع نشست عادی این گروه نزدیک می شویم، اتخاذ تصمیمی مبنی بر برگزاری نشستی فوق العاده پیش از این موعد معنای خود را بیش از پیش از دست می دهد. کمیته ویژه اوپک پلاس که هفته گذشته پس از سه روز مذاکره پیشنهاد کاهش 600 هزار بشکه ای در روز را داد، با عدم تمایل روسیه به عنوان بزرگ ترین متحد غیرعضو اوپک مواجه شد. روسیه ابتدا از عدم اطمینان خود از فرارسیدن زمان مناسب برای کاهش تولید خبر داد و بعد اظهار کرد به وقت بیشتری برای بررسی موضوع نیاز دارد. براساس منابع خبری مختلف، انتظار می رفت این کشور با جمع بندی نظرات در آخر هفته گذشته، نظر نهایی خود را در ابتدای هفته جاری اعلام کند. به رغم اعلام حمایت ضمنی ایران، آذربایجان و قزاقستان علاوه بر عربستان و متحدان استراتژیکش مانند امارات و کویت از طرح اوپک پلاس، الکساندر نواک دیروز گفت هنوز در حال بررسی پیشنهاد این گروه با 23 عضو است. برخی تحلیلگران معتقدند چون روسیه با نفت 50دلاری نیز دچار کسری بودجه نخواهد شد و با نفت 40 دلار نیز به مشکل نمی خورد، تمایلی به ملحق شدن به توافقی جدید برای کاهش تولید ندارد. علاوه بر این خبرهایی تایید نشده از برنامه ریزی وزیر نفت ایران برای حضور در نشست چهارم مارس اوپک پلاس منتشر شده است که نشان می دهد فعلا احتمال برگزاری نشست فوق العاده بسیار پایین است.