آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۵۵۹۸
رسانه
۵
یادداشت

تیغ دو لبه فضای مجازی

دکتر حمزه امیری

شبکه های اجتماعی تا همین چند سال قبل، از این جهت که بستری را برای گفت و گو و تعامل، نقد قدرت و شنیده شدن همه صداهای متکثر جوامع فراهم کرده بودند مورد تقدیر و ستایش بودند. افراد بدون وابستگی به احزاب و گروه های قدرتمند و اقلیت ها فارغ از قواعد کلاسیک سیاست می توانستند نه تنها سخن خود را با مردم و مطرح کنند، بلکه منشا تحولات و چرخش قدرت ها شوند. مرزها و موجود با استفاده از این شبکه ها در نوردیده شد و مطالبات افکار عمومی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت. در سال های اخیر اما عملیات روانی صورت گرفته در بستر این شبکه ها به بزرگ ترین چالش دموکراسی تبدیل شده و نگاه ها به این حوزه را دچار دگرگونی کرده است. خوشبینی های گذشته جای خود را به نگرانی های روز افزونی داده که می تواند سرنوشت ملت ها را کاملا متاثر کند. این چالش اساسی در حوزه انتخابات اگرچه هنوز به طور جدی به کشورمان سرایت نکرده است، اما همه ما طعم بحران های حاصل از اخبار کذب و گمراه کننده و تبلیغات هدفمند دشمن بر بستر شبکه های اجتماعی را درک کرده ایم. فرصت اگر چه کم، اما برای آمادگی در جهت مواجهه هوشمندانه با تبلیغات سیاسی در رسانه های اجتماعی غنیمت است. مرکز مطالعات تنظیم گری در ساترا پس از مدتی بررسی و پژوهش بر آن شد تا یافته های مطالعات تطبیقی و زمینه ای خود را با متخصصان و سیاست پژوهان مرتبط به اشتراک بگذارد و از نظرات و پیشنهادات آنها بهره مند شود. توسعه شبکه سیاست پژوهان رسانه های اجتماعی از دیگر اهداف برگزاری مجموعه رویداد تبلیغات سیاسی، انتخابات و فضای مجازی بوده است. حساس سازی به موقع جامعه علمی و تخصصی مرتبط با این حوزه می تواند موجب هوشیاری بیشتر و هم افزایی و تقویت تلاش ها به منظور کنکاش مساله و تعبیه راه حل های مناسب و موثر خواهد شد.

چالش نهادی و ساختاری شاید اصلی ترین مساله عمومی حوزه فضای مجازی در کشور است که تبعا در زمینه تبلیغات سیاسی نیز خودنمایی می کند. این موضوع با حضور تنی چند از مدیران مرتبط مورد بحث قرار گرفت.

اخبار دروغ، اطلاعات اشتباه گمراه کننده، عملیات روانی با استفاده از ربات ها و کاربران جعلی، محتوای تصویری جعلی و گردش مالی مشکوک از مهم ترین مصادیق چالش های موجود در شبکه های اجتماعی در حوزه تبلیغات سیاسی هستند. پژوهشگران مرکز مطالعات تنظیم گری رسانه با بررسی انواع این مصادیق و ماهیت آنها و همچنین رویدادهای مهم جهانی در این زمینه تلاش کرده است در این زمینه راه حل های سیاستی و تنظیم گرانه مناسبی برای کنترل این آسیب ها ارائه کند. در نخستین نشست این رویداد چیستی و ابعاد تبلیغات سیاسی بر بستر رسانه های اینترنتی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این نشست ها در آینده با موضوعات متنوع و با هدف گردهمایی علاقه مندان و  توسعه راه حل های سیاستی به منظور توسعه رسانه های صوتی تصویری اینترنتی سالم و مفید برگزار خواهد شد.