آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۵۵۹۸
جامعه
۱۸

با وجود اطلاع از بارش های سنگین و سرمای هوا بازهم مسوولان غافلگیر شدند؛ هرچند مردم هم به هشدارها توجه نکردند

دوباره غافلگیری

میثم اسماعیلی

برف، موضوع تازه ای نیست که بخواهد بشود سوژه یک گزارش اما الصاق سوالی ساده در رابطه با بارش های اخیر می تواند موضوعی بدیهی را تبدیل به سوژه کند. سوال این است چرا همیشه با بارش های این چنینی دچار بحران می شویم؟ برق، آب و گاز چند هزار خانوار قطع و راه ها غیر قابل تردد می شود و بسیاری در جاده های یخ و برف زده می مانند. موج سرمای هوا و بارش برف به اندازه حتی یک و نیم متر هم پیش بینی شده بود. پس چرا در این احوال، بسیاری باز هم دل به جاده زده اند؟ چشم امیدشان به کدام سازمان و نهاد بوده است، جمعیت هلال احمر که دارد رکورد بی ریاستی را می شکند و بحران های طبیعی سیل و زلزله و حالا هم برف که منتظر انتخاب رئیس نمی مانند. در برابر بارش برفی بی سابقه این بار نه تنها نهادهای مدیریتی بلکه خود مردم هم در محدودیت های ایجاد شده مقصر به نظر می رسند. آن طور که مسوولان و کارشناسان هواشناسی می گویند این موج سرما و بارش تا امروز هم ادامه دارد و پیش از هر اقدامی باید نگاهی به وضعیت جاده ها انداخت و برخی از اقدامات پیشگیرانه در این رابطه را انجام داد. وگرنه تعطیلی مدارس و شن پاشی های احتمالی، همه آن چیزی نیست که بتواند بارش یک متری برف را مهار کند. در این میان خاطره تلخ برف سال های 83 و 86 مدام پیش چشم شهروندان گیلانی رژه می رود، حجم بالای خسارت های آن برف و استیصال شهروندان شهرهای شمالی در مواجهه با آن برف تصویر شادمانی بارش امروز را سیاه کرده است. برای شمالی ها حالا انگار بالاتر از سفیدی رنگی نیست!

با گسترش موج برف و کولاک از غرب به استان های شمالی و مرکزی ایران، تعدادی از جاده های اصلی کشور مسدود شده و به نظر می رسد تصادف های زنجیره ای میان خودروها هم افزایش یافته است. در بسیاری از شهرها و روستاها هم مردم از قطع دسترسی به آب، برق و گاز منازل خودشان خبر داده اند. محمد محمدی، مسوول مرکز مدیریت راه های زنجان، دیروز به فراگیری موج برف و کولاک در همه مناطق این استان اشاره کرد و گفت که دست کم شش جاده در این استان مسدود است. رئیس پلیس راهور نیروی انتظامی هم اعلام کرد محور قزوین به رشت مسدود و تردد خودروها در آن متوقف شده است. به گفته او، تعداد زیادی از مسافران به دلیل نامناسب بودن وضعیت در جاده های کشور گرفتار شده اند. در خلال اخبار مسوولان اضافه کنید تصاویری که مردم در شبکه های مجازی به اشتراک گذاشته اند، تصاویری که نشان می دهد بسیاری از خودروهای شخصی و اتوبوس ها در برف گرفتار و همچنین در تعدادی از شهرها، برخی نقاط در برف مدفون شده اند.

حامد سجادی، معاون سازمان امداد و نجات هلال احمر هم از اسکان اضطراری 1349 نفر از مسافران در جاده های کشور خبر داده و تعداد افرادی را که به آنها امدادرسانی شده بیش از 400 6 نفر عنوان کرده است. رقمی قابل توجه آن هم وقتی پیش از آغاز بارش ها در رابطه با بررسی وضعیت جاده ها هشدارهای بسیاری داده شده بود. ادامه این تصاویر، ویدئویی کوتاه است از وضعیت مردم در شهر خلخال، ویدئویی که نشان می دهد کوچه هایی به صورت کامل زیر برف مدفون شده اند و دسترسی مردم به منازل مسکونی شان هم حتی امکان پذیر نیست. در گیلان، اداره کل مدیریت بحران استانداری از قطع برق 90 هزار خانوار خبر داده است. در ادامه اضافه کنید نظرات کاربرانی را که در توییتر از یخ زدگی لوله های آب و قطع دسترسی شان به گاز و برق گلایه داشتند. در فرودگاه مهرآباد تهران و برخی شهرها از جمله ایلام، تبریز و رشت، باند پروازی فرودگاه ها لغزنده یا پوشیده شده و به علت عملیات برف روبی برنامه پروازها با تاخیر یا توقف موقت روبه رو شده است. در آذربایجان شرقی نیز مدیرکل راه آهن استان از انحراف یک قطار باری از ریل در مسیر بستان آباد به تبریز به دلیل برخورد با برف خبر داده است.

 خاطره تلخ گذشته پیش روی گیلان

ماجرا از زبان شهروندان ادامه دارد. یکی از در راه ماندگان جاده رشت به ایسنا گفته است: «پس از ساعت ها ماندن در نزدیکی امامزاده هاشم، نرسیده به پلیس راه رشت مردم از خودروها پیاده شده و پیاده به سمت رشت در حرکت هستند.» آن طور که او گفته از شش صبح اتوبوسی که سوار آن بودند در نزدیکی امامزاده هاشم به دلیل برف سنگین و مسدود شدن راه متوقف شد. به همین دلیل همراه دیگر مسافران از اتوبوس پیاده شده و پیاده به سمت پلیس راه رشت حرکت کرده است. این تصویری است از یکی از افرادی که به واسطه بارش بی سابقه برف در راه مانده است. از سوی دیگر اما مسوول پایگاه هلال احمر این استان، چند روز پیش اعلام کرده بود این جمعیت با 80 دستگاه انواع خودروی امدادی شامل آمبولانس کمک دار، بسته نجات، خودروهای کمک دار و خودروهای پشتیبانی و 215 امدادگر و نجاتگر به صورت شبانه روزی آماده خدمت هستند.

برای گیلانی ها این تناقضات، روشن شدن شعله خاطره تلخی است در سال های گذشته. مردم گیلان در دهه های اخیر به دلیل اقلیم خاص این دیار خیلی تجربه برف ندارند و عموما بارش ها باران است، اما خاطرات همان بارش های اندک از برف هم به ویژه برف سال 83 و 86 به تلخی زد چنان که سرما، قطعی برق و آب و گاز، خرابی ساختمان ها و کارخانجات، جان باختن تعدادی از در راه ماندگان که البته هیچ گاه به طور رسمی آمار آن اعلام نشد، نمونه بدترین تجربه برای مردمان این دیار  برفی که بعد از گذشت سال ها هنوز از خاطر مردم این استان پاک نشده و مردم در شهرستان های مختلف گیلان به ویژه روستاییان از آن سال ها تا به امروز با شنیدن اخبار مربوط به پیش بینی های مبنی بر بارش برف، دچار دلهره می شوند و به جای لذت بردن از این نعمت، نگرانی همدم شان می شود، این روزها دوباره همان دغدغه و نگرانی از پیش بینی برف پیش رو در مردم دیده می شود.

 هشدار پلیس؛بارش و کاهش دما ادامه دارد

تصاویر منتشر شده در شبکه های مجازی نشانی از فراگیری گسترده یک امر ندارد اما می توان به برخی آمار رسمی منتشر شده در این میان استناد کرد، آماری که به نوعی همان تصاویر را تایید می کند. حمیدرضا حکمت، مدیر روابط عمومی شرکت توزیع نیروی برق گیلان گفته به علت بارش سنگین برف تعداد مشترکان بدون برق در استان از 90 هزار به 246 هزار مشترک افزایش یافته است. با این پیش فرض که بدانیم گیلان دارای یک میلیون و 462 هزار مشترک برق است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی گیلان هم اعلام کرده است براثر بارش سنگین برف آب بیش از50 روستای استان قطع شده است. بدتر این که بسته بودن راه های شریانی و فرعی در استان موجب شده نیروهای عملیاتی شرکت آب و فاضلاب روستایی نتوانند خود را به مکان های دارای مشکل رسانده و نسبت به رفع آن اقدام کنند.

رئیس مرکز مدیریت راه های گیلان هم اعلام کرده محورهای پونل-خلخال، اسالم - خلخال، فومن -سراوان، آزادراه قزوین - رشت در محدوده امامزاده هاشم و جاده قدیم رشت-قزوین در محدوده شاه عباسی انسداد محور دارند.

فردین مهرابیان، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان با توجه به بارش برف در گیلان گفت: مجموعا 118 مادر باردار شناسایی و 86 نفر آنها معادل 73 درصد موقتا به مناطق امن از جمله بیمارستان یا منزل اقوام انتقال یافتند.

سرهنگ نادر رحمانی رئیس مرکز اطلاعات و کنترل ترافیک پلیس راهور هم ضمن هشدار جدی به مسافرانی که قصد سفر به استان گیلان دارند، گفته است تمام محورهای استان گیلان به شدت درگیر برف و کولاک است و اعلام کرده که وضعیت جوی در استان گیلان به هیچ عنوان مناسب سفر نیست.

و البته این نکته مهم که مدیرکل پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی به آن اشاره داشته و از قرار معلوم شدت بارش ها در استان های گیلان، مازندران، خراسان شمالی، جنوب کرمان و شرق هرمزگان همچنان ادامه خواهد داشت. آن طور که صادق ضیائیان اعلام کرده است فعالیت سامانه بارشی در سواحل دریای خزر، دامنه های جنوبی البرز و شمال شرق کشور به صورت بارش برف و وزش باد گاهی وزش باد شدید و بارش در سیستان و بلوچستان و نیمه شرقی هرمزگان، جنوب کرمان و خراسان جنوبی به صورت رگبار، رعد و برق و وزش باد شدید پیش بینی می شود.

چرا درس نمی گیریم؟

در این چند روز ما بارها به مردم اعلام کردیم که حتی الامکان به شمال کشور سفر نکنند یا اگر ضرورت برای سفر دارند، حتما زنجیر چرخ، تجهیزات زمستانی و آذوقه به همراه داشته باشند، ضمن آن که مخزن سوخت خودروی آنها هم تکمیل باشد.» اینها بخشی از حرف های حیدر مطاعی، معاون راهداری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای است. این که بعد از هر بحرانی تیغ تیز انتقاد را به سمت مسوولان این امر بگیریم کار ساده ای به نظر می رسد؛ اما باید یک قدم به عقب گذاشت و دید چرا بسیاری از شهروندان با توجه به همه این هشدارها باز هم به جاده ها زده اند و راهی شهرهای شمالی شده اند. داده های جالب توجه تری هم از میانه حرف های مطاعی می توان متوجه شد. یکی از آنها این که او در بخش دیگری از حرف هایش اعلام کرده است که تنها 10 درصد خودروهای عبوری در شب های گذشته در جاده زنجیر چرخ داشتند! این که با توجه به برف و بورانی که پیش تر پیش بینی هم شده بود تعداد زیادی راهی شهرهای شمالی شده اند به کنار، این که از همان تعداد 90 درصدشان حتی زحمت بستن زنجیرچرخ هم به خود نداده اند موضوع عجیب تری است. عده ای این موضوع را چنین توجیه کرده اند که این مساله نشانه عدم اعتماد عمومی به ارگان های دولتی است در صورتی که موضوعی مثل هواشناسی و هشدار در رابطه با برف و بوران چیزی نیست که شهروندان حتی بی اعتماد به آن توجه نکنند. بی احتیاطی خود شهروندان در برابر چنین موضوعی سابقه بسیاری دارد، همین عید امسال بود که بسیاری از شهروندان درگیر با سیلاب به راه افتاده قربانی نزدیکی به سیلاب ها شده بودند آن هم برای گرفتن عکس و سلفی و ویدئوی شخصی، آنقدر که نهادها در هشدارهایشان این نکته بدیهی را همچنان در فهرست مراقبت های شهروندان گوشزد می کردند، عقب تر هم که برویم به یاد تجمع بی سابقه مردمی می افتیم که در ماجرای آتش سوزی ساختمان پلاسکو مانع امدادرسانی گرفتاران در آتش شده بودند. تکرار این موضوع نشان می دهد رفتارشناسی جامعه ایرانی در برابر چنین بحران هایی نیاز به پژوهش و تحقیق دارد.